Tác phẩm dá»± thi: Giải báo chí toàn quốc về xây dá»±ng Đảng năm 2018 - Giải Búa liềm vàng

Chi bá»™ thôn Thanh SÆ¡n, xã Ngọc SÆ¡n (Ngọc Lặc) họp bàn công tác tuyên truyền,

vận Ä‘á»™ng nhân dân xóa Ä‘ói, giảm nghèo.  M.H

Bài 1: Tinh gọn để giảm áp lá»±c cho ngân sách Nhà nÆ°á»›c

Theo thống kê từ Sở Ná»™i vụ, ngân sách Nhà nÆ°á»›c chi trả hằng năm cho những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh lên tá»›i 614 tá»· đồng, trong Ä‘ó ngân sách Trung Æ°Æ¡ng khoán phụ cấp 588 tá»· đồng (chi phụ cấp những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách cấp xã là 182 tá»· đồng; thôn, tổ dân phố là 406 tá»· đồng).

LTS: Thông tÆ° số 04/2012/TT-BNV ngày 31-8-2012 của Bá»™ Ná»™i vụ hÆ°á»›ng dẫn về tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố là nền tảng quan trọng để Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 25-10-2017 về lãnh đạo thá»±c hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, đồng thời coi Ä‘ây là nhiệm vụ chính trị quan trọng của địa phÆ°Æ¡ng. Hiệu quả từ việc sáp nhập thôn, tổ dân phố tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong tỉnh thời gian vừa qua cho thấy Ä‘ây là chủ trÆ°Æ¡ng hết sức Ä‘úng đắn.

 

TrÆ°á»›c thời Ä‘iểm sáp nhập thôn, tổ dân phố, tỉnh Thanh Hóa có 5.971 thôn (bản), tổ dân phố và 35.143 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách. Thanh Hóa cÅ©ng là má»™t trong những địa phÆ°Æ¡ng có số thôn, tổ dân phố và người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách lá»›n nhất cả nÆ°á»›c. Số lượng thôn (bản), tổ dân phố và người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách Ä‘ông, nhÆ°ng quy mô dân số tại các thôn (bản), tổ dân phố có sá»± khác biệt rõ rệt dẫn đến việc phân tán, giảm khả năng phát huy nguồn lá»±c từ cá»™ng đồng dân cÆ°; làm ảnh hưởng đến quá trình xây dá»±ng Ä‘ô thị văn minh và nông thôn má»›i ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong tỉnh...

 

Số lượng thôn, tổ dân phố lá»›n...

 

Buốc Hiềng là bản miền núi của xã Trung Thành, huyện Quan SÆ¡n. NÆ¡i Ä‘ây vỏn vẹn chỉ có 11 há»™ dân, 40 nhân khẩu vá»›i 100% dân số là đồng bào dân tá»™c người Mông. Tuy là bản có quy mô thôn nhỏ, nhÆ°ng vẫn có đầy đủ các chức danh theo quy định tại Văn bản số 3462/2015/QĐ-UBND ngày 15-9-2015 của UBND tỉnh Thanh Hóa về chức danh, số lượng, mức phụ cấp đối vá»›i người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách của thôn, tổ dân phố. NhÆ° vậy, tính trung bình, cứ khoảng hÆ¡n 1 há»™ dân trong bản thì có 1 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách. 

 

Đồng chí Hà Công Toàn, Chủ tịch UBND xã Trung Thành nhẩm tính: “Hiện tại toàn xã có 10 thôn, bản vá»›i 98% dân cÆ° là đồng bào dân tá»™c thiểu số (Mông, Thái, Mường) và hàng chục người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách tại thôn, bản. Hằng năm, ngân sách Nhà nÆ°á»›c phải chi cả trăm triệu đồng để trả phụ cấp cho những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôn, bản”.

 

Trong khi Ä‘ó, tại thôn Thượng Hải, xã Hải Thanh, huyện TÄ©nh Gia có tá»›i 1.013 há»™ vá»›i 4.412 nhân khẩu. Nếu so sánh quy mô số há»™ dân tại hai thôn, bản thì số há»™ dân tại thôn Thượng Hải gấp gần 100 lần so vá»›i bản Buốc Hiềng. Tuy nhiên, theo quy định, cả hai thôn, bản của hai địa phÆ°Æ¡ng nêu trên đều được bố trí đầy đủ số lượng các chức danh và được hưởng phụ cấp từ ngân sách Nhà nÆ°á»›c nhÆ° nhau. 

 

Thá»±c trạng quy mô thôn, tổ dân phố không đồng đều, nhÆ°ng vẫn được bố trí số lượng cán bá»™ không chuyên trách nhÆ° nhau là thá»±c trạng diá»…n ra khá phổ biến tại nhiều thôn (bản), tổ dân phố, tồn tại trong nhiều năm ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong tỉnh.

 

Theo Sở Ná»™i vụ, trÆ°á»›c thời Ä‘iểm sáp nhập thôn, tổ dân phố (30-6-2017), toàn tỉnh có 5.971 thôn và 35.143 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Mặc dù có số lượng thôn (bản), tổ dân phố lá»›n, nhÆ°ng toàn tỉnh có tá»›i 3.773/5.971 thôn, tổ dân phố (trong Ä‘ó có 2.870 thôn, tổ dân phố ở đồng bằng và 863 thôn, tổ dân phố ở vùng miền núi) chÆ°a đảm bảo tiêu chí số há»™ theo quy định tại Thông tÆ° 04/2012/TT-BNV ngày 31-8-2012 của Bá»™ Ná»™i vụ hÆ°á»›ng dẫn về tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố.

 

Thông tÆ° 04/2012/TT-BNV ngày 31-8-2012 của Bá»™ Ná»™i vụ hÆ°á»›ng dẫn về tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố nêu rõ: Thôn ở vùng đồng bằng phải có từ 200 há»™ trở lên; ở vùng miền núi biên giá»›i phải có từ 100 há»™ gia Ä‘ình trở lên; đối vá»›i tổ dân phố ở vùng đồng bằng phải có từ 250 há»™ gia Ä‘ình trở lên; ở vùng miền núi phải có từ 150 há»™ gia Ä‘ình trở lên).

 

Báo cáo của Sở Ná»™i vụ về công tác sáp nhập thôn, tổ dân phố năm 2017 chỉ rõ, tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng trên địa bàn tỉnh, nhiều nÆ¡i số lượng đảng viên, há»™i viên rất thấp (bản Xia Nọi, xã SÆ¡n Thủy, huyện Quan SÆ¡n; bản BÆ°á»›c, xã Thành SÆ¡n, huyện Quan Hóa có 3 đảng viên; bản Ma Hác, xã Trung Lý, huyện Mường Lát có 3 há»™i viên cá»±u chiến binh), làm giảm khả năng tập hợp thành viên tham gia tổ chức, làm ảnh hưởng tá»›i chất lượng hoạt Ä‘á»™ng của chi bá»™, chi há»™i, chi Ä‘oàn. Công tác lá»±a chọn nhân sá»± làm bí thÆ°, trưởng thôn, trưởng các chi há»™i gặp nhiều khó khăn do số lượng người ít, chủ yếu là người lá»›n tuổi tham gia.

 

Bên cạnh Ä‘ó, chất lượng Ä‘á»™i ngÅ© những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách tại nhiều thôn, tổ dân phố chÆ°a cao, gây ảnh hưởng không nhỏ tá»›i chất lượng hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố. Theo thống kê, toàn tỉnh còn 22.022 người, chiếm 62,7% chÆ°a qua Ä‘ào tạo chuyên môn; có 22.624 người, chiếm 75,8% chÆ°a qua Ä‘ào tạo lý luận chính trị. Độ tuổi tham gia công tác còn cao, nhất là bí thÆ° chi bá»™ (có 3.626/5.928 người, chiếm 61,2% từ 50 tuổi trở lên; trưởng thôn có 2.999/5.862 người, chiếm 51,2%).

 

Đồng chí Đầu Thanh Tùng, Giám đốc Sở Ná»™i vụ trăn trở: “Vá»›i số lượng 5.971 thôn, tổ dân phố và 35.143 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, Thanh Hóa là má»™t trong những địa phÆ°Æ¡ng có số thôn, tổ dân phố và người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách lá»›n nhất cả nÆ°á»›c. Thá»±c trạng trên làm phân tán, giảm khả năng phát huy nguồn lá»±c từ cá»™ng đồng dân cÆ°; nhu cầu kinh phí đầu tÆ° xây dá»±ng các công trình văn hóa công cá»™ng, khu vui chÆ¡i thể thao tăng cao. 

 

Quy mô các thôn, tổ dân phố giữa các khu vá»±c và ngay cả trong cùng má»™t xã cÅ©ng không đồng đều, đặc biệt là thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ Ä‘ã làm ảnh hưởng đến chất lượng các hoạt Ä‘á»™ng văn hóa, thể thao của thôn, tổ dân phố; việc huy Ä‘á»™ng nguồn lá»±c từ cá»™ng đồng dân cÆ° gặp nhiều khó khăn, nhất là trong xây dá»±ng má»›i đường giao thông, há»™i trường - nhà văn hóa, khu thể thao là những công trình có ý nghÄ©a quan trọng ở thôn, tổ dân phố, nÆ¡i thá»±c hiện quy chế dân chủ trá»±c tiếp đến nhân dân; làm ảnh hưởng đến quá trình xây dá»±ng nông thôn má»›i ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng. Số lượng thôn, tổ dân phố cao cÅ©ng tạo ra nhiều đầu mối trong quản lý của chính quyền cÆ¡ sở, làm giảm khả năng nâng mức phụ cấp cho người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách”, đồng chí Đầu Thanh Tùng Ä‘ánh giá.

 

Gánh nặng ngân sách

 

Số lượng thôn, tổ dân phố và người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách lá»›n nhất cả nÆ°á»›c không những ảnh hưởng đến chất lượng hiệu quả hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh mà còn tạo nên gánh nặng cho ngân sách Nhà nÆ°á»›c.

 

Theo thống kê từ Sở Ná»™i vụ, ngân sách Nhà nÆ°á»›c chi trả hằng năm cho những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh lên tá»›i 614 tá»· đồng, trong Ä‘ó ngân sách Trung Æ°Æ¡ng khoán phụ cấp 588 tá»· đồng (chi phụ cấp những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách cấp xã là 182 tá»· đồng; thôn, tổ dân phố là 406 tá»· đồng).

 

Để góp phần tinh gọn bá»™ máy, nâng cao năng lá»±c, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, Ä‘iều hành của cấp ủy đảng, chính quyền cấp xã thôn, tổ dân phố, đồng thời nâng cao hiệu quả huy Ä‘á»™ng các nguồn lá»±c của Nhà nÆ°á»›c kết hợp vá»›i nguồn lá»±c trong nhân dân để đầu tÆ° xây dá»±ng kết cấu hạ tầng và các công trình phúc lợi xã há»™i ở cá»™ng đồng dân cÆ°, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa Ä‘ã chủ Ä‘á»™ng ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 25-10-2017, về lãnh đạo thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Trên cÆ¡ sở Ä‘ó UBND tỉnh cÅ©ng Ä‘ã ban hành Quyết định số 3507/QĐ-UBND ngày 18-9-2017, phê duyệt đề án  sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố. 

 

Đồng chí Trần Quốc Huy, Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy cho biết: “Sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh là chủ trÆ°Æ¡ng lá»›n của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa. Do Ä‘ó, các địa phÆ°Æ¡ng phải coi việc sáp nhập thôn, tổ dân phố là má»™t trong những nhiệm vụ quan trọng của địa phÆ°Æ¡ng, Ä‘Æ¡n vị trong thời gian tá»›i để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thá»±c hiện, đảm bảo đạt mục tiêu đề ra. Việc thá»±c hiện phải Ä‘úng quy định của pháp luật, dân chủ, công khai, minh bạch tạo sá»± đồng thuận của toàn xã há»™i, góp phần thá»±c hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở địa phÆ°Æ¡ng, cÆ¡ sở trong năm 2018. Mục tiêu đến 30-6-2018 toàn tỉnh giảm từ 1.200 đến 1.300 thôn, tổ dân phố (tÆ°Æ¡ng ứng trên 20%) so vá»›i hiện nay”. 

  

Theo Quyết định số 3462/2015/QĐ-UBND ngày 15-9-2015 của UBND Thanh Hóa về chức danh, số lượng, mức phụ cấp đối vá»›i người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách của thôn, tổ dân phố, tổ chức má»—i thôn có 6 chức danh bố trí tối Ä‘a 6 người (riêng miền núi được bố trí thêm 1 người là nhân viên y tế) được hưởng phụ cấp từ ngân sách Nhà nÆ°á»›c bao gồm: Bí thÆ° chi bá»™; trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố; công an viên hoặc tổ trưởng tổ bảo vệ dân phố; thôn Ä‘á»™i  trưởng kiêm tổ phó tổ bảo vệ an ninh trật tá»±, hoặc thôn Ä‘á»™i trưởng kiêm tổ phó tổ bảo vệ dân phố; tổ viên tổ bảo vệ an ninh trật tá»± hoặc tổ viên tổ bảo vệ dân phố; nhân viên y tế thôn). Đó là chÆ°a kể đến các chi há»™i của các tổ chức chính trị xã há»™i (MTTQ, phụ nữ, thanh niên, cá»±u chiến binh, người cao tuổi...) hưởng há»— trợ từ nguồn kinh phí huy Ä‘á»™ng từ dân cÆ° và các nguồn hợp pháp khác

Theo Xuân Quang - Văn Định/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­

Bài 2: Tạo Ä‘á»™t phá bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả

Thá»±c hiện quy định sáp nhập thôn, tổ dân phố từ việc tổ chức thí Ä‘iểm sáp nhập thôn tại xã Định Liên, sau Ä‘ó tiếp tục nhân rá»™ng tại má»™t số xã của huyện Yên Định, Thiệu Hóa và Quảng XÆ°Æ¡ng... đến nay, việc triển khai đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã trở thành phong trào, có sức lan tỏa sâu, rá»™ng. Trong tỉnh xuất hiện ngày càng nhiều cách làm hay, Ä‘em lại hiệu quả thiết thá»±c.

Giao thông ná»™i đồng xã Định Tân (Yên Định) được kiên cố Ä‘áp ứng nhu cầu sản xuất.  Lê Hà

 

PhÆ°Æ¡ng châm “mÆ°a dầm thấm sâu”

 

Quá trÆ°a, trưởng thôn 2, xã Định Tiến (Yên Định), ông Mai Thanh Nguyện má»›i trở về nhà sau khi hoàn tất nhiệm vụ tuyên truyền nếp sống má»›i tại khu dân cÆ°. Ông Nguyện năm nay Ä‘ã 55 tuổi, có thâm niên làm trưởng thôn nhiều hÆ¡n bất cứ vị trưởng thôn nào trong xã. Dáng gầy gò, nhÆ°ng ông được trời phú cho sức khoẻ nên rất hoạt bát, nhanh nhẹn. Đợt sáp nhập thôn năm 2013, ông Nguyện tiếp tục được nhân dân tín nhiệm bầu, giữ chức trưởng thôn cho đến nay.

 

CÅ©ng từ khi thôn 2 hoàn tất việc sáp nhập thôn, công việc của ông có phần vất vả hÆ¡n. Ông nói: “Muốn chủ trÆ°Æ¡ng của Đảng, Nhà nÆ°á»›c phát huy thá»±c tiá»…n tại cÆ¡ sở thì cán bá»™, đảng viên phải gần dân, gắn bó sâu sát vá»›i dân để chủ Ä‘á»™ng nắm bắt, xá»­ lý từng vấn đề phát sinh ngay trong từng há»™ dân. Làm tốt Ä‘iều này sẽ tạo sá»± Ä‘oàn kết, thống nhất khi thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nÆ°á»›c nói chung và việc sáp nhập thôn, tổ dân phố nói riêng”, trưởng thôn Mai Thanh Nguyện chia sẻ.

 

Năm 2013, làng Lang Thôn bắt tay vào việc thá»±c hiện sáp nhập thôn 3 vá»›i 114 há»™ dân và thôn 4 vá»›i 114 há»™ dân thành thôn 2. Thời Ä‘iểm trÆ°á»›c khi sáp nhập thôn, má»—i thôn đều có số người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách lên tá»›i cả chục người.

Tuy nhiên, chỉ sau 1 năm hoàn thành việc sáp nhập thôn, ngoài việc giảm được số người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, thôn Ä‘ã huy Ä‘á»™ng trong nhân dân được 1,3 tá»· đồng kết hợp vá»›i nguồn vốn kích cầu của Nhà nÆ°á»›c để hoàn thiện hÆ¡n 1 km đường giao thông ná»™i đồng, mÆ°Æ¡ng dẫn nÆ°á»›c, phục vụ cho sản xuất. Điều này góp phần không nhỏ trong việc tăng thu nhập bình quân đầu người của người dân trong thôn.

 

Thôn 2 chỉ là má»™t trong số 16 thôn của xã Định Tiến thá»±c hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố theo Thông tÆ° số 04/2012/TT-BNV. TrÆ°á»›c thời Ä‘iểm sáp nhập thôn (năm 2013), toàn xã có 16 thôn, vá»›i 100% thôn có quy mô dÆ°á»›i 200 há»™ dân. Số người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách lên tá»›i hÆ¡n 80 người, chÆ°a tính trưởng, phó các Ä‘oàn thể trong thôn. Hàng năm ngân sách Nhà nÆ°á»›c phải chi gần 1 tá»· đồng phụ cấp cho người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôn.

 

Sau khi kế hoạch sáp nhập thôn được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tháng 2-2013, ban chỉ đạo sáp nhập thôn của xã Định Tiến Ä‘ã thá»±c hiện Ä‘úng quy trình các bÆ°á»›c sáp nhập thôn, tổ dân phố theo hÆ°á»›ng dẫn. Đến tháng 4-2013, 100% các thôn trong xã Ä‘ã sáp nhập theo Ä‘úng quy định, đồng thời giảm từ 16 thôn còn 6 thôn. Số người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôn giảm hÆ¡n má»™t ná»­a so vá»›i trÆ°á»›c Ä‘ây. Má»—i năm địa phÆ°Æ¡ng tiết kiệm cho ngân sách Nhà nÆ°á»›c hÆ¡n 700 triệu đồng.

 

Đồng chí Nguyá»…n Ngọc Thúy, phó bí thÆ°, chủ tịch HĐND xã cho biết, việc xã hoàn thành sáp nhập thôn tạo ra nền tảng quan trọng trong việc huy Ä‘á»™ng nguồn lá»±c, giúp địa phÆ°Æ¡ng cán Ä‘ích nông thôn má»›i năm 2015.

 

“Trong xây dá»±ng nông thôn má»›i, khi sáp nhập từ 16 thôn xuống còn 6 thôn thì nhu cầu chỉ cần 6 nhà văn hóa và 6 sân vận Ä‘á»™ng. Điều này vừa tiết kiệm được đất cho Nhà nÆ°á»›c, giảm bá»›t sức Ä‘óng góp của nhân dân và việc huy Ä‘á»™ng nguồn lá»±c dá»… dàng hÆ¡n. Sau khi hoàn thành sáp nhập thôn, xã Ä‘ã huy Ä‘á»™ng được gần 12 tá»· đồng từ nhân dân để hoàn thiện công trình xây dá»±ng trường mầm non, hệ thống cÆ¡ sở hạ tầng ở các thôn xóm nhÆ° nhà văn hóa, hệ thống mÆ°Æ¡ng tiêu nÆ°á»›c có nắp đậy và các công trình phúc lợi khác”, đồng chí Nguyá»…n Ngọc Thúy cho biết.

 

Để thá»±c hiện tốt việc sáp nhập thôn trên địa bàn xã, đồng chí Nguyá»…n Ngọc Thúy nêu kinh nghiệm thá»±c tiá»…n: “Vấn đề quan trọng nhất trong việc sáp nhập thôn chính là sá»± đồng thuận của người dân, bởi “dá»… trăm lần không dân cÅ©ng chịu, khó vạn lần dân liệu cÅ©ng xong”. Khi bắt tay vào thá»±c hiện kế hoạch sáp nhập thôn, Ä‘a số ý kiến đều đồng tình, nhÆ°ng bên cạnh Ä‘ó cÅ©ng còn ý kiến băn khoăn, lo lắng vì khi sáp nhập thôn, nếu không chọn được cán bá»™ có uy tín sẽ làm ảnh hưởng tá»›i chất lượng hoạt Ä‘á»™ng phong trào trong khu dân cÆ°. 

 

Do Ä‘ó, thá»±c hiện kế hoạch sáp nhập thôn, tổ dân phố được thông qua, ban chỉ đạo sáp nhập thôn Ä‘ã tổ chức há»™i nghị quán triệt, tuyên truyền, phổ biến mục tiêu, yêu cầu chủ trÆ°Æ¡ng sáp nhập thôn đến toàn thể cán bá»™, đảng viên, nhân dân trong xã. Ná»™i dung này cÅ©ng thường xuyên được lồng ghép, triển khai tại các buổi sinh hoạt chuyên đề ở chi bá»™, trên thông tin truyền thanh của xã vá»›i phÆ°Æ¡ng châm “mÆ°a dầm thấm sâu”, giúp người dân hiểu rõ mục Ä‘ích, ý nghÄ©a của chủ trÆ°Æ¡ng sáp nhập thôn, tổ dân phố. 

 

Bên cạnh Ä‘ó, cán bá»™, đảng viên phải là người tiên phong trong nhận thức và gÆ°Æ¡ng mẫu thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng của Đảng, Nhà nÆ°á»›c. Má»—i cán bá»™, đảng viên phải là má»™t tuyên truyền viên tích cá»±c trong việc vận Ä‘á»™ng, tuyên truyền chủ trÆ°Æ¡ng sáp nhập thôn, tổ dân phố tá»›i từng há»™ gia Ä‘ình. Từ Ä‘ó, lắng nghe tâm tÆ°, nguyện vọng của người dân, để đề xuất, tham mÆ°u, Ä‘iều chỉnh kế hoạch cho phù hợp vá»›i thá»±c tế”.

 

Mô hình “hai trong má»™t”

 

Xã Yên Ninh (Yên Định) là má»™t trong số ít các Ä‘Æ¡n vị trong huyện có cách làm hiệu quả, sáng tạo vá»›i mô hình “hai trong má»™t”, lồng ghép việc sáp nhập thôn vá»›i việc nhất thể hóa chức danh bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn. Theo Ä‘ó, đầu năm 2016, UBND xã Yên Ninh sau khi tiếp thu chủ trÆ°Æ¡ng sáp nhập thôn, tổ dân phố, Ä‘Æ¡n vị Ä‘ã xây dá»±ng kế hoạch, triển khai, tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rá»™ng trong toàn đảng bá»™ và nhân dân từ chi há»™i, Ä‘oàn thể các xóm về ná»™i dung sáp nhập thôn kết hợp vá»›i việc nhất thể hóa chức danh bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn. Đến tháng 9-2017 mô hình “hai trong má»™t” tại địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã Ä‘em lại kết quả cụ thể.

 

Đồng chí Đỗ Công HÆ°ng - Chủ tịch UBND xã Yên Ninh cho biết: “TrÆ°á»›c khi sáp nhập thôn, xã Yên Ninh có 10 thôn, vá»›i 20 bí thÆ° chi bá»™ và trưởng thôn. Trong số các trưởng thôn có nhiều người không phải là đảng viên, do vậy việc Ä‘iều hành tại tổ tá»± quản còn gặp nhiều khó khăn, bất cập. Khi lồng ghép việc sáp nhập thôn và nhất thể hóa hai chức danh cùng má»™t thời Ä‘iểm, thì số lượng thôn giảm còn 5 thôn, đồng thời số cán bá»™ kiêm nhiệm bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn chỉ còn 5 người. Việc thá»±c hiện mô hình “hai trong má»™t” vừa giúp tinh gọn số cán bá»™ hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, nâng cao chất lượng hoạt Ä‘á»™ng của các chi bá»™, vừa tiết kiệm được ngân sách Nhà nÆ°á»›c”.

 

Đồng chí cho biết thêm: “Để việc sáp nhập thôn và nhất thể hóa chức danh được thành công, không làm ảnh hưởng tá»›i tâm lý cán bá»™, Ä‘iều quan trọng là làm tốt công tác tÆ° tưởng cho Ä‘á»™i ngÅ© người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, giúp họ hiểu được tầm quan trọng, ý nghÄ©a của việc sáp nhập thôn, từ Ä‘ó xác định được vai trò của má»—i cá nhân trong việc thá»±c hiện đề án, để tạo sá»± đồng thuận trong việc thá»±c hiện”.

 

Ông Trịnh Đình Hồng, bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn 3 cho biết, sau khi thôn 3 được thành lập trên cÆ¡ sở sáp nhập thôn 5 và thôn 6, cán bá»™ thôn phát huy tốt hÆ¡n tinh thần trách nhiệm trong công việc, góp phần tạo nên hiệu quả trong việc tuyên truyền, thá»±c hiện các chủ trÆ°Æ¡ng của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nÆ°á»›c tại khu dân cÆ°. Khi chÆ°a sáp nhập thôn và nhất thể hóa chức danh thì má»™t chủ trÆ°Æ¡ng phải triển khai tá»›i hai lần ở hai thôn. Có khi chủ trÆ°Æ¡ng Ä‘ó lại có cách hiểu và cách thá»±c hiện khác nhau, nên khó mang lại hiệu quả tốt khi thá»±c hiện. NhÆ°ng khi hai thôn được sáp nhập thành má»™t thôn, má»™t chủ trÆ°Æ¡ng chỉ cần triển khai 1 lần, qua Ä‘ó phát huy được tính dân chủ, khắc phục được tình trạng thiếu thống nhất giữa chủ trÆ°Æ¡ng và tổ chức thá»±c hiện, thuận lợi cho việc triển khai nghị quyết, kế hoạch của cấp trên. 

 

Xã Định Tiến, Yên Ninh chỉ là số ít các địa phÆ°Æ¡ng của huyện Yên Định Ä‘i đầu và có cách làm sáng tạo, Ä‘em lại hiệu quả thiết thá»±c trong việc thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố. Để thá»±c hiện đồng bá»™, có hiệu quả công tác sáp nhập thôn trên địa bàn huyện và tổ chức triển khai có hiệu quả Chỉ thị số 12CT/TU ngày 25-10-2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy Yên Định tiếp tục chỉ đạo các địa phÆ°Æ¡ng tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai, quán triệt, phổ biến sâu rá»™ng và thá»±c hiện nghiêm túc chỉ thị trên đến cán bá»™, đảng viên, nhân dân địa phÆ°Æ¡ng; xây dá»±ng kế hoạch, cÆ¡ chế, chính sách tổ chức thá»±c hiện chỉ thị và Quyết định 3570/QĐ-UBND ngày 18-9-2017 của UBND tỉnh về việc phê duyệt đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện và chính sách đối vá»›i những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách dôi dÆ°.

 

Đến nay, sau hÆ¡n 4 năm thá»±c hiện sáp nhập toàn huyện giảm được 32 thôn vá»›i 192 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách và 192 tổ chức chi há»™i các Ä‘oàn thể thôn. Má»—i năm Ä‘ã giảm được hÆ¡n 2 tá»· đồng kinh phí chi trả cho các thôn và phụ cấp cho người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở thôn.

 

Đồng chí VÅ© Ngọc Thưởng, Phó Bí thÆ° Thường trá»±c Huyện ủy Yên Định Ä‘ánh giá về hiệu quả việc thá»±c hiện đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện: Việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện Ä‘ã tạo thuận lợi trong việc tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của cá»™ng đồng dân cÆ°, khôi phục và duy trì các làng truyền thống trÆ°á»›c Ä‘ây. 

 

Việc huy Ä‘á»™ng Ä‘oàn viên, há»™i viên của các tổ chức Ä‘oàn thể tham gia các hoạt Ä‘á»™ng cá»™ng đồng cÅ©ng thuận lợi hÆ¡n, đặc biệt là số đảng viên chi bá»™ thôn sau khi sáp nhập Ä‘ông hÆ¡n, thuận lợi cho cấp ủy, chính quyền cấp xã trong lãnh đạo, chỉ đạo thá»±c hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã há»™i ở địa phÆ°Æ¡ng. Sau khi sáp nhập, Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ được tinh giản, chọn lọc được những cán bá»™ có năng lá»±c nên hiệu lá»±c quản lý Nhà nÆ°á»›c tăng lên. Việc sáp nhập thôn Ä‘ã tăng quy mô dân số, tăng số há»™ ở các thôn, nên việc huy Ä‘á»™ng Ä‘óng góp xây dá»±ng kết cấu hạ tầng nông thôn, các công trình phúc lợi cho người dân được thuận lợi hÆ¡n...

 

Những kết quả đạt được trong công tác sáp nhập thôn trên địa bàn huyện Yên Định những năm qua là rất rõ ràng. Trong năm 2018, huyện Yên Định tiếp tục tập trung quan tâm, chỉ đạo quyết liệt công tác sáp nhập thôn theo tinh thần Chỉ thị số 12-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Thông tÆ° số 09/2017/TT-BNV của Bá»™ Ná»™i vụ đối vá»›i những Ä‘Æ¡n vị có đủ Ä‘iều kiện sáp nhập. Huyện Yên Định sẽ sá»›m hoàn thiện hồ sÆ¡ gá»­i Sở Ná»™i vụ đề nghị UBND tỉnh thẩm định trình HĐND quyết nghị về việc sáp nhập từ 226 thôn thành 148 thôn (giảm 78 thôn). 

 

Theo Xuân Quang - Văn Định/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­

 

Bài 3: Sức lan tỏa rá»™ng rãi

 - Thá»±c hiện đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã trở thành phong trào, có sức lan tỏa sâu rá»™ng khắp, Ä‘em lại hiệu quả thiết thá»±c, góp phần tạo sá»± chuyển biến Ä‘áng kể trong đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả đạt được, vẫn còn không ít trăn trở trong quá trình thá»±c hiện đề án.

Nhà văn hóa thôn 1, xã Hoằng Long (TP Thanh Hóa) được xây dá»±ng khang trang.

Ảnh: Phạm Nam 

 

Hiệu ứng “Ä‘ô-mi-nô”

 

Hiệu quả mang lại trong việc sáp nhập thôn, thành lập tổ dân phố tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng của huyện Yên Định có sức lan tỏa sâu rá»™ng tá»›i nhiều Ä‘Æ¡n vị khác trong tỉnh. Trong số các địa phÆ°Æ¡ng cấp huyện, Hoằng Hóa là má»™t trong số ít những Ä‘Æ¡n vị có số lượng thôn, tổ dân phố sáp nhập, thành lập má»›i nhiều nhất tỉnh Thanh Hóa. 

 

Theo Ä‘ó, hưởng ứng phong trào sáp nhập thôn, tổ dân phố theo Chỉ thị số 12-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, huyện Hoằng Hóa mặc dù không phải là Ä‘Æ¡n vị được chọn làm Ä‘iểm theo kế hoạch sáp nhập thôn, tổ dân phố của UBND tỉnh Thanh Hóa, nhÆ°ng vá»›i sá»± chủ Ä‘á»™ng, quyết tâm chính trị cao của Đảng bá»™, chính quyền và nhân dân trong huyện, đến ngày 31-11-2017 địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã hoàn thiện hồ sÆ¡ sáp nhập (đợt 1) tại 7 xã, thị trấn trên địa bàn huyện gá»­i Sở Ná»™i vụ thẩm định, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt. 

 

Đến nay, sau gần 5 tháng thá»±c hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố (đợt 1), trong tổng số 60 thôn, tổ dân phố tại các xã, thị trấn (Hoằng Trinh, Hoằng LÆ°Æ¡ng, Hoằng Minh, Hoằng Đồng, Hoằng Phong, Hoằng Tiến, thị trấn Bút SÆ¡n), huyện tiến hành sáp nhập chỉ còn 36 thôn, giảm được 24 thôn sau khi sáp nhập, giảm 40% so vá»›i thôn, tổ dân phố trÆ°á»›c Ä‘ây. Theo kế hoạch sáp nhập thôn (đợt 2), trÆ°á»›c ngày 30-4-2018, huyện Hoằng Hóa sẽ trình Sở Ná»™i vụ, đề nghị UBND tỉnh phê duyệt đề án sáp nhập thôn của 29 xã còn lại (sáp nhập 191 thôn thành 95 thôn).

 

Theo tính toán, sau khi sáp nhập từ 370 thôn, toàn huyện sẽ giảm 121 thôn còn 249 thôn, đồng thời sẽ tiết kiệm cho ngân sách hằng năm hÆ¡n 9 tá»· đồng tiền phụ cấp cho cán bá»™ không chuyên trách thôn, tổ dân phố.

 

Đánh giá về hiệu quả trong việc thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện, ông Nguyá»…n Hùng Thao, Trưởng Phòng Ná»™i vụ huyện Hoằng Hóa cho biết: “Việc triển khai kế hoạch sáp nhập thôn, tổ dân phố tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong huyện tạo thuận lợi cho các Ä‘Æ¡n vị huy Ä‘á»™ng tốt nguồn lá»±c trong xây dá»±ng nông thôn má»›i. Đến nay, Ä‘ã có 25 xã trong huyện hoàn thành chÆ°Æ¡ng trình mục tiêu quốc gia xây dá»±ng nông thôn má»›i và phấn đấu đến năm 2020 trở thành huyện nông thôn má»›i”, ông Thao cho biết.

 

Từ thá»±c tế tại huyện Yên Định, Hoằng Hóa, tính đến cuối tháng 12 năm 2017, tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã triển khai thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố má»™t cách có hệ thống, đồng bá»™ trên địa bàn toàn tỉnh. Nhiều địa phÆ°Æ¡ng khác nhÆ° Quảng XÆ°Æ¡ng, Hậu Lá»™c, Cẩm Thủy,  Hà Trung, Thọ Xuân... Ä‘ã hoàn chỉnh hồ sÆ¡ thủ tục đề án sáp nhập, thôn, tổ dân phố và bÆ°á»›c đầu việc sáp nhập thôn, tổ dân phố Ä‘em lại hiệu quả rõ rệt.

 

Tính chung trên địa bàn tỉnh, sau khi hoàn tất đợt 1 công tác sáp nhập thôn, tổ dân phố (từ tháng 6 đến tháng 12-2017), toàn tỉnh Ä‘ã giảm được 198 thôn, tổ dân phố và hÆ¡n 1.000 cán bá»™ không chuyên trách. Dá»± kiến đến ngày 30-6-2018, toàn tỉnh sẽ giảm được 1.486 thôn, tổ dân phố vá»›i khoảng 8.916 người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách. Má»—i năm tiết kiệm được xấp xỉ 100 tá»· đồng cho ngân sách Nhà nÆ°á»›c. Đây là cÆ¡ sở từng bÆ°á»›c nâng mức phụ cấp đối vá»›i những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

 

Từ thá»±c tiá»…n và kết quả đạt được khi thá»±c hiện đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, má»™t số địa phÆ°Æ¡ng (Lạng SÆ¡n, HÆ°ng Yên) Ä‘ã cá»­ Ä‘oàn công tác giao lÆ°u, trao đổi kinh nghiệm trong việc thá»±c hiện đề án của tỉnh:

 

“Không giống nhÆ° má»™t số địa phÆ°Æ¡ng khác, Thanh Hóa có thể coi là Ä‘Æ¡n vị tiên phong trong việc huy Ä‘á»™ng cả hệ thống chính trị trong việc thá»±c hiện mục tiêu nhiệm vụ sáp nhập thôn, tổ dân phố bằng việc ban hành chỉ thị. Điều Ä‘áng lÆ°u ý là, tỉnh coi việc sáp nhập thôn, tổ dân phố là mục tiêu trọng yếu của địa phÆ°Æ¡ng, từ Ä‘ó các Ä‘Æ¡n vị cấp huyện, thị xã, thành phố Ä‘Æ°a ra kế hoạch, lá»™ trình cụ thể trong việc thá»±c hiện và đạt được hiệu quả rõ rệt. Đây là Ä‘iều Ä‘áng tiếp thu và hoan nghênh”, đồng chí Phạm NhÆ° Thi, Trưởng phòng Xây dá»±ng chính quyền và Công tác thanh niên, Sở Ná»™i vụ tỉnh Lạng SÆ¡n Ä‘ánh giá đề án và hiệu quả sáp nhập thôn, tổ dân phố tại Thanh Hóa sau khi Ä‘oàn công tác của Sở Ná»™i vụ hai tỉnh tiếp cận, trao đổi kinh nghiệm.

 

Đồng chí, Trần Quốc Huy, Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy nêu bài học kinh nghiệm trong quá trình thá»±c hiện đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa thời gian vừa qua: “Để đạt hiệu quả trong việc thá»±c hiện đề án, trÆ°á»›c hết Ä‘ó là sá»± thống nhất, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt cấp ủy, chính quyền từ tỉnh cho đến cấp cÆ¡ sở; các cÆ¡ quan được giao nhiệm vụ Ä‘ã triển khai thá»±c hiện đề án má»™t cách khoa học, cụ thể. 

 

Mặt khác, trong quá trình thá»±c hiện đề án, cần chú trọng công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của toàn thể cán bá»™ đảng viên, nhân dân, tạo sá»± đồng thuận nhất trí cao trong việc thá»±c hiện nhiệm vụ. Bên cạnh Ä‘ó, các địa phÆ°Æ¡ng tổ chức thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố đảm bảo khoa học, sát thá»±c tế, dân chủ Ä‘ã mang lại hiệu quả thiết thá»±c. Điều này được thể hiện ở kết quả thá»±c hiện đề án (vượt mục tiêu sáp nhập thôn, tổ dân phố nhÆ° đề án Ä‘Æ°a ra - pv)”, đồng chí Trần Quốc Huy cho biết.

 

Còn không ít băn khoăn

 

Hiệu quả từ việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trong tỉnh Ä‘ã có thể Ä‘o đếm được thông qua những con số. Thế nhÆ°ng đằng sau Ä‘ó vẫn còn những băn khoăn, trăn trở của người trong cuá»™c.

 

Đồng chí Lê Hồng Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Long, TP Thanh Hóa cho biết: “Việc thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố đồng nghÄ©a vá»›i việc nhiều giấy tờ của người dân sẽ bị thay đổi theo tên má»›i của thôn, tổ dân phố. Ví dụ, khi sáp nhập thôn 6 sáp nhập vá»›i thôn 4 để thành lập thôn má»›i thì chứng minh thÆ°, há»™ khẩu, bảo hiểm y tế, giấy chứng nhận quyền sá»­ dụng đất đều phải thay đổi theo tên địa giá»›i hành chính má»›i. Vậy, kinh phí để thá»±c hiện việc Ä‘ính chính hoặc thay đổi giấy tờ là do người dân tá»± bỏ hay Nhà nÆ°á»›c cấp kinh phí?”, đồng chí Tuấn băn khoăn.

 

Mặt khác, theo đồng chí Lê Hồng Tuấn, việc Bá»™ Ná»™i vụ ban hành Thông tÆ° số 09/2017 ngày 29-12-2017 về sá»­a đổi, bổ sung má»™t số Ä‘iều của Thông tÆ° 04 hÆ°á»›ng dẫn về tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố, trong Ä‘ó Ä‘áng chú ý, Thông tÆ° 09 quy định Ä‘iều kiện thành lập thôn má»›i, tổ dân phố má»›i (nâng quy mô tổ chức thôn, tổ dân phố gấp Ä‘ôi so vá»›i Thông tÆ° 04) khiến việc thá»±c hiện sáp nhập thôn của các địa phÆ°Æ¡ng có phần bị Ä‘á»™ng, thậm chí có thể gây xáo trá»™n, làm ảnh hưởng đến tÆ° tưởng, tâm lý của người dân.

 

“Không phải riêng mình địa phÆ°Æ¡ng chúng tôi mà rất nhiều Ä‘Æ¡n vị khác trên địa bàn toàn tỉnh Ä‘ã, Ä‘ang triển khai thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố theo hÆ°á»›ng dẫn của Thông tÆ° 04 và chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thanh Hóa. Hiện tại Thông tÆ° số 09 Ä‘ã có hiệu lá»±c thì nên tiếp tục thá»±c hiện sáp nhập thôn theo Thông tÆ° 04 hay Thông tÆ° 09?”, đồng chí Tuấn băn khoăn.

 

Trong khi Ä‘ó, đồng chí LÆ°u VÅ© Lâm, Chủ tịch UBND huyện Yên Định cho rằng: “Sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố, quy mô số há»™, dân số của thôn, tổ dân phố má»›i sẽ Ä‘ông, khó khăn trong công tác Ä‘iều hành quản lý, thá»±c hiện nhiệm vụ của những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, trá»±c tiếp là bí thÆ° chi bá»™, trưởng thôn, công an viên... Vì thế cần có quy định về chế Ä‘á»™ phụ cấp cho Ä‘á»™i ngÅ© này theo hÆ°á»›ng phân chia cấp Ä‘á»™ loại thôn (thôn nhiều há»™, Ä‘ông dân, địa bàn rá»™ng thì mức phụ cấp cao hÆ¡n thôn ít há»™, ít dân, địa bàn hẹp) nhằm tạo sá»± công bằng, tránh sá»± so bì giữa Ä‘á»™i ngÅ© người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở thôn, khu phố.

 

Bên cạnh Ä‘ó, tỉnh cÅ©ng cần có cÆ¡ chế há»— trợ kinh phí cho các thôn sau khi sáp nhập để đầu tÆ° xây dá»±ng công trình phục vụ cá»™ng đồng dân cÆ° nhÆ° nhà văn hóa, các công trình thể thao ở thôn”, đồng chí LÆ°u VÅ© Lâm đề xuất.

 

Từ thá»±c tế việc sáp nhập thôn, tổ dân phố tại phường Quảng Thọ, (TP Sầm SÆ¡n), đồng chí Lê Đình Son, Phó Chủ tịch UBND phường thẳng thắn: “Hiện nay phường Ä‘ã hoàn tất việc nhất thể hóa chức danh bí thÆ° chi bá»™ kiêm thôn trưởng tại 14 tổ dân phố. Theo kế hoạch 14 tổ dân phố sẽ sáp nhập còn lại 7 tổ dân phố. Tuy nhiên, mức phụ cấp đối vá»›i má»™t số chức danh kiêm nhiệm còn ít, trong khi trách nhiệm vá»›i công việc thì nặng nề hÆ¡n, khiến má»™t số người có tâm lý không mặn mà vá»›i công việc. Do Ä‘ó, tỉnh cần có cÆ¡ chế chính sách nâng mức phụ cấp cho cán bá»™ không chuyên trách kiêm nhiệm để Ä‘á»™ng viên, khuyến khích họ hoàn thành tốt nhiệm vụ...”.

 

Những khó khăn phát sinh từ cấp cÆ¡ sở trong quá trình thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố nêu trên là những vấn đề cần được Æ°u tiên giải quyết. Do Ä‘ó, cấp có thẩm quyền, cần có giải pháp chung tay tháo gỡ khó khăn tại các địa phÆ°Æ¡ng trong quá trình thá»±c hiện đề án.

Theo Xuân Quang - Văn Định/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­

 

Bài 4: Chung tay tháo gỡ khó khăn

Song song vá»›i việc kiện toàn lại hệ thống chính trị, các chức danh hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở các thôn, tổ dân phố má»›i theo quy định cÅ©ng được các địa phÆ°Æ¡ng nhanh chóng thá»±c hiện. Tuy nhiên, để kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình sáp nhập thôn phát sinh tại cÆ¡ sở, cần sá»± chung tay, góp sức của lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh. Về vấn đề này, phóng viên Ä‘ã có cuá»™c trao đổi vá»›i đồng chí Đầu Thanh Tùng, Giám đốc Sở Ná»™i vụ Thanh Hóa.

Đường liên thôn tại thôn Thọ Thái, phường Quảng Thọ (TP Sầm SÆ¡n) được trải nhá»±a. Ảnh: Phạm Nam 

 

Chủ trÆ°Æ¡ng Ä‘úng đắn

 

Phóng viên: ThÆ°a đồng chí, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa thời gian qua có ý nghÄ©a nhÆ° thế nào trong việc triển khai chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c tại khu dân cÆ°?

 

Đồng chí Đầu Thanh Tùng: Có thể nói việc sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố má»›i trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã và Ä‘ang đạt được những kết quả bÆ°á»›c đầu, tạo ra hiệu ứng, sức lan tỏa tích cá»±c và sá»± đồng thuận, thống nhất cao trong cán bá»™, đảng viên và quần chúng nhân dân trong tỉnh. Điều này Ä‘ã khẳng định việc sáp nhập thôn, tổ dân phố là chủ trÆ°Æ¡ng Ä‘úng đắn, phù hợp vá»›i thá»±c tiá»…n của địa phÆ°Æ¡ng; có ý nghÄ©a quan trọng trong thá»±c hiện Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 17-4-2015 của Bá»™ Chính trị về việc tinh giản biên chế và cÆ¡ cấu lại Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™, công chức, viên chức và Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng khóa XII Má»™t số vấn đề về tiếp tục đổi má»›i, sắp xếp tổ chức bá»™ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt Ä‘á»™ng hiệu lá»±c, hiệu quả.

 

Việc sáp nhập sẽ làm tăng quy mô của thôn, tổ dân phố, góp phần đảm bảo các tiêu chí, tiêu chuẩn theo quy định. Sáp nhập thôn, tổ dân phố góp phần thu gọn đầu mối, tinh giản số lượng người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách, qua Ä‘ó sẽ giảm chi ngân sách Nhà nÆ°á»›c, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tÆ° cho thôn, tổ dân phố, từng bÆ°á»›c nâng phụ cấp cho người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách.

 

Việc tổ chức triển khai sáp nhập thôn, tổ dân phố giúp tăng quy mô các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, góp phần kiện toàn, củng cố các tổ chức chính trị - xã há»™i ở thôn, tổ dân phố mạnh về số lượng, chất lượng; tạo Ä‘iều kiện thuận lợi trong việc tổ chức triển khai thá»±c hiện các chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c; trong triển khai nhiệm vụ do cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã há»™i cấp trên giao; bảo đảm Ä‘oàn kết, dân chủ, công khai, minh bạch; giữ gìn an ninh, trật tá»±, an toàn xã há»™i và vệ sinh môi trường; phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp ở địa phÆ°Æ¡ng; xây dá»±ng, giữ vững danh hiệu thôn văn hóa, tổ dân phố văn hóa; phòng chống các tệ nạn xã há»™i và xóa bỏ hủ tục trong việc xây dá»±ng nông thôn má»›i, Ä‘ô thị văn minh, hiện đại; phát triển sản xuất; xây dá»±ng cÆ¡ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi; xóa Ä‘ói, giảm nghèo.

 

Theo mục tiêu của đề án, đến 30-6-2018, toàn tỉnh sẽ giảm từ 1.200 đến 1.300 thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, theo báo cáo của các huyện, thị xã, thành phố triển khai thá»±c hiện đề án, toàn tỉnh dá»± kiến sáp nhập, làm giảm 1.486 thôn, tổ dân phố. Qua Ä‘ó, hằng năm, ngân sách sẽ tiết kiệm được hàng trăm tá»· đồng kinh phí chi trả cho những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách và các tổ chức chính trị - xã há»™i ở thôn, tổ dân phố.

 

Tập trung tháo gỡ khó khăn

 

Phóng viên: Thá»±c tế tại má»™t số địa phÆ°Æ¡ng, sá»± khác biệt về phong tục tập quán, tôn giáo, địa hình chia cắt, gây ra những khó khăn không nhỏ trong quá trình thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố. Cấp có thẩm quyền Ä‘ã Ä‘Æ°a ra những giải pháp nào để tháo gỡ những khó khăn này, thÆ°a đồng chí?

 

Đồng chí Đầu Thanh Tùng: Thời gian qua, công tác sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Ä‘ã được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, thá»±c hiện; tạo thành đợt sinh hoạt chính trị rá»™ng khắp từ tỉnh đến cÆ¡ sở; hoạt Ä‘á»™ng tuyên truyền được chú trọng, tạo sá»± đồng thuận trong các tầng lá»›p nhân dân. Điều này thể hiện ở kết quả thá»±c hiện vượt mục tiêu đề án Ä‘ã đề ra và theo kế hoạch, đến 30-6-2018, đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh sẽ hoàn thành.

 

Tuy nhiên, trong quá trình thá»±c hiện cÅ©ng có má»™t số khó khăn nhất định, nhÆ°: Ở má»™t số Ä‘Æ¡n vị mặc dù thôn có quy mô nhỏ, nhÆ°ng do sá»± khác biệt về phong tục tập quán, tôn giáo, truyền thống văn hóa, đặc biệt là sá»± chia cắt về địa lý, nên việc sáp nhập gặp khó khăn; phÆ°Æ¡ng án sáp nhập còn má»™t số nÆ¡i xây dá»±ng chÆ°a khoa học, chia nhỏ các thôn lá»›n để sáp nhập nên không đảm bảo yếu tố lịch sá»­, truyền thống văn hóa của thôn, tổ dân phố. 

 

Đối vá»›i các Ä‘Æ¡n vị này, cấp ủy chính quyền tiếp tục thá»±c hiện vận Ä‘á»™ng, tuyên truyền về tầm quan trọng, ý nghÄ©a chủ trÆ°Æ¡ng, đồng thời rà soát, xây dá»±ng phÆ°Æ¡ng án sáp nhập thôn, tổ dân phố phù hợp, khoa học, phù hợp vá»›i đặc Ä‘iểm, thá»±c tế của địa phÆ°Æ¡ng để tạo sá»± đồng thuận trong nhân dân, nhằm đạt hiệu quả về việc sáp nhập. Quan Ä‘iểm trong việc thá»±c hiện sáp nhập thôn là không được duy ý trí mà phải thá»±c hiện trên cÆ¡ sở thá»±c tế, khoa học và sá»± đồng thuận của nhân dân.

 

Phóng viên: ThÆ°a đồng chí, tên Ä‘Æ¡n vị thôn, tổ dân phố, má»™t số giấy tờ cá nhân của người dân sẽ bị thay đổi theo sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố. Vậy cấp có thẩm quyền Ä‘ã chỉ đạo hoặc há»— trợ người dân giải quyết vấn đề này ra sao?

 

Đồng chí Đầu Thanh Tùng: Trong quá trình xây dá»±ng đề án, tỉnh Thanh Hóa cÅ©ng Ä‘ã Ä‘ánh giá những tác Ä‘á»™ng cÅ©ng nhÆ° ảnh hưởng của việc sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố má»›i, trong Ä‘ó có thay đổi định danh trong giấy tờ của công dân (sổ há»™ khẩu, chứng minh thÆ° nhân dân, giấy chứng nhận quyền sá»­ dụng đất), địa chỉ liên lạc... Tuy nhiên, từ kinh nghiệm thá»±c tế trong công tác chia tách, sáp nhập, thành lập Ä‘Æ¡n vị hành chính trên địa bàn tỉnh trong những năm gần Ä‘ây cho thấy, về cÆ¡ bản các thông tin (chỉ danh) trong giấy tờ tùy thân của người dân không có thay đổi nhiều. Vì vậy, người dân cÅ©ng không gặp nhiều vÆ°á»›ng mắc trong lập hồ sÆ¡, giao dịch. Trường hợp đặc biệt, việc thay đổi thông tin (định danh) cần cấp lại (thay thế) giấy tờ cÅ© thì các cÆ¡ quan Nhà nÆ°á»›c trên địa bàn tỉnh sẽ tạo Ä‘iều kiện và giải quyết nhanh gọn, đảm bảo Ä‘úng quy trình, thủ tục. 

 

Đặc biệt, những năm qua, Thanh Hóa cÅ©ng nhÆ° nhiều địa phÆ°Æ¡ng trên cả nÆ°á»›c Ä‘ã tập trung chỉ đạo đẩy mạnh cải cách hành chính Nhà nÆ°á»›c, mà trọng tâm là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhằm tạo Ä‘iều kiện thuận lợi nhất cho người dân khi có yêu cầu thá»±c hiện thủ tục hành chính nói chung cÅ©ng nhÆ° giải quyết những thủ tục phát sinh do việc sáp nhập thôn, tổ dân phố nói riêng.

 

Phóng viên: Sáp nhập thôn, tổ dân là chủ trÆ°Æ¡ng lá»›n của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa, nhÆ°ng khi bắt tay vào thá»±c hiện thì không hề Ä‘Æ¡n giản vì nó là má»™t công việc phức tạp, nhạy cảm, liên quan trá»±c tiếp tá»›i công việc, vị trí của cán bá»™, đảng viên ở thôn, tổ dân phố. Để cán bá»™ không tâm tÆ° khi thôi đảm nhiệm chức danh sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố, tỉnh Ä‘ã có cÆ¡ chế chính sách gì há»— trợ đối vá»›i những đối tượng bị “tinh giản” này?

 

Đồng chí Đầu Thanh Tùng: Song song vá»›i việc ban hành đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố, UBND tỉnh Ä‘ã trình HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết số 48/2017/NQ-HĐND ngày 12-7-2017 về việc ban hành chính sách há»— trợ đối vá»›i những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôi đảm nhiệm chức danh sau khi sáp nhập để thành lập thôn, tổ dân phố má»›i; UBND tỉnh cÅ©ng Ä‘ã ban hành Quyết định số 3635/2017/QĐ-UBND ngày 26-9-2017 quy định về biện pháp thi hành chính sách há»— trợ đối vá»›i những người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách thôi đảm nhiệm chức danh sau khi sáp nhập để thành lập thôn, tổ dân phố má»›i. Theo Ä‘ó, những người thôi đảm nhiệm chức danh được tỉnh há»— trợ má»™t lần. Mức há»— trợ căn cứ vào thời gian thá»±c tế tham gia công tác và mức phụ cấp khi Ä‘ang thá»±c hiện nhiệm vụ. Việc triển khai thá»±c hiện há»— trợ đối vá»›i những người thôi đảm nhiệm chức danh sau khi nghỉ việc sẽ được thá»±c hiện ngay sau khi hoàn thành việc kiện toàn các tổ chức ở thôn, tổ dân phố. Ngân sách tỉnh phân bổ để thá»±c hiện việc trợ cấp này và người nghỉ việc sẽ được nhận trợ cấp tại địa phÆ°Æ¡ng sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

 

Phóng viên: Má»›i Ä‘ây, Bá»™ Ná»™i vụ  ban hành Thông tÆ° số 09/2017 ngày 29-12-2017 về sá»­a đổi, bổ sung má»™t số Ä‘iều của Thông tÆ° 04 hÆ°á»›ng dẫn về tổ chức hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố. Đáng chú ý, thông tÆ° 09 quy định Ä‘iều kiện thành lập thôn má»›i, tổ dân phố má»›i (nâng quy mô tổ chức thôn, tổ dân phố), trong khi Ä‘ó, nhiều địa phÆ°Æ¡ng trong tỉnh Ä‘ã, Ä‘ang thá»±c hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố theo Thông tÆ° số 04. Về việc này, tỉnh Ä‘ã chủ Ä‘á»™ng xá»­ lý những khó khăn này ra sao?

Đồng chí Đầu Thanh Tùng: Hiện nay, nhiều địa phÆ°Æ¡ng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa Ä‘ang thá»±c hiện việc sáp nhập thôn, thành lập tổ dân phố dá»±a trên Thông tÆ° 04/2012/TT-BNV ngày 31-8-2012 của Bá»™ Ná»™i vụ. Tuy nhiên nếu theo quy định Ä‘iều kiện thành lập thôn má»›i, tổ dân phố má»›i tại Thông tÆ° số 09 thì việc triển khai sẽ gặp nhiều vÆ°á»›ng mắc, đặc biệt, đối vá»›i các địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã hoàn thành mục tiêu quốc gia về xây dá»±ng nông thôn má»›i, các thiết chế văn hóa, công trình phúc lợi công cá»™ng Ä‘ã được xây dá»±ng hoàn thiện.

 

Về việc này, UBND tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã có văn bản xin ý kiến và được Bá»™ Ná»™i vụ đồng ý cho tỉnh tiếp tục triển khai thá»±c hiện đề án theo mục tiêu, lá»™ trình Ä‘ã đề ra gắn vá»›i việc thá»±c hiện Nghị quyết 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng khóa XII Má»™t số vấn đề về tiếp tục đổi má»›i, sắp xếp tổ chức bá»™ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt Ä‘á»™ng hiệu lá»±c, hiệu quả. 

 

Trên cÆ¡ sở Ä‘ó, UBND tỉnh Ä‘ã ban hành Văn bản số 3457/UBND-THKT ngày 3-4-2018 về việc triển khai Thông tÆ° 09/2017/TT-BNV và đề án sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh ngày 3-4-2018. Theo Ä‘ó, UBND các huyện, thị xã, thành phố và các cÆ¡ quan liên quan tiếp tục thá»±c hiện việc sáp nhập, thành lập thôn, tổ dân phố theo mục tiêu đề ra trong đề án Ä‘ã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 3507/QĐ-UBND ngày 18-9-2017 theo tinh thần Thông tÆ° 04 và Chỉ thị 12CT/TU ngày 25-10-2017 của Tỉnh ủy Thanh Hóa. 

 

Đối vá»›i những nÆ¡i Ä‘áp ứng được Ä‘iều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế - xã há»™i, sản xuất, kinh doanh, ổn định đời sống và được nhân dân đồng thuận thì có thể áp dụng ngay về tiêu chí, quy mô số há»™ tại Thông tÆ° 09/2017/TT-BNV. Phấn đấu từ năm 2021 đến 2030 cÆ¡ bản hoàn thành việc sắp xếp, thu gọn các Ä‘Æ¡n vị hành chính cấp huyện, xã, thôn, tổ dân phố. 

 

Phóng viên: Xin cảm Æ¡n đồng chí!

 

Theo Xuân Quang - Văn Định/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­

 

Bài cuối: Để phát huy tính tá»± quản, dân chủ trá»±c tiếp của cá»™ng đồng dân cÆ°

Sau loạt bài “phát huy hiệu quả từ việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”, Báo Thanh Hóa Ä‘ã nhận được nhiều ý kiến Ä‘óng góp từ phía các chuyên gia, đại biểu Quốc há»™i (ĐBQH) trong việc nâng cao hiệu quả hoạt Ä‘á»™ng của thôn, tổ dân phố, phát huy tính tá»± quản, tính dân chủ trá»±c tiếp của cá»™ng đồng dân cÆ°, không chỉ riêng Thanh Hóa mà ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng khác trên cả nÆ°á»›c.

Thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố cần lÆ°u ý tá»›i các yếu tố lịch sá»­, văn hóa. Trong ảnh: Lá»… há»™i Văn

hóa-Du lịch Bàn Bù (Ngọc Lặc). Ảnh: Lê Hợi  

 

Đồng chí Mai Sỹ Diến, Tỉnh ủy viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa: Không nên biến tổ tá»± quản thôn, tổ dân phố thành “cấp hành chính thứ 5”

 

Má»™t Ä‘iều tôi cho là Ä‘ang bị lợi dụng ở không ít cấp xã, phường, thị trấn là biến tổ tá»± quản thôn, tổ dân phố thành “cấp hành chính thứ 5”. Nhiều việc lẽ ra thuá»™c cấp hành chính (cấp xã) nhÆ°ng đều yêu cầu người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nắm, báo cáo tình hình và triển khai công việc... 

 

Nên để người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách  làm Ä‘úng công việc của họ tại tổ tá»± quản, chứ không nên yêu cầu họ làm nhiệm vụ của người hoạt Ä‘á»™ng chuyên trách, công chức, nhÆ°ng lại trả thù lao theo kiểu há»— trợ, Ä‘á»™ng viên. Điều này là không công bằng. Tôi đề nghị các địa phÆ°Æ¡ng phải rà soát và khắc phục nếu có tình trạng nêu trên.

 

Cùng vá»›i việc sáp nhập thôn, tổ dân phố, các cấp ủy, chính quyền các địa phÆ°Æ¡ng phải kịp thời Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, ban hành cÆ¡ chế, chính sách há»— trợ đối vá»›i nhân tố cốt cán cấp ủy đảng, trưởng thôn, trưởng khu phố, trưởng ban công tác mặt trận, trưởng các Ä‘oàn thể cÅ©ng nhÆ° các chức danh khác ở thôn, tổ dân phố.

 

Bên cạnh Ä‘ó, các cÆ¡ quan chức năng cần có hÆ°á»›ng dẫn thống nhất, há»— trợ, tạo Ä‘iều kiện thuận lợi cho người dân trong việc xá»­ lý hồ sÆ¡, thủ tục khi tên thôn, tổ dân phố có sá»± thay đổi sau khi sáp nhập. 

 

Mặt khác, hiện nay, nhiều nhà văn hóa thôn là nÆ¡i thờ Thành hoàng làng, hoạt Ä‘á»™ng tín ngưỡng dân gian. Do vậy, các cấp chính quyền cần Ä‘á»™ng viên, tạo Ä‘iều kiện để người dân tiếp tục thá»±c hiện tín ngưỡng, truyền thống của đồng bào; cần thận trọng Ä‘iều chỉnh những vấn đề phát sinh sau sáp nhập theo nguyên tắc thật sá»± tôn trọng, lắng nghe ý kiến của người dân và để người dân quyết định việc của dân theo Ä‘úng pháp lệnh thá»±c hiện dân chủ ở cÆ¡ sở. 

 

Đồng chí Nguyá»…n Tiến DÄ©nh, nguyên Thứ trưởng Bá»™ Ná»™i vụ: Sáp nhập thôn, tổ dân phố không nên chạy theo thành tích

Thôn, tổ dân phố không phải là má»™t cấp hành chính mà là tổ chức tá»± quản của cá»™ng đồng dân cÆ° có chung địa bàn cÆ° trú; nÆ¡i thá»±c hiện dân chủ trá»±c tiếp và rá»™ng rãi để phát huy các hình thức hoạt Ä‘á»™ng tá»± quản, tổ chức nhân dân thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c và nhiệm vụ cấp trên giao.

 

Tên thôn, làng, tổ dân phố thường gắn liền vá»›i nguồn gốc  văn hóa lịch sá»­, niềm tá»± hào của người dân.

 

Do vậy, nếu thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố má»™t cách cÆ¡ học mà không lÆ°u ý tá»›i các yếu tố phong tục tập quán, truyền thống văn hóa lịch sá»­, rất dá»… tạo ra những tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c từ khu dân cÆ°, gây khó khăn trong việc quản lý, hoạt Ä‘á»™ng của tổ tá»± quản. Hay nói cách khác, nếu việc sáp nhập thôn chạy theo thành tích có thể gây ra sá»± tác Ä‘á»™ng không tích cá»±c đến đời sống, sinh hoạt thôn, tổ dân phố. 

 

Do Ä‘ó, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố bên cạnh mục tiêu giảm đầu mối, góp phần tinh gọn bá»™ máy, nâng cao năng lá»±c, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, Ä‘iều hành của cấp ủy đảng, chính quyền, thì phải gắn liền vá»›i mục Ä‘ích ổn định chính trị, an ninh trật tá»±, tại khu dân cÆ°.

 

Đồng chí Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật Quốc há»™i: Cần lÆ°u ý tá»›i nhân tố con người trong quá trình sáp nhập thôn, tổ dân phố

 

Sáp nhập thôn, tổ dân phố sẽ dẫn tá»›i việc phải tinh giản má»™t số lượng rất lá»›n người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách. Bên cạnh việc quan tâm há»— trợ người hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách trong diện “tinh giản” sau khi thá»±c hiện sáp nhập, cần quan tâm tá»›i việc lá»±a chọn người để Ä‘iều hành hoạt Ä‘á»™ng của tổ tá»± quản. 

 

Đây là những người cùng ở, cùng làm, cùng sinh hoạt vá»›i người dân nên phải chọn người thật sá»± tâm huyết, uy tín má»›i làm cho dân nể phục, từ Ä‘ó từng bÆ°á»›c nâng cao chất lượng hoạt Ä‘á»™ng của khu dân cÆ° có tính chất tá»± quản.

 

Theo tôi, không nên Ä‘òi hỏi người đứng đầu tổ tá»± quản và các chức danh hoạt Ä‘á»™ng không chuyên trách khác ở thôn, tổ dân phố phải có bằng cấp nhÆ° cán bá»™, công chức. Quan trọng nhất, những người Ä‘ó phải được nhân dân tín nhiệm, có uy tín trong cá»™ng đồng dân cÆ°. 

 

Để chọn được người gánh vác việc thôn, tổ dân phố tốt, có tâm huyết, trong quá trình thá»±c hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố, việc lá»±a chọn phải làm thận trọng, khách quan, cụ thể, rõ ràng, công khai, minh bạch, tránh làm xáo trá»™n hoạt Ä‘á»™ng, đời sống tại khu dân cÆ°.

 

Theo Xuân Quang - Văn Định/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­