Việt Nam chúng ta cÅ©ng là má»™t trong những nÆ°á»›c sản xuất ra rượu từ thời thượng cổ. Câu chuyện vua Hùng thứ 18 say rượu cho thấy ông cha ta Ä‘ã biết nấu rượu và uống rượu từ thế ká»· thứ 3 trÆ°á»›c Công nguyên.

Rượu là sản phẩm được chế xuất theo cách ủ men từ lÆ°Æ¡ng thá»±c, mật ong và má»™t số thứ quả nhÆ° nho, táo... Rượu được dùng trong cung Ä‘ình thời phong kiến, lá»… há»™i ở Ä‘ình, chùa, lăng, miếu, để thờ cúng tổ tiên và trong cuá»™c sống đời thường của nhân dân. Rượu còn được dùng để ngâm tẩm, pha chế các thứ thuốc Ä‘ông y để chữa bệnh. Rượu Ä‘ã thành thứ cần thiết trong nghi lá»… quốc tế, quốc gia, trong các Ä‘ình Ä‘ám, hiếu, há»·, mừng thọ, mừng xuân. Từ Ä‘ó má»›i có câu “Vô tá»­u bất thành lá»…”. Đặc biệt là trong dịp tết đến, xuân về, phong tục của nhân dân ta là đến nhà ai cÅ©ng có ly rượu để chúc mừng năm má»›i, chúc mừng sức khỏe, làm ăn thành đạt, mọi sá»± tốt lành. Vì vậy nhà thÆ¡ Tú XÆ°Æ¡ng Ä‘ã viết: “Chẳng phong lÆ°u cÅ©ng ba ngày tết/Kiết cú nhÆ° ai cÅ©ng rượu chè”.

Chúc mừng nhau ly rượu Ä‘ã thành nét đẹp văn hóa trong cuá»™c sống - Văn hóa rượu. Văn hóa rượu thể hiện ở phong cách uống rượu, phong cách chúc nhau, thể hiện sá»± thanh nhã, tấm lòng kính trọng, tri âm, tri ká»· vá»›i nhau theo Ä‘úng nghÄ©a: “Tá»­u phùng tri ká»· ẩm”. Ngày xuân, ngày lá»… mừng nhau, lâu ngày gặp đồng chí, đồng nghiệp, bạn bè, anh em mời nhau ly rượu, cốc bia để nhấm nháp, thưởng thức vị ngọt ngào, cay nóng, để kích thích sá»± hoạt bát trong trao đổi tâm tình, thăm hỏi nhau về gia Ä‘ình, cuá»™c sống, hàn huyên về nhân tình thế thái, chia sẻ vá»›i nhau những niềm vui...

Người xÆ°a nói: “Bầu rượu, túi thÆ¡”. Thật thế, đối vá»›i các nhà thÆ¡, nhà văn thì rượu là nguồn cảm hứng thú vị. Có men rượu tâm hồn nghệ sỹ thăng hoa để có thêm những áng thÆ¡, văn tuyệt tác. Cụ Tam nguyên Yên Đỗ Nguyá»…n Khuyến khi uống rượu vá»›i bạn đồng khoa, bạn thÆ¡ Ä‘ã bá»™c bạch: “Có những lúc rượu ngon cùng uống/Chén quỳnh tÆ°Æ¡ng ấm áp bầu xuân”. Khi bạn qua đời, ông hụt hẫng, bâng khuâng: “Rượu ngon không có bạn hiền/ Không mua không phải không tiền không mua”.

Uống rượu, chúc rượu nhÆ° trên là má»™t phong cách, má»™t thú chÆ¡i tao nhã, mang đậm nét văn hóa Ä‘ích thá»±c. Má»™t số người còn cho rằng nếu biết sá»­ dụng rượu, uống rượu vừa phải sẽ giúp cho kích thích tiêu hóa, tăng tuần hoàn tiết dịch, thần kinh hoạt lạc, mạnh thêm gân cốt, tăng cường hiệu quả cho các loại thuốc Ä‘ông y, do Ä‘ó mà có tác dụng trị bệnh, có lợi cho sức khỏe, kéo dài tuổi thọ.

Tuy nhiên bên cạnh những mặt thanh tao, tích cá»±c Ä‘ó thì lại thường có những người nhận thức sai. Họ quan niệm: “Nam vô tá»­u nhÆ° kỳ vô phong” (Đàn ông mà không có rượu thì nhÆ° cờ không có gió), nên cổ vÅ©, Ä‘ua Ä‘òi, sa Ä‘à vào rượu theo cách uống chÆ°a say chÆ°a phải là uống rượu, để rồi trở thành những đệ tá»­ “lÆ°u linh”, khiến cho cuá»™c đời bị con "ma men" ngá»± trị.

Ở nÆ°á»›c ta trong những năm gần Ä‘ây do kinh tế tăng trưởng, đời sống được nâng lên, lá»… há»™i Ä‘ình Ä‘ám phát triển, việc dùng rượu bia cÅ©ng tăng lên đến mức Ä‘áng lo ngại. Theo công bố của Vụ Pháp chế (Bá»™ Y tế) thì trong năm 2018 mức tiêu thụ rượu, bia trong cả nÆ°á»›c là 305 triệu lít rượu, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 72 triệu lít cồn và 4,1 tá»· lít bia tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 161 triệu lít cồn, xếp hạng thứ 2 các nÆ°á»›c Đông nam Á, thứ 10 châu Á, thứ 29 thế giá»›i.

Trong các bảng thống kê về tai nạn giao thông thì số người bị chấn thÆ°Æ¡ng, bị tá»­ vong do nguyên nhân từ rượu chiếm tá»· lệ khá lá»›n. Ở các bệnh viện số người bị viêm, loét dạ dày, đường ruá»™t, bị xÆ¡ gan, ung thÆ° gan, các bệnh về tim mạch, huyết  áº¥p... do uống rượu, nghiện rượu cÅ©ng không ít. Còn có những hệ lụy khác nhÆ° do say rượu mà Ä‘ánh vợ, Ä‘ánh con, gia Ä‘ình tan vỡ, rồi những vụ xô xát, chá»­i bá»›i nhau, thậm chí Ä‘âm chém nhau để lại hậu quả gây ra thù oán, mất Ä‘oàn kết trong xóm làng, mất trật tá»± an toàn xã há»™i.

Từ lâu trong nhân dân ta Ä‘ã có những câu ca để cảnh báo về rượu, để nói về tác hại đối vá»›i nhân cách và sức khỏe của con người: “Rượu nhạt uống lắm cÅ©ng say/ Người khôn nói lắm dẫu hay cÅ©ng nhàm”.

NhÆ°ng đặc biệt sợ nhất là mấy ông Ä‘ã uống rượu, uống bia, Ä‘ã đỏ mặt, tía tai rồi mà vẫn thản nhiên ngồi cầm vô lăng để lái ô tô, hoặc vẫn ung dung Ä‘iều khiển xe máy Ä‘i ngang, Ä‘i dọc trên đường.

Vừa qua TP Hà Ná»™i Ä‘ã đề ra má»™t khẩu hiệu, má»™t quy tắc: “Đã uống rượu bia không lái xe". Rất hoan nghênh, rất đồng tình vá»›i sáng kiến này.

Theo: Văn NhÆ° TÆ°á»›c/Báo Văn hóa và Đời sống