Nhà báo gắn bó tâm huyết vá»›i nông thôn má»›i

Nhà báo Chu Minh Khôi không theo học báo chí, mà tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp I Hà Ná»™i (Nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam) và làm việc gần 10 năm trong ngành nông nghiệp rồi má»›i chuyển sang nghề báo. Nhờ vậy, anh hiểu rất rõ những tồn tại của ngành nông nghiệp, những khó khăn của bà con nông dân. Làm nghề báo, anh lại càng có cÆ¡ há»™i để khÆ¡i thêm những ná»—i niềm của người nông dân.

Chu Minh Khôi là nhà báo luôn đồng hành cùng phong trào xây dá»±ng nông thôn má»›i (NTM) từ những ngày đầu lên ý tưởng. Anh may mắn được tiếp cận vá»›i lãnh đạo Bá»™ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các vụ viện chia sẻ dá»± thảo về chÆ°Æ¡ng trình xây dá»±ng NTM, được đến thăm những mô hình thí Ä‘iểm về làng NTM. Nhờ vậy anh hiểu rõ hÆ¡n về việc thá»±c hiện các tiêu chí, thá»±c trạng nông thôn đến nguồn lá»±c. Anh kể, những năm 2008-2010, anh nhiều lần đến chài Vạn VÄ© (má»™t thôn của xã Trung Châu, huyện Đan Phượng). Cuá»™c sống của người dân nÆ¡i Ä‘ây, mọi sinh hoạt đều diá»…n ra trên thuyền, trên sông, trong Ä‘iều kiện không Ä‘iện, thiếu nÆ°á»›c sạch… Vài năm sau, khi Nhà nÆ°á»›c đề ra 19 tiêu chí trong xây dá»±ng nông thôn má»›i, anh đặt câu hỏi việc áp dụng các tiêu chí ở má»™t thôn có đặc thù nhÆ° Vạn VÄ© thì sẽ triển khai ra sao?

Để trả lời câu hỏi này, nhà báo Chu Minh Khôi Ä‘ã tìm đến, phóng vấn những người dân vạn chài, trưởng thôn và chính quyền xã. Chủ yếu là tập trung viết những khó khăn trong đời sống hàng ngày của 60 há»™ dân thôn Vạn Vỹ, vốn sống trên thuyền và bằng nghề chài lÆ°á»›i.

Ngay sau Ä‘ó anh Ä‘ã cho ra đời nhiều phóng sá»±, trong Ä‘ó ngoài việc phản ánh thá»±c tế đời sống anh cÅ©ng Ä‘Æ°a ra những giải pháp để ổn định đời sống cho bà con. Bên cạnh Ä‘ó anh phỏng vấn thêm các chuyên gia, lãnh đạo Văn phòng Điều phối nông thôn má»›i Trung Æ°Æ¡ng để có những hÆ°á»›ng dẫn cụ thể để người dân thôn Vạn Vỹ sá»›n ổn định cuá»™c sống.

“Trong giai Ä‘oạn từ 2008 đến 2012 tôi Ä‘ã Ä‘i cÆ¡ sở về những vùng nông thôn viết rất nhiều bài tuyên truyền về nông thôn má»›i, tôi cÅ©ng dá»± khá nhiều há»™i thảo, há»™i nghị của Bá»™ NN&PTNT về thá»±c hiện các chính sách NTM. Vì nắm được từ chính sách của nhà nÆ°á»›c và Ä‘i thá»±c tế ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng nên thời Ä‘iểm Ä‘ó, má»—i năm tôi viết hàng chục bài về NTM”- nhà báo Chu Minh Khôi chia sẻ thêm.

Để người nông dân đồng thuận vá»›i chính sách

Nhá»› lại những bài viết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, nhà báo Chu Minh Khôi luôn tìm tòi những đề tài thú vị, thu hút người đọc nhÆ°ng cÅ©ng phải có sức ảnh hưởng lá»›n. Trong Ä‘ó, anh tiếp cận những đối tượng Ä‘ang trá»±c tiếp tham gia hoạt Ä‘á»™ng canh tác, chứng kiến và viết về nhiều mô hình má»›i, nhiều chính sách má»›i vá»›i niềm hăm hở và hy vọng, để rồi cÅ©ng không ít thất vọng vì nhiều mô hình Ä‘ã trở nên “chết yểu”.

Nhà báo Chu Minh Khôi (bên trái) luôn đồng hành cùng nông dân ở nhiều vùng miền trong cả nÆ°á»›c. Ảnh NVCC

Anh kể, cách Ä‘ây khoảng 15 năm, người ta Ä‘ã bắt đầu nói nhiều về xu thế tích tụ đất Ä‘ai trong nông nghiệp. Các chuyên gia, các nhà nghiên cứu chính sách đều nói rằng, phải tích tụ đất Ä‘ai, sản xuất quy mô lá»›n thì má»›i cÆ¡ giá»›i hóa, Ä‘Æ°a máy móc vào thay thế sức lao Ä‘á»™ng chân tay của người nông dân.

Năm 2007 trong lần tình cờ anh Ä‘i qua cánh đồng làng Vạn Phúc, Hà Đông (thời Ä‘iểm Ä‘ó chÆ°a hợp nhất). Nhà báo Chu Minh Khôi gặp nông dân Phạm Văn Yết. Chứng kiến cánh đồng rá»™ng 10 ha, ông Yết thuê lại từ hÆ¡n 100 há»™ nông dân khác khi họ bỏ không (do người dân tập trung cho nghề dệt) để trồng lúa quy mô lá»›n. Người nông dân này đầu tÆ° nhiều thiết bị máy móc, máy cấy, máy gặt, máy làm đất… để cÆ¡ giá»›i hóa toàn bá»™ quy trình sản xuất. Thấy đề tài hay, Chu Minh Khôi viết bài “Gom ruá»™ng bỏ hoang trở thành Ä‘iền chủ”. Bài viết Ä‘ăng trên Thời báo Kinh tế Việt Nam Ä‘ã thu hút được sá»± chú của Ä‘á»™c giả, đặc biệt là những nhà nghiên cứu chính sách kinh tế nông nghiệp.

Nhà báo Chu Minh Khôi cho biết “Trong bài viết tôi có phản ánh Ä‘ó là Ä‘iền chủ thay cho địa chủ ngày xÆ°a. Sau khi bài của tôi đăng má»™t số chuyên gia nông nghiệp gọi Ä‘iện, bảo: hÆ°á»›ng Ä‘i cho tích tụ đất Ä‘ai Ä‘ã mở ra rồi đấy. Họ cho rằng tích tụ ruá»™ng đất để cÆ¡ giá»›i hóa, công nghiệp hóa sẽ thành tất yếu…ruá»™ng đất của nhiều nông dân sẽ chuyển sang cho má»™t người, người này sẽ canh tác quy mô lá»›n, từ Ä‘ó phát triển cÆ¡ giá»›i hóa, cho ra sản phẩm hàng hóa khối lượng lá»›n hÆ¡n".

Sau bài báo, anh mong chờ những mô hình tích tụ đất Ä‘ai khác nối nhau ra đời. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau Ä‘ó, Hà Tây sáp nhập về Hà Ná»™i, cánh đồng Vạn Phúc Ä‘ã trở thành phố phường của Ä‘ô thị, và dÄ© nhiên mô hình của ông Yết Ä‘ã phải rời Ä‘i để nhường chá»— cho Ä‘ô thị hóa. Nhà báo Chu Minh Khôi ngậm ngùi cho biết thêm, anh cÅ©ng từng chứng kiến nhiều mô hình khác lúc đầu cÅ©ng “trống dong cờ mở”, tràn trề hy vọng nhÆ°ng rồi sau Ä‘ó cÅ©ng Ä‘i vào ngõ cụt, nhÆ°: mô hình nông dân góp đất trồng cao su ở SÆ¡n La, chính sách há»— trợ nông dân giữ đất lúa…

NhÆ°ng cÅ©ng trên những nẻo đường tác nghiệp, anh được chứng kiến rất nhiều mô hình thành công, vá»›i rất nhiều hợp tác xã Ä‘ã tập hợp, liên kết nông dân sản xuất quy mô lá»›n theo chuá»—i giá trị, tạo dá»±ng thÆ°Æ¡ng hiệu, đạt được giá bán cao và Ä‘em lại lợi nhuận cao cho nông dân. CÅ©ng từ những mô hình HTX Ä‘ó, anh Ä‘ã nhiều lần “giật giải” trong cuá»™c thi viết “Tá»± hào nông dân Việt” do Báo Nông thôn ngày nay phối hợp vá»›i Há»™i Nhà báo Việt Nam tổ chức. Trong những chuyến thá»±c tế của mình, nhà báo Chu Minh Khôi luôn quan tâm lại những địa phÆ°Æ¡ng nào Ä‘i đầu trong xây dá»±ng nông thôn, tôn vinh những cá nhân, những con người, những cán bá»™ cống hiến, Ä‘óng góp cho nông thôn.

Nhà báo Chu Minh Khôi trong má»™t lần Ä‘i tuyên truyền về cÆ¡ giá»›i hóa sản xuất nông nghiệp. Ảnh NVCC

Trong khó khăn bà con nông dân luôn có những cách làm sáng tạo, tạo ra những sản phẩm Ä‘á»™c Ä‘áo, đặc sắc Ä‘Æ°a ra thị trường. Vì vậy trong quá trình tuyên truyền anh luôn chú ý đến gÆ°Æ¡ng sản xuất giỏi, những địa phÆ°Æ¡ng mạnh dạn Ä‘i đầu trong phát triển kinh tế…tất cả đều vá»›i mong muốn đời sống bà con được nâng cao.

Gần 15 năm tuyên truyền về NTM, anh Ä‘ánh giá “giờ Ä‘ây nhiều khu vá»±c nông thôn Ä‘ang xây dá»±ng NTM nâng cao, nông thôn má»›i kiểu mẫu, đời sống người dân ở nhiều vùng nông thôn giờ Ä‘ây còn tốt hÆ¡n thành thì, môi trường, nÆ°á»›c sạch, nhà ở, dân cÆ° luôn Ä‘oàn kết.. Ä‘ó là những thành tá»±u lá»›n nhất mà ChÆ°Æ¡ng trình NTM mang lại”.

Nhà báo Chu Minh Khôi cho rằng: trong xây dá»±ng NTM ngoài mặt tích cá»±c, nhiều vấn đề tiêu cá»±c, cÅ©ng Ä‘ang đặt ra thách thức lá»›n cho chính quyền, cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c và cho chính các cÆ¡ quan báo chí phải vào cuá»™c. Tất phải cùng chung tay giải quyết những vấn đề má»›i nẩy sinh.

Xây dá»±ng NTM là phong trào mà không có Ä‘iểm dừng, có Ä‘iểm xuất phát nhÆ°ng không có Ä‘iểm kết thúc. Tuy nhiên làm sao phải tuyên truyền để cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c, cÆ¡ quan ban hành chính sách luôn gần những người nông dân lam lÅ© hÆ¡n, làm sao chính sách không ở trên giấy mà phải khích lệ, tạo thành Ä‘á»™ng lá»±c người nông dân tiến lên trên con đường phát triển nông nghiệp, nông thôn và phát triển đất nÆ°á»›c.

Theo Lê Tâm/Báo Nhà báo và Công luận