Căn cứ Bentiu thuá»™c Phái bá»™ Gìn giữ Hòa bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) tại Nam Sudan. Căn cứ có tất cả khoảng 2.500 người là các binh sÄ© và nhân viên LHQ. Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam là tuyến y tế cao nhất ở căn cứ này, có nhiệm vụ khám, Ä‘iều trị cho các binh sÄ©, nhân viên LHQ, đặc biệt là những ca bệnh vượt ngoài khả năng của các bệnh viện dã chiến cấp 1.

Cuối năm 2019, nhà báo VÅ© Hùng được lãnh đạo Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân cá»­ tham gia cùng Ä‘oàn tiền trạm của Cục GGHB Việt Nam sang Nam Sudan để há»— trợ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 về nÆ°á»›c và Ä‘Æ°a Bệnh viện dã chiến Cấp 2 số 2 tá»›i thá»±c hiện nhiệm vụ tại quốc gia non trẻ nhất thế giá»›i này. Nhà báo VÅ© Hùng nhá»› lại: “Sau khi nhận được nhiệm vụ do cÆ¡ quan giao, tôi chuẩn bị các thủ tục, giấy tờ tùy thân, sẵn sàng cho ngày lên đường. Nhiều loại giấy tờ, nhÆ°ng má»™t trong những thủ tục quan trọng nhất là tiêm chủng và lấy chứng nhận Ä‘ã tiêm vắc-xin phòng bệnh vàng da, bởi Ä‘ây là Ä‘iều kiện để có thể nhập cảnh vào các quốc gia châu Phi, trong Ä‘ó có Nam Sudan. Ngoài ra, các thiết bị phục vụ tác nghiệp nhÆ° máy ảnh, máy tính, ghi âm… muốn mang theo đều phải đăng ký từ trÆ°á»›c vá»›i các cÆ¡ quan chức năng của Nam Sudan”

Suốt nhiều năm công tác, Ä‘ây có lẽ là má»™t trong những chuyến Ä‘i dài và Ä‘áng nhá»› nhất vá»›i nhà báo VÅ© Hùng. Chuyến bay thÆ°Æ¡ng mại chở Ä‘oàn tiền trạm xuất phát từ Hà Ná»™i, quá cảnh qua 2 sân bay Bangkok (Thái Lan) và Addis Ababa (Ethiopia) trÆ°á»›c khi hạ cánh xuống thủ Ä‘ô Juba của Nam Sudan. LÆ°u lại Juba khoảng 2 ngày, Ä‘oàn tiếp tục được trá»±c thăng của LHQ Ä‘Æ°a về căn cứ Bentiu, nÆ¡i Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam triển khai từ tháng 10/2018.

“Ở bất cứ nÆ¡i nào trên khắp đất nÆ°á»›c Nam Sudan, cÅ©ng có thể cảm nhận rõ cái nắng khắc nghiệt của châu Phi. Khi tá»›i sân bay Rubkona ở Bentiu, tôi cÅ©ng Ä‘ôi chút bất ngờ bởi Ä‘iều kiện cÆ¡ sở hạ tầng rất Ä‘Æ¡n giản tại Ä‘ây. Nó khác xa vá»›i vẻ hào nhoáng, hiện đại của các sân bay mà tôi Ä‘ã từng Ä‘i qua”, nhà báo VÅ© Hùng chia sẻ.

Má»™t Ä‘iều lạ mà không phải ai cÅ©ng biết, Ä‘ó là cả đất nÆ°á»›c Nam Sudan chỉ có chÆ°a đầy 100km đường nhá»±a, còn lại chủ yếu là đường đất. Từ sân bay Rubkona về Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam cÅ©ng hoàn toàn là đường đất vá»›i những “ổ gà”, “ổ voi” rất lá»›n, khiến việc di chuyển rất khó khăn và mất nhiều thời gian, dù quãng đường chỉ dài khoảng vài km.

CÅ©ng theo nhà báo VÅ© Hùng, tác nghiệp tại Nam Sudan là chuyện không hề Ä‘Æ¡n giản do quy định an ninh nghiêm ngặt của nÆ°á»›c sở tại. Mọi hoạt Ä‘á»™ng quay phim, chụp ảnh tại bất cứ nÆ¡i nào, dù ở thủ Ä‘ô Juba hay các địa phÆ°Æ¡ng nhỏ hÆ¡n, thậm chí là trên đường phố, đều phải xin phép trÆ°á»›c. Đây cÅ©ng được coi là má»™t khó khăn vá»›i các phóng viên khi sang tác nghiệp tại quốc gia châu Phi xa xôi này.

Đi sâu vào cuá»™c sống ở bệnh viện dã chiến

Lạ lẫm đối vá»›i vùng đất má»›i, vá»›i múi giờ má»›i, vá»›i Ä‘iều kiện sinh hoạt ở má»™t căn cứ của LHQ, nhÆ°ng nhà báo VÅ© Hùng luôn đặt cho mình má»™t mục tiêu, Ä‘ó là ghi lại những tÆ° liệu, hình ảnh về cuá»™c sống, công việc hằng ngày của các bác sỹ đến từ Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam. Cùng vá»›i Ä‘ó là tìm hiểu rõ hÆ¡n về cuá»™c sống của người dân bản địa, những khó khăn và thiếu thốn mà họ Ä‘ã và Ä‘ang phải trải qua.

NhÆ° mô tả của nhà báo VÅ© Hùng, Bentiu không phải má»™t căn cứ vá»›i những tòa nhà đồ sá»™ và “hầm hố” nhÆ° nhiều người vẫn tưởng, mà trái lại hầu hết Ä‘Æ¡n vị Ä‘óng quân ở Ä‘ây đều là các dãy nhà container hình chữ nhật hoặc nhà bạt. Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam nằm trong vùng lõi của căn cứ, vá»›i nhiều Ä‘Æ¡n vị khác triển khai xung quanh, ngay sát cạnh là hai Ä‘Æ¡n vị công binh của Anh và Ấn Độ. Không quá rá»™ng lá»›n, nhÆ°ng bệnh viện là má»™t cÆ¡ sở khám chữa bệnh khang trang, sạch sẽ. Và dù ở má»™t nÆ¡i xa xôi, nhÆ°ng bệnh viện hoạt Ä‘á»™ng theo mô hình hệt nhÆ° má»™t bệnh viện quân Ä‘á»™i tại Việt Nam. VÅ© Hùng nhận thấy rằng, mọi quy trình đều rất chuyên nghiệp và bài bản, từ việc tiếp Ä‘ón, khám bệnh, phẫu thuật đến cấp phát thuốc. Các y, bác sỹ người Việt luôn sẵn sàng túc trá»±c bất kể ngày hay Ä‘êm.

Bentiu là vùng đất khắc nghiệt, trời nắng nhÆ° thiêu nhÆ° đốt, nhiệt Ä‘á»™ ngoài trời có khi lên tá»›i 45-50 Ä‘á»™ C. NhÆ°ng chỉ hÆ¡n má»™t năm sau khi đến Bentiu, các y tá, bác sÄ© trong Bệnh viện Ä‘ã biến những mảnh đất khô cằn thành những dãy nhà rợp bóng mát, những luống hoa, vườn rau mang đậm hình bóng Việt Nam. Chứng kiến những Ä‘iều tốt đẹp Ä‘ó, nhà báo VÅ© Hùng phải thốt lên: “Mọi thứ nhÆ° đều trải qua má»™t cuá»™c lá»™t xác kỳ diệu!”.

Má»™t ấn tượng khó quên nữa là trong suốt hÆ¡n 1 tháng tác nghiệp tại Nam Sudan, nhà báo VÅ© Hùng luôn nhận được sá»± giúp đỡ nhiệt tình của các y, bác sÄ©, các sÄ© quan đến từ Việt Nam và cả các binh sÄ© GGHB LHQ của các quốc gia khác, Ä‘iều này khiến việc khai thác thông tin được thuận lợi.

Xây dá»±ng hình ảnh đất nÆ°á»›c, quân Ä‘á»™i trách nhiệm, nghÄ©a tình

Thông thường, Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam chỉ có nhiệm vụ khám và Ä‘iều trị cho các nhân viên, binh sÄ© LHQ Ä‘óng trong căn cứ Bentiu. Tuy nhiên có những ca bệnh nặng mà bệnh viện địa phÆ°Æ¡ng không đủ Ä‘iều kiện để Ä‘iều trị, họ sẽ được Ä‘Æ°a vào trong bệnh viện của Việt Nam để chữa trị kịp thời nếu nhÆ° có sá»± cho phép của Phái bá»™.

Nhà báo VÅ© Hùng nhá»› lại, tác nghiệp ở Ä‘ây hÆ¡n má»™t tháng, anh Ä‘ã được chứng kiến rất nhiều bệnh nhân là các binh sÄ©, nhân viên LHQ vào thăm khám, Ä‘iều trị. NhÆ°ng Ä‘áng nhá»› nhất là ca mổ viêm ruá»™t thừa cấp cho má»™t bệnh nhân thuá»™c lá»±c lượng GGHB của Mông Cổ vào lúc ná»­a Ä‘êm. Ca phẫu thuật kéo dài hÆ¡n 1 giờ sau Ä‘ó Ä‘ã thành công, bệnh nhân dần ổn định và được Ä‘Æ°a trở về Ä‘Æ¡n vị. Hôm Ä‘ó, VÅ© Hùng may mắn được chỉ huy bệnh viện “đặc cách” cho mặc đồng phục phẫu thuật y tế và mang theo máy ảnh vào phòng mổ tác nghiệp.

“Internet là má»™t vấn đề khá lá»›n vá»›i cánh phóng viên khi sang tác nghiệp ở Nam Sudan, bởi không có Internet thì không thể trao đổi thông tin vá»›i đồng nghiệp, người thân và gá»­i tin bài về Hà Ná»™i. NhÆ°ng cÆ°á»›c Internet ở Căn cứ Bentiu lại rất “chát”. Người dùng phải bỏ ra khoảng 14 USD để có được 1Gb dung lượng wifi mà tốc Ä‘á»™ cÅ©ng không được nhÆ° ý”, nhà báo VÅ© Hùng chia sẻ thêm.

Vá»›i mong muốn sở hữu những thông tin má»›i lạ, Ä‘á»™c Ä‘áo ở má»™t quốc gia mà đến nay vẫn chÆ°a có nhiều phóng viên, nhà báo đến tác nghiệp, có lần VÅ© Hùng theo chân má»™t Ä‘oàn tuần tra của lá»±c lượng GGHB LHQ đến Nhialdiu, địa phÆ°Æ¡ng cách căn cứ Bentiu hÆ¡n 40km. Chuyến Ä‘i ấy giúp anh hiểu nhiều hÆ¡n về cuá»™c sống, tập quán của người dân Nam Sudan, những thiếu thốn mà họ phải đối mặt nhÆ° lÆ°Æ¡ng thá»±c, nÆ°á»›c sạch… Và trong con mắt của VÅ© Hùng, người Nam Sudan rất thân thiện, nhiều người rất giỏi tiếng Anh.

Ngoài công tác chuyên môn, tại Bệnh viện dã chiến của Việt Nam, nhà báo VÅ© Hùng cÅ©ng ghi nhận nhiều hình ảnh bình dị về các bác sÄ© Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam. Đó là những vật dụng nhÆ°: bàn, ghế, tủ Ä‘á»±ng giày… đều do các “thợ má»™c không chuyên” của bệnh viện tá»± Ä‘óng lấy. Về thá»±c phẩm của bệnh viện chủ yếu là đồ Ä‘ông lạnh; thá»±c Ä‘Æ¡n phải lên trÆ°á»›c cả 3 tháng để gá»­i cho bá»™ phận hậu cần của Phái bá»™. Tuy nhiên để chủ Ä‘á»™ng, những y bác sỹ ở Ä‘ây Ä‘ã tá»± nuôi gà, trồng bí, mÆ°á»›p, mồng tÆ¡i và các loại rau xanh… Vì thế bữa ăn hằng ngày cÅ©ng trở nên bắt mắt và mang đậm hÆ°Æ¡ng vị quê hÆ°Æ¡ng.

Má»—i chuyến Ä‘i là má»™t ká»· niệm và những tích lÅ©y. Khi trở về, nhà báo VÅ© Hùng Ä‘ã có nhiều bài viết đăng trên các ấn phẩm báo in và Báo Ä‘iện tá»­ Quân Ä‘á»™i nhân dân, tá»±u chung là đều nêu cao tinh thần vượt khó, chuyên nghiệp và mong muốn được Ä‘óng góp cho hòa bình của các y, bác sỹ Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam. Theo anh, trÆ°á»›c Ä‘ây nhiều người Nam Sudan thậm chí không biết Việt Nam nằm ở châu Âu hay châu Á. NhÆ°ng từ khi có sá»± xuất hiện của các sÄ© quan GGHB Việt Nam, họ Ä‘ã biết đến Việt Nam nhÆ° má»™t đất nÆ°á»›c yêu chuá»™ng hòa bình, thân thiện và đầy trách nhiệm quốc tế.

Loạt bài “Việt Nam trên chặng đường gìn giữ hòa bình ở Nam Sudan” của nhà báo VÅ© Hùng vừa Ä‘oạt giải C - Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ VI Ä‘ã Ä‘Æ°a ra cái nhìn khá đầy đủ, chân thật về cuá»™c sống và nhiệm vụ của Ä‘á»™i ngÅ© những sÄ© quan, bác sÄ© Việt Nam Ä‘ang thá»±c hiện nhiệm vụ quốc tế ở Nam Sudan. Quan trọng hÆ¡n, những bài viết ấy góp phần khẳng định, rằng trong khó khăn, thá»­ thách, tinh thần sáng tạo và bản lÄ©nh của những chiến sÄ© Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam lại càng tỏa sáng

Theo Lê Tâm/ Báo Nhà báo và Công luận