Tôi cÅ©ng được dịp khoe vá»›i ông vá» số tết báo Nhà báo và Công luáºn
Trá»i Ä‘ã láºp Xuân, vá»›i sá»± chuyển giao đầy hy vá»ng má»›i, tôi lại nghÄ© đến buổi chiá»u ngày 2 tháng 2 năm 2021 vá»›i má»™t cảm xúc tháºt ấm áp. Cuá»™c gặp gỡ tuy không dài so vá»›i mong Æ°á»›c nhÆ°ng câu chuyện vá» nghá» nghiệp thì thấm thía và giá trị. Tôi và nhà báo Trần Kim Hoa cứ trầm trồ mãi: Chúng ta Ä‘ã được gặp những tượng Ä‘ài vÄ© đại trong nghá»!
Cuốn hồi ký má»™t thế ká»·...
Căn nhà nhá» của nhà báo Thái Duy Chúng tôi đến thăm nhà báo Thái Duy trong má»™t ngõ nhá», căn nhà nhỠở Phố Lý ThÆ°á»ng Kiệt mà cách Ä‘ây 7 năm tôi cÅ©ng Ä‘ã từng đến phá»ng vấn ông. Căn phòng không có gì thay đổi nhiá»u, vị chủ nhà tuy Ä‘ã ở tuổi xÆ°a nay hiếm nhÆ°ng vẫn đủ minh mẫn để nháºn ra những vị khách thân quý.
Sau khi há»i thăm chúc sức khá»e ông, nhà báo Hồ Quang Lợi ân cần nắm tay ông chia sẻ: Chúng cháu được biết vá» ông qua những tác phẩm đặc biệt là cuốn sách “Sống nhÆ° Anh”. Thế hệ hôm nay rất vinh dá»± và tá»± hào khi nhắc đến nhà báo Thái Duy, má»™t ngÆ°á»i mà suốt Ä‘á»i chỉ làm báo Mặt tráºn, gắn bó vá»›i tá» báo Cứu Quốc, chÆ°a từng đảm nháºn má»™t chức vụ nào nhÆ°ng là má»™t tên tuổi được kính trá»ng trong làng báo” .
Nói rồi nhà báo Hồ Quang Lợi quay sang tôi bảo: Các cháu phải nhá»› là ông Thái Duy trở thành nhà báo nổi tiếng vÄ© đại không phải vì chức tÆ°á»›c, địa vị gì mà chỉ bằng ngòi bút, bằng tác phẩm...
Trong cuá»™c trò chuyện, nhà báo Thái Duy kể lại cho chúng tôi nghe những năm tháng đầu tiên khi ông bÆ°á»›c chân vào nghá» phóng viên, nhắc vá» ngÆ°á»i thầy vÄ© đại Nam Cao – ngÆ°á»i Ä‘Æ°a ông vào nghá», ông nói rất giản dị: “Tôi nhá» ông Nam Cao nên tôi má»›i được làm phóng viên, chứ không thì lên tổ trưởng, tổ phó, lại lên chức mất rồi cÆ¡...”
Má»i ngÆ°á»i cùng cÆ°á»i ồ lên trong má»™t cảm giác rất dá»… chịu, tôi thì có phần cảm Ä‘á»™ng, bởi qua câu “má»›i được làm phóng viên” của ông mà cảm thấy yêu hÆ¡n nghá» nghiệp của chính mình. Sá»± trá»ng nghá», yêu nghá» của má»™t ngÆ°á»i Ä‘ã bÆ°á»›c sang tuổi 96, Ä‘ã có hàng vạn bài báo trong Ä‘á»i nghá» mà khi nhắc đến vẫn đầy ắp cảm xúc vá»›i ngòi bút, tháºt là hiếm có. Nhà báo Hồ Quang Lợi há»i nhiá»u câu chuyện vá» thá»i chiến, có lẽ vì thế Ä‘ã chạm tá»›i cảm xúc rất đặc biệt của ông nên nhà báo Thái Duy say sÆ°a kể lại đầy sôi nổi. Ông kể rành rẽ vá» bài báo đầu tiên, bài tÆ°á»ng thuáºt vá» ngày thành láºp “Anh cả Ä‘á»” - SÆ° Ä‘oàn 308, “ Rồi từ ngày ấy tôi cứ Ä‘i thôi, Ä‘i liên miên, Ä‘i các chiến dịch...để viết bài ” – ông Thái Duy tâm sá»±.
Trong câu chuyện của nhà báo Thái Duy, còn rất nhiá»u những Ä‘iá»u thú vị mà chúng tôi, có lẽ cÅ©ng lần đầu được nghe kể. Äó là chuyện “Ä‘óng vai phóng viên báo Quân Ä‘á»™i” để sang bên Lào, chuyện viết bài rồi gá»i máy bay vá» nÆ°á»›c, ông Thái Duy kể đầy thú vị: “Máy bay Liên Xô rà rà xuống cánh đồng Chum, tôi lại mang bài đến rồi giá»›i thiệu: Tôi là nhà báo, nhá» ông ném giúp vào cái bÆ°u Ä‘iện há»™ nhé” . Tôi nhìn sang nhà báo Trần Kim Hoa, thấy trong mắt chị nhÆ° reo vui, nhÆ° “bắt được vàng”. Vá»›i má»™t nữ giám đốc rất tinh tế, chắc hẳn Bảo tàng báo chí Việt Nam sẽ có thêm nhiá»u dữ liệu quý, nhiá»u ý tưởng hay qua vài Ä‘iá»u được "báºt mí" hôm nay...
Nhà báo Thái Duy say sÆ°a kể chuyện vá» nghá»
Ông Thái Duy cÅ©ng nói thêm vá»›i chúng tôi vá» chuyện ông Ä‘ang viết hồi ký, cuốn hồi ký dá»± định phải vài năm má»›i viết xong nhÆ°ng chúng tôi Ä‘á»u khấp khởi mừng vì sức dẻo dai, trí lá»±c dồi dào của ông, cùng Ä‘á»™ng viên và chúc ông sẽ hoàn thành cuốn hồi ký ý nghÄ©a này mà nhÆ° cách nhà báo Kim Hoa ví “Ä‘ó sẽ là cuốn hồi ký má»™t thế ká»·”.
Cuối cuá»™c gặp, trÆ°á»›c khi ra vá», nhà báo Hồ Quang Lợi toan định giá»›i thiệu vá» mình rồi chào ông nhÆ°ng ông Thái Duy thân tình gạt Ä‘i: Cáºu thì không phải giá»›i thiệu vá»›i tôi làm gì, tôi Ä‘á»c bài cáºu rất ghê. Trong quân Ä‘á»™i cáºu là má»™t trong số những nhà báo tôi nghÄ© là viết khá»e nhất đấy...
Cuốn sách sắp xuất bản và câu chuyện tặng sách
Nhà báo Phan Quang Ä‘ón chúng tôi vá»›i nụ cÆ°á»i giòn giã
Nhà báo lão thành Phan Quang Ä‘ón chúng tôi vá»›i nụ cÆ°á»i giòn giã, phong thái và giá»ng nói vẫn đầy hào sảng dù Ä‘ã ở tuổi 92 có lẻ. Nói vá» nhà báo Phan Quang có lẽ trong nghá», từ già đến trẻ ai ai cÅ©ng biết đến tên tuổi của ông. “Má»™t ngÆ°á»i há»™i đủ cả Äức và Tài, tầm cao trí tuệ” ( chữ dùng của nhà báo Phạm Quốc Toàn).
Câu chuyện của những ngÆ°á»i làm báo, vá»›i chúng tôi Ä‘á»u bắt đầu bằng tác phẩm
Bất chợt, tôi nhá»› đến bài viết “Phan Quang – Sức sáng tạo thanh xuân”, trong Ä‘ó nhà báo Hồ Quang Lợi kể: Cách Ä‘ây gần 30 năm, khi lần đầu có dịp tiếp xúc vá»›i ông, tôi không khá»i ngạc nhiên khi nghe ông nói: “Mình có Ä‘á»c Ä‘á»u các bài bình luáºn của cáºu. Cáºu không chỉ là cây bút bình luáºn của báo Quân Ä‘á»™i nhân dân Ä‘âu nhé!” Lá»i Ä‘á»™ng viên của ông làm tôi thá»±c sá»± cảm Ä‘á»™ng. Quả thá»±c, cho tá»›i lúc Ä‘ó, tôi không nghÄ© là ông biết đến má»™t ngÆ°á»i làm báo vào nghá» chÆ°a lâu nhÆ° tôi và lại có thá»i gian Ä‘á»c những bài viết của tôi. Những năm sau này, trong thá»i gian tôi làm Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Ná»™i, há»… có chút thá»i gian rá»—i là tôi lại đến thăm ông. Và bao giá» cÅ©ng váºy, ở trong phòng khách không rá»™ng, xung quanh là những tủ sách được xếp ngay ngắn nhÆ° trong má»™t thÆ° phòng, câu chuyện của chúng tôi lúc nào cÅ©ng hÆ°á»›ng vá» nghá» báo và những vấn Ä‘á» thá»i cuá»™c Ä‘ang ở trong trung tâm chú ý của dÆ° luáºn xã há»™i. Tôi há»c được rất nhiá»u từ những lần đến thăm ông nhÆ° váºy. Má»—i lần ra má»™t quyển sách má»›i, ông Ä‘á»u Æ°u ái gá»i cho tôi vá»›i lá»i Ä‘á» tặng đầy tính Ä‘á»™ng viên, khích lệ. Thế hệ của chúng tôi chỉ là há»c trò của ông, nhÆ°ng bao giá» cÅ©ng được ông gá»i là “Ä‘á»“ng nghiệp quý mến và thân thiết” .
Trong những món quà chúc tết không thể thiếu được tá» báo số tết Nhà báo & Công luáºn
Trong căn phòng đầy “ánh sáng của tri thức”, ông Phan Quang bàn ngay vá»›i nhà báo Hồ Quang Lợi câu chuyện vá» cuốn sách má»›i Ä‘ang chuẩn bị in ấn, cuốn sách được táºp hợp lại các bài viết vá» ông, vá» buổi Tá»a Ä‘àm “Nhà báo Phan Quang vá»›i báo chí cách mạng Việt Nam” do Há»™i Nhà báo Việt Nam và Äài tiếng nói Việt Nam phối hợp tổ chức. Cuốn sách Ä‘ang được Ban Nghiệp vụ Há»™i Nhà báo Việt Nam gấp rút thá»±c hiện những khâu cuối cùng để Ä‘Æ°a vào nhà in.
Ông Phan Quang cÅ©ng thân tình tâm sá»± rằng, ông Ä‘ang tính toán vá» số lượng in ấn để tặng má»i ngÆ°á»i. Ông ngồi tính rất cẩn tháºn danh sách tặng sách, Æ°á»›c đếm từng nhóm đối tượn. Từ Ban chấp hành Há»™i Nhà báo Việt Nam hiện tại và sắp tá»›i Äại há»™i HNBVN cÅ©ng sẽ tặng cả những ngÆ°á»i tham gia Ban chấp hành má»›i, những ngÆ°á»i tham dá»± tá»a Ä‘àm, cả bà con quê hÆ°Æ¡ng Quảng Trị thÆ°Æ¡ng quý và quay sang tôi ông bảo “cả những phóng viên theo dõi buổi tá»a Ä‘àm cÅ©ng được tặng ”.
Sá»± chu Ä‘áo đặc biệt và tinh tế của nhà báo Phan Quang, tháºt sá»± rất hiếm thấy. Ông in rất nhiá»u sách và cÅ©ng rất hay tặng sách má»i ngÆ°á»i. Tủ sách của má»™t phóng viên trẻ nhÆ° tôi mà có tá»›i hÆ¡n chục đầu sách của ông, cuốn nào ông cÅ©ng kí tặng rất cẩn tháºn.
Nhà báo Phan Quang thân tình chúc mừng nhà báo Hồ Quang Lợi và nhà báo Trần KIm Hoa
Giữa những ngÆ°á»i làm nghá» có má»™t sợi dây tháºt đặc biệt bởi trong lòng ai ai cÅ©ng có má»™t tình yêu dành cho nghá» báo nên những Ä‘iá»u có thể tâm tình khi nhìn lại má»™t năm dÆ°á»ng nhÆ° vá»›i chúng tôi Ä‘á»u bắt đầu bằng tác phẩm. Ông Phan Quang lại mang ra những tá» báo tết có bài ông viết, ân tình kí tặng nhà báo Hồ Quang Lợi và chúng tôi má»™t vài ấn phẩm.
Câu chuyện nghá» nghiệp cứ sôi nổi dần và pha lẫn trong Ä‘ó là những tiếng cÆ°á»i, những lá»i chúc mừng. Äiá»u đặc biệt nữa là, ông Phan Quang dù tuổi cao, nhÆ°ng vẫn Ä‘á»c rất nhiá»u, rất quan tâm đến chuyện của những ngÆ°á»i trẻ. Ông chúc mừng nhà báo Kim Hoa vừa ra táºp thÆ¡, vừa được giải thÆ¡ của Há»™i Nhà văn Việt Nam, chúc mừng nhà báo Hồ Quang Lợi được kết nạp Há»™i Nhà văn Việt Nam. Ông còn Ä‘ùa bảo: “Chỉ mong ra tết sẽ được má»™t bữa liên hoan từng bừng thôi”.
Chia tay ông, nhà báo Hồ Quang Lợi thay mặt Ä‘oàn xúc Ä‘á»™ng nói: Chuẩn bị Ä‘ón xuân má»›i, cháu và anh em ở Há»™i Nhà báo Việt Nam vá»›i má»™t tấm lòng trân trá»ng và kính yêu chú, hôm nay đến chúc chú sang năm má»›i mạnh khá»e, vẫn tiếp tục viết, tiếp tục theo dõi công việc của các cháu, ủng há»™ các cháu. Chú luôn luôn là má»™t biểu tượng sống và niá»m tá»± hào của chúng cháu”.
Mất tin vào lá»›p trẻ, là không tin vào tÆ°Æ¡ng lai
Nhà báo Hà Äăng Ä‘ón chúng tôi rất thân tình và quý mến
CÅ©ng trong buổi chiá»u ấy, nhà báo lão thành Hà Äăng vui vẻ Ä‘ón chúng tôi lên căn phòng khách nhỠđầy ánh sáng và yên tÄ©nh của ông. Ông kể nhiá»u câu chuyện vá» công việc, vá» nghá» nghiệp, Ä‘ánh giá cao vai trò vị thế của Há»™i Nhà báo Việt nam trong bối cảnh hiện nay. Trong câu chuyện tâm tình ngày cuối năm, nhà báo Hà Äăng quay sang khen ngợi nhà báo Hồ Quang Lợi rồi nói: Anh có cáºu con trai Hồ Quang PhÆ°Æ¡ng rất được đấy. Tất cả những bài viết của Hồ Quang PhÆ°Æ¡ng đăng trên báo Quân Ä‘á»™i nhân dân mình Ä‘á»u Ä‘á»c cả. Nối nghiệp bố nhÆ° thế là rất tốt.
Nhân chuyện nói vá» thế hệ trẻ, nhà báo Hà Äăng tâm sá»± thêm: Äối vá»›i lá»›p trẻ bao giá» mình cÅ©ng coi trá»ng hết. Các cụ bảo rồi “tre già măng má»c” mà. Anh nào mất tin vào lá»›p trẻ, là không tin vào tÆ°Æ¡ng lai”.
Nghe chuyện ông kể rất vui và sâu sắc nên căn phòng đầy ắp tiếng cÆ°á»i
Trong rất nhiá»u câu chuyện vừa vui vừa rất thá»i sá»±, nhà báo Hà Äăng có nhắc đến Ä‘iá»u mà ông cho rằng Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ang làm là rất Ä‘áng quý Ä‘ó là vẫn tiếp tục đổi thẻ há»™i viên cho ông. “Hôm vừa rồi mình vừa đến nháºn mà rất xúc Ä‘á»™ng” , nhà báo Hà Äăng nói.
Tiếp lá»i, nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ: “ Cháu vẫn nói vá»›i anh em, đối vá»›i các bác là những cây đại thụ trong báo giá»›i, rồi các lãnh đạo Há»™i, lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí quan trá»ng của Äảng, Nhà nÆ°á»›c thì Ä‘á»u là những nhà báo suốt Ä‘á»i, là há»™i viên há»™i Nhà báo Việt Nam suốt Ä‘á»i”...
Có thể nói, dù chỉ là ít phút được trò chuyện nhÆ°ng những nhà báo lão thành Ä‘á»u Ä‘ã để lại những cảm xúc tháºt đặc biệt đối vá»›i chúng tôi. Trong câu chuyện của ngày cuối năm báºn rá»™n, những cuá»™c gặp ý nghÄ©a ấy chính là “mạch nguồn” đắp xây, nuôi dưỡng giúp chúng tôi giữ được ngá»n lá»a nghá» nghiệp, thắp lên trong tim má»—i ngÆ°á»i cầm bút niá»m tin yêu, vượt lên má»i khó khăn thách thức để tiếp bÆ°á»›c thế hệ Ä‘i trÆ°á»›c, góp phần vào sá»± nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam ngày càng phát triển hiện đại và nhân văn hÆ¡n nữa.
Buổi sáng cùng ngày, nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch ThÆ°á»ng trá»±c HNBVN cÅ©ng đến thắp hÆ°Æ¡ng và thăm há»i gia Ä‘ình các cố nhà báo: Hữu Thá», Trần Công Mân và Trần Lâm.
Nhà báo Hồ Quang Lợi còn đến thắp hÆ°Æ¡ng cho nhà báo Hữu Thá» và trò chuyện vá»›i vợ nhà báo Hữu Thá» tại nhà Nhà báo Hồ Quang Lợi đến thắp hÆ°Æ¡ng và chúc sức khá»e gia Ä‘ình nhà báo Trần Công Mân Phó chủ tịch ThÆ°á»ng trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi đến thắp hÆ°Æ¡ng cho nhà báo Trần Lâm và chúc sức khá»e vợ nhà báo Trần Lâm Bài: Hà Vân
Ảnh: SÆ¡n Hải/Báo Nhà báo và Công luáºn
