Phóng viên VTV tác nghiệp trong đại dịch Covid-19.

Tích cá»±c hưởng ứng, triển khai tá»›i các há»™i viên trong Ä‘Æ¡n vị

Nhà báo Đức Huỳnh - Thường trá»±c văn phòng Liên Chi há»™i Nhà báo Đài Truyền hình Việt Nam chia sẻ: Báo chí Việt Nam luôn vận Ä‘á»™ng song hành cùng sá»± phát triển của đất nÆ°á»›c, có vai trò quan trọng đối vá»›i đời sống xã há»™i. Ở bất cứ thời kỳ nào, đạo đức báo chí luôn được đề cao. Đạo đức nghề nghiệp thuá»™c về phạm trù cá nhân, gắn vá»›i giá trị con người mà vá»›i nghề báo Ä‘ó là sá»± trung thá»±c, khách quan, thận trọng, không Ä‘i ngược lại vá»›i tôn chỉ mục Ä‘ích nghề nghiệp và giá trị đạo đức chung của xã há»™i. Những năm gần Ä‘ây, thỉnh thoảng, chúng ta lại chứng kiến má»™t số sá»± việc nhÆ°: Nhà báo A tống tiền doanh nghiệp, Công an tỉnh B bắt quả tang phóng viên cưỡng Ä‘oạt hàng trăm triệu đồng của doanh nghiệp…

Chính những sá»± việc nghiêm trọng Ä‘ã tạo ra má»™t hình ảnh méo mó của báo chí trong mắt xã há»™i, làm ảnh hưởng vô cùng lá»›n đến những người làm báo chân chính. Qua má»—i sá»± việc lại gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc vi phạm nghiêm trọng đạo đức báo chí, Ä‘i sai lệch vá»›i những tôn chỉ mục Ä‘ích nghề nghiệp, cao hÆ¡n là vi phạm pháp luật. Thá»±c tiá»…n Ä‘ã đặt ra cho công tác bồi dưỡng và rèn luyện đạo đức người làm báo cấp thiết hÆ¡n bao giờ hết, đặc biệt là trong bối cảnh của cuá»™c cách mạng công nghiệp 4.0.

Đạo đức nghề nghiệp của người làm báo được quy định trong Luật Báo chí năm 2016. Tháng 12/2016, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã ban hành “10 Điều Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam”. Tôi cho rằng, Ä‘ây là chuẩn má»±c về trách nhiệm đạo đức của người làm báo khi làm nghề. Đồng thời những quy định ấy cÅ©ng khẳng định thêm má»™t lần nữa vai trò quan trọng và quyết định của đạo đức đối vá»›i hoạt Ä‘á»™ng của các cÆ¡ quan báo chí, các cấp Há»™i, Liên Chi há»™i, Chi há»™i và má»—i người làm báo Việt Nam.

Trên tinh thần ấy, vá»›i truyền thống hÆ¡n 50 năm xây dá»±ng và trưởng thành, Đài Truyền hình Việt Nam luôn coi Ä‘á»™i ngÅ© làm nghề là kho tài sản vô giá, tạo ra thÆ°Æ¡ng hiệu cho Đài trong nhiều năm qua. Để có được lá»±c lượng nhà báo giỏi nghề, tâm huyết là sá»± chỉ đạo sát sao và luôn quan tâm, tạo Ä‘iều kiện của lãnh đạo Đài, lãnh đạo các Ä‘Æ¡n vị cÅ©ng nhÆ° sá»± ná»— lá»±c phấn đấu của từng cá nhân. Môi trường làm báo ở má»™t cÆ¡ quan báo hình nhÆ° VTV là môi trường luôn đề cao sá»± sáng tạo nhÆ°ng cÅ©ng không dá»… dàng cho những người không biết cố gắng, thiếu sá»± nhiệt huyết nghề nghiệp.

Đạo đức người làm báo luôn được đề cao và trở thành thÆ°á»›c Ä‘o quan trọng cho sá»± cố gắng, ná»— lá»±c phấn đấu của má»—i nhà báo, má»—i há»™i viên của Đài THVN. Liên Chi há»™i Đài THVN Ä‘ã tích cá»±c hưởng ứng, triển khai tá»›i các há»™i viên trong Ä‘Æ¡n vị. Cùng vá»›i những quy định về đạo đức nghề nghiệp chung thì cÆ¡ quan cÅ©ng có những quy định riêng về tác nghiệp, về đạo đức hành nghề đối vá»›i phóng viên, há»™i viên...

"Việc Ä‘ào tạo và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho phóng viên, biên tập viên được Liên Chi há»™i Đài THVN xác định đầu tiên Ä‘ó là sá»± cần thiết phải hiểu biết về truyền thống, lịch sá»­, về bề dày thành tích Ä‘áng tá»± hào của những người làm Truyền hình Việt Nam. Đó là cách tốt nhất nhân lên lòng tá»± hào, tinh thần, trách nhiệm, yêu cÆ¡ quan nÆ¡i mình công tác. Có yêu thì má»›i gắn bó, má»›i hết mình sáng tạo và cho ra đời các sản phẩm chất lượng truyền tải đến công chúng. Bởi thế, trong các bá»™ đề thi và phỏng vấn tuyển dụng nhân sá»± vào Đài hầu nhÆ° đều có những dạng câu hỏi về hiểu biết Đài THVN, về các chÆ°Æ¡ng trình của VTV.

Bên cạnh Ä‘ó, hằng năm, Đài đều tổ chức hoặc phối hợp vá»›i Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Há»™i Nhà báo Việt Nam tổ chức các lá»›p tập huấn, bồi dưỡng cho những phóng viên, biên tập viên, quay phim… má»›i được tuyển dụng để họ hiểu và nắm rõ hÆ¡n những quy định về nghề nghiệp, về đạo đức tác nghiệp hay ná»™i quy, quy định của cÆ¡ quan" - nhà báo Đức Huỳnh nhấn mạnh.

Bản quy tắc tác nghiệp của VTV

Vá»›i số lượng nhà báo, phóng viên Ä‘ông đảo trải dài trên khắp 3 miền Bắc Trung Nam cùng vá»›i guồng quay không ngừng nghỉ 24/24 của kênh sóng, lượng tin bài hằng ngày của VTV là vô cùng lá»›n, việc đặt ra quy tắc chung về nghề nghiệp truyền hình, giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình tác nghiệp luôn được Liên Chi há»™i, lãnh đạo Đài THVN quan tâm và chỉ đạo thá»±c hiện. Xuất phát từ thá»±c tế Ä‘ó, năm 2012, qua quá trình xây dá»±ng và nhận được ý kiến Ä‘óng góp của các nhà báo uy tín, Bản Quy tắc tác nghiệp của VTV ra đời, trở thành cẩm nang nghề nghiệp, công cụ tham chiếu trong quá trình tác nghiệp dành cho các há»™i viên, nhà báo của VTV. Mục Ä‘ích cuối cùng là tạo ra những sản phẩm truyền hình Ä‘áp ứng tiêu chuẩn đạo đức báo chí cao nhất.

Bản Quy tắc này nêu ra 8 nguyên tắc tác nghiệp chính cho phóng viên, biên tập viên VTV. Đó là: Đảm bảo lợi ích dân tá»™c, lợi ích Quốc gia; Đảm bảo sá»± chính xác và trung thá»±c; Đảm bảo sá»± công bằng; Đảm bảo không vụ lợi; Có trách nhiệm đối vá»›i xã há»™i; Đảm bảo sá»± riêng tÆ°; Đảm bảo quyền lợi và lợi ích của trẻ em; Đảm bảo sá»± chuẩn má»±c về văn hóa và ngôn ngữ. Những thÆ°á»›c Ä‘o Ä‘ó bắt buá»™c má»—i phóng viên khi tác nghiệp cần tuân thủ, tránh Ä‘i chệch hÆ°á»›ng, đảm bảo sá»± tin cậy của nguồn tin, không bị tác Ä‘á»™ng bởi má»™t yếu tố bên ngoài.

Ngoài ra, để đảm bảo sá»± chắc chắn còn có những câu hỏi giúp kiểm tra các vấn đề liên quan đến quy tắc tác nghiệp. Chẳng hạn nhÆ° về tính chính xác, khách quan: Những dữ liệu có được từ nguồn tin nào, có Ä‘áng tin cậy? Đã kiểm tra từ nguồn tin khác chÆ°a? Đã kiểm tra mọi chi tiết chÆ°a? Về tính công bằng, cân bằng và không vụ lợi: Đã liên hệ vá»›i tất cả các phía liên quan? Trong bài viết của mình, các bên liên quan có được đối xá»­ công bằng? Những người tham gia Ä‘óng góp ná»™i dung cho mình Ä‘ã được đối xá»­ công bằng chÆ°a? Nguồn tin của mình là ai, họ có lợi ích gì khi cung cấp thông tin? Về tác Ä‘á»™ng xã há»™i và tính pháp lý: Bài viết sẽ có thể ảnh hưởng đến ai? Có những hậu quả nào trÆ°á»›c mắt và lâu dài? Có cách nào hạn chế ở mức thấp nhất các tai hại? Có những vấn đề pháp lý nào có thể nảy sinh?...

Má»™t quy trình khép kín, chặt chẽ trong tác nghiệp sẽ giúp phóng viên cân nhắc, lá»±a chọn và kiểm chứng chính xác nguồn tin mang đến cho khán giả. Bởi má»™t thông tin sai trên sóng truyền hình Quốc gia sẽ ảnh hưởng rất lá»›n đến xã há»™i, làm giảm Ä‘i uy tín của Truyền hình Việt Nam nói riêng và báo chí nÆ°á»›c nhà nói chung. Bản Quy tắc tác nghiệp VTV ra đời Ä‘ã củng cố thêm, bồi đắp thêm tinh thần trách nhiệm của há»™i viên, nhà báo trong việc ứng xá»­ vá»›i thông tin, chuyên nghiệp hÆ¡n trong làm nghề, nêu cao vai trò đạo đức của người làm báo.

Nhà báo Đức Huỳnh chia sẻ thêm: "Bên cạnh Bản Quy tắc tác nghiệp, những ná»™i quy, quy định ná»™i bá»™ của cÆ¡ quan cÅ©ng đề cao vai trò, trách nhiệm của há»™i viên, nhà báo VTV. Đó là quy định về việc tham gia mạng xã há»™i, phát ngôn trên mạng xã há»™i không làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dá»± của cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị. Liên Chi há»™i, Đài THVN cÅ©ng đặc biệt quan tâm đến cÆ¡ chế khen thưởng, khích lệ vá»›i những nhà báo giỏi, những chÆ°Æ¡ng trình xuất sắc hằng tháng, hằng quý, hằng năm và vào những đợt tuyên truyền lá»›n của đất nÆ°á»›c. Chính Ä‘iều Ä‘ó Ä‘ã tạo Ä‘á»™ng lá»±c rất lá»›n cho những người làm nghề, tiếp tục cống hiến cho má»—i sản phẩm phục vụ khán giả truyền hình trong và ngoài nÆ°á»›c.

Bên cạnh Ä‘ó, Đài THVN cÅ©ng nghiêm khắc vá»›i những sai phạm trong nghề nghiệp, lợi dụng quyền hạn của nhà báo để trục lợi, làm ảnh hưởng đến danh dá»± của cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị. Khen thưởng khách quan, ká»· luật nghiêm minh là những cÆ¡ chế thúc đẩy má»—i nhà báo VTV thêm yêu nghề của mình hÆ¡n, gắn bó vá»›i công việc, đồng thời cÅ©ng tá»± soi chiếu bản thân, cần cố gắng hÆ¡n". 

Có thể nói, việc thá»±c hiện các quy định đạo đức nghề nghiệp do Há»™i Nhà báo Việt Nam ban hành cùng vá»›i những quy tắc tác nghiệp riêng của Đài Truyền hình Việt Nam Ä‘ã góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho há»™i viên, hÆ°á»›ng tá»›i mục tiêu xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© chuyên nghiệp, giữ vững được giá trị đạo đức của những người làm báo cách mạng.

Theo Bảo Minh/Báo Nhà báo và Công luận