Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh
Là ngưá»i Ä‘ã từng được làm việc dưới sá»± chỉ đạo trá»±c tiếp cá»§a ông, tôi hiểu những Ä‘iá»u ông nói là chân thành, bởi trong quá khứ cÅ©ng như hiện tại, có biết bao nhà báo, biên táºp viên cá»§a Truyá»n hình Công an nhân dân Ä‘ã trưởng thành dưới sá»± hướng dẫn, truyá»n nghá» táºn tâm cá»§a Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh.
Tôi biết ông qua má»™t dấu ấn quan trá»ng trong cuá»™c Ä‘á»i mình. Hồi Ä‘ó, vừa chân ướt chân ráo vá» công tác tại Äiện ảnh Bá»™ đội Biên phòng, tôi được lãnh đạo đơn vị khuyến khích là phim dá»± thi Liên hoan Truyá»n hình toàn quốc năm 2009. Tháºt may mắn, tác phẩm đầu tay cá»§a tôi vá»›i tên gá»i “Vẫn còn có ngày mai” Ä‘ã đạt Huy chương Bạc thể loại phóng sá»±, tài liệu. Thành công Ä‘ó là động lá»±c rất lá»›n để tôi tá»± tin theo Ä‘uổi công việc biên táºp viên truyá»n hình, dù trước Ä‘ó tôi không được Ä‘ào tạo vá» lÄ©nh vá»±c này cÅ©ng như không có nhiá»u kinh nghiệm trong tổ chức sản xuất.
.jpg)
Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh phá»ng vấn Chá»§ tịch nước Trương Tấn Sang
“Äiá»u quan trá»ng là phải yêu nghá» và làm nghá» bằng con mắt cá»§a khán giả” - Ä‘ó chính là kim chỉ nam cho gần 40 năm mang trên vai sắc phục cá»§a ngành Công an và cầm bút theo nghiệp báo chí cá»§a Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh. Năm 1981, tốt nghiệp Äại há»c An ninh nhân dân (nay là Há»c viện An ninh nhân dân), ông vá» nháºn công tác tại Cục Công tác Chính trị - Tổng cục Xây dá»±ng lá»±c lượng (Bá»™ Công an). Tại Ä‘ây, ông Ä‘ã cho ra Ä‘á»i những truyện ngắn đầu tiên đăng trên báo Công an nhân dân và được các nhà văn Công an thá»i kì Ä‘ó như: Văn Phan, Ngôn VÄ©nh, Lương SÄ© Cầm, Nguyá»…n Thu Trang đặt nhiá»u kì vá»ng. Thế nhưng, đưá»ng văn vừa mở lối thì mối duyên lành vá»›i nghệ thuáºt thứ Bảy Ä‘ã đưa ông tiếp tục theo há»c Äại há»c Sân khấu và Äiện ảnh, rồi Há»c viện báo chí và Tuyên truyá»n. Những tháng ngày sau Ä‘ó, vừa ná»— lá»±c rèn luyện năng lá»±c chuyên môn thể hiện qua những tác phẩm truyá»n hình đầy ấn tượng trong chương trình “Vì an ninh Tổ quốc”, ông tiếp tục theo há»c các khóa Ä‘ào tạo Thạc sÄ© rồi Tiến sÄ© chuyên ngành “Xây dá»±ng Äảng” tại Há»c viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh.
40 năm theo nghá», dưá»ng như thá»i gian chỉ tạc thêm nét duyên cho ngưá»i biên táºp viên Nguyá»…n Quang Vinh cá»§a chương trình truyá»n hình “Vì an ninh Tổ quốc”. Lịch lãm như má»™t chính khách, ấm áp như má»™t văn nhân trải thấu lẽ Ä‘á»i, có thể nói, suốt bao năm, ông lưu dấu trong lòng khán giả truyá»n hình cả nước má»—i khi cất giá»ng: “Kính thưa quý vị, các đồng chí và các bạn…”. Và trên hết, ông định danh trong làng truyá»n hình cả nước vá»›i hàng loạt tác phẩm Ä‘ã Ä‘oạt giải thưởng Quốc gia vá» Äiện ảnh, truyá»n hình cÅ©ng như báo chí như các phim truyện: Äêm mưa giông”, “Truyện tình thá»i SiÄ‘a”, 10 táºp kịch bản đầu tiên cá»§a loạt phim nổi tiếng “Cảnh sát hình sá»±”, phim tài liệu “Trở lại cuá»™c Ä‘á»i”, “Ảo vá»ng sụp đổ”, “Những giá»t lệ đắng”… Qua các tác phẩm cá»§a ông, những sá»± kiện, những nhân váºt gắn bó vá»›i sá»± nghiệp cách mạng cá»§a đất nước, sá»± trưởng thành cá»§a ngành Công an, các vấn đỠxã há»™i nhức nhối… Ä‘ã được “sống” lại trong từng khuôn hình, từng lá»i bình cô Ä‘á»ng, giàu tính biểu đạt có giá trị bá»n vững qua nhiá»u thế hệ.
Năm 2009, ông Nguyá»…n Quang Vinh được bổ nhiệm làm Phó Cục trưởng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát thanh - Truyá»n hình - Äiện ảnh CAND, Phó Tổng biên táºp Truyá»n hình ANTV. Thá»i Ä‘iểm chuẩn bị lên sóng, tôi thấy ông như má»™t “con thoi” không nghỉ. Dưới sá»± chỉ đạo cá»§a lãnh đạo Bá»™ Công an, Tổng cục Xây dá»±ng lá»±c lượng và trá»±c tiếp là Trung tướng Hữu Ước, Äại tá Nguyá»…n Quang Vinh Ä‘ã cùng vá»›i cá»™ng sá»± là đội ngÅ© cán bá»™ năng động, nhiệt tình cá»§a mình trăn trở rất nhiá»u để xây dá»±ng ANTV trở thành má»™t kênh truyá»n hình độc Ä‘áo, đầy sức sáng tạo vá»›i hàng chục chuyên mục, phản ánh sâu rá»™ng má»i lÄ©nh vá»±c cá»§a cuá»™c sống.
.jpg)
Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh trao tặng thưởng cho thí sinh đạt giải trong Há»™i thi "Duyên dáng áo dài ANTV"
HÆ¡n 10 chương trình chuyên biệt vá» an ninh tráºt tá»± được phát sóng vào nhiá»u khung giá» như “Hành trình phá án”, “Phía sau bản án”, “Má»™t phiên tòa, hai bản án”, “An ninh vá»›i cuá»™c sống”, “Góc bình yên”, “Hình tượng ngưá»i chiến sÄ© Công an”… do chính ông trá»±c tiếp đưa ra ý tưởng, hướng dẫn, gợi ý cho các biên táºp viên xây dá»±ng format sau khi lên sóng Ä‘ã mang đến cho khán giả cả nước những câu chuyện hấp dẫn, nêu báºt được hình tượng ngưá»i chiến sÄ© Công an và hàm chứa tính nhân văn sâu sắc. Có lẽ, chính từ suy nghÄ© làm nghá» bằng con mắt cá»§a khán giả, suy xét, tìm hiểu xem khán giả cần gì, muốn biết Ä‘iá»u gì… nên các chương trình chuyên biệt cá»§a ANTV sau 3 năm phát sóng vẫn giữ nguyên vẹn được sức “nóng” cá»§a ngày đầu, vẫn chạm đến được trái tim cá»§a khán giả.
Trưởng thành trong lá»±c lượng, gắn bó và hiểu biết sâu sắc vá» lá»±c lượng, vá»›i Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh, đỠtài vá» lá»±c lượng, vá» những chiến sÄ© công an Ä‘ang ngày Ä‘êm bảo vệ sá»± bình yên cá»§a Tổ quốc mãi là nguồn cảm hứng bất táºn trong cuá»™c Ä‘á»i sáng tác cá»§a ông. Ông cÅ©ng đặc biệt có thế mạnh vá»›i thể loại phim tài liệu chính luáºn vá»›i các bá»™ phim tài liệu sá» thi hoành tráng cá»§a lá»±c lượng công an như: “Công an nhân dân trong sá»± nghiệp chống Mỹ cứu nước”, “65 năm công an nhân dân làm theo lá»i Bác”, “Sắc vàng lặng lẽ”… Từ trước tá»›i nay, phim tài liệu vẫn được giá»›i phê bình coi là thể loại phim đồng hành cùng cuá»™c sống, tác động tá»›i cuá»™c sống và định hướng lại dư luáºn xã há»™i bằng lòng nhân ái, bằng lương tri và lẽ phải. Ở thể loại, đỠtài này, ông Ä‘ã cho khán giả thấy được những hiện thá»±c sinh động cá»§a Ä‘á»i sống xã há»™i cùng biết bao áp lá»±c, trách nhiệm bảo vệ trị an Ä‘è nặng trên vai ngưá»i lính trong quá khứ cÅ©ng như hiện tại. Bằng tâm huyết và tài năng cá»§a mình, theo má»™t cách rất riêng, ông Ä‘ã làm sáng lên phẩm chất ngưá»i Công an nhân dân để những giá trị tốt đẹp Ä‘ó được trưá»ng tồn và lan tá»a.
CÅ©ng chính vì luôn xác định vai trò “ngưá»i thư kí cá»§a thá»i đại - ngưá»i thư kí cá»§a lá»±c lượng Công an”, nên ông Ä‘òi há»i rất khắt khe chất lượng các chương trình chuyên biệt cá»§a kênh truyá»n hình ANTV. Ông thưá»ng nói, vá»›i thế mạnh là kênh truyá»n hình cá»§a lá»±c lượng Công an, ANTV Ä‘ã xây dá»±ng hàng loạt chuyên mục để Ä‘áp ứng nhu cầu tìm hiểu cá»§a ngưá»i xem: “Hành trình phá án”, “Phía sau bản án”… là những chương trình khác biệt độc Ä‘áo chỉ có trên ANTV sẽ đưa ngưá»i xem “nháºp cuá»™c” vào hành trình Ä‘iá»u tra phá án đầy cam go, quyết liệt cá»§a lá»±c lượng Công an, từ Ä‘ó thêm hiểu và cảm thông vá»›i những áp lá»±c, những nguy hiểm, khó khăn mà các chiến sÄ© công an Ä‘ang ngày Ä‘êm đối mặt. Vì váºy, má»—i biên táºp viên không chỉ có trách nhiệm đối vá»›i tác phẩm cá»§a mình, vá»›i nhân váºt, câu chuyện mà mình phản ánh mà còn là trách nhiệm đối vá»›i lá»±c lượng và khán giả, nên càng cần phải cố gắng.
Khắt khe, cẩn trá»ng từ khâu biên táºp kịch bản đến quá trình sản xuất tiá»n kì cÅ©ng như duyệt phát sóng, song hiếm khi tôi thấy ông cáu gắt, trách mắng cấp dưới. Thưá»ng thì ông chỉ ôn tồn nháºn xét tác phẩm Ä‘ang duyệt để biên táºp viên thấy cái được, cái chưa được và rút kinh nghiệm cho những lần sau. Hoặc ông nói ở phần này, nếu em xá» lí hình ảnh theo hướng này, đạo diá»…n cho nhân váºt làm như thế này thì sẽ có hiệu quả hÆ¡n. Và đặc biệt, ông không cho phép chúng tôi được dá»… dãi, trùng lặp trong các tác phẩm. Qua những lần làm việc vá»›i ông, được ông chỉ bảo, tôi Ä‘ã dần trưởng thành hÆ¡n trong nghá». Và trên hết, tôi Ä‘ã được ông dạy cho má»™t Ä‘iá»u quan trá»ng rằng, con đưá»ng để trở thành ngưá»i làm báo chắc chắn không phải trải đầy hoa hồng và càng không phải được trải sẵn thảm Ä‘á». Mà Ä‘ó là cả má»™t sá»± phấn đấu bằng trí tuệ, sức lá»±c, tháºm chí có cả máu và nước mắt cá»§a những con ngưá»i Ä‘am mê vá»›i từng con chữ, từng hình ảnh, khuôn hình mang từng hÆ¡i thở cá»§a cuá»™c sống tá»›i vá»›i cá»™ng đồng xã há»™i, vá»›i thế giá»›i.
Äại tá Nguyá»…n Quang Vinh cÅ©ng được Ä‘ánh giá là má»™t trong những nhà báo xuất sắc trong mảng đỠtài phóng sá»± Ä‘iá»u tra. Nhiá»u vụ việc “khó”, song ông vẫn lần ra từng đầu mối, từng chi tiết tưởng như vô can để tìm đến các cÆ¡ quan chức năng, yêu cầu hỠđối thoại, trả lá»i ngưá»i dân thá»a Ä‘áng. Ông nhấn mạnh, làm phóng sá»± Ä‘iá»u tra không nhất thiết phải “Ä‘ao to búa lá»›n”, mà quan trá»ng là tác phẩm sẽ góp phần giải quyết hiệu quả vấn đỠtồn tại trong xã há»™i. Chính vì thế, ngưá»i làm phóng sá»± Ä‘iá»u tra quan trá»ng là phải phát hiện bản chất vấn đỠbằng cái tâm trong sáng, thá»±c hiện Ä‘iá»u tra vá»›i tính chất xây dá»±ng, góp ý chứ không phải soi mói, moi móc.
Trá»n vẹn gần 40 năm trong nghá», Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh là đạo diá»…n cá»§a hàng chục tác phẩm Ä‘iện ảnh, đồng thá»i là tác giả kịch bản, đạo diá»…n, biên táºp và viết lá»i bình khoảng 800 phim tài liệu và phóng sá»± truyá»n hình Ä‘ã được công chiếu rá»™ng rãi trên hệ thống phát hành phim Quốc gia, Truyá»n hình Việt Nam, Truyá»n hình CAND. Ông cÅ©ng là tác giả cá»§a gần 100 công trình, bài nghiên cứu lý luáºn, bài phóng sá»± phản ánh được tuyển chá»n trong các tài liệu khoa giáo, chính trị cá»§a nhà xuất bản Công an nhân dân hoặc được in trên các ấn phẩm báo chí trong và ngoài lá»±c lượng.
Äể có được những con số ấn tượng ấy, quả thá»±c không phải là Ä‘iá»u đơn giản nếu như bản thân ngưá»i nghệ sÄ© không có sá»± táºn tụy, hết lòng vì công việc và sức sáng tạo ná»™i tại như ngá»n lá»a luôn sẵn sàng bùng cháy má»—i khi cảm hứng gá»i tên trước má»—i đỠtài hay, má»—i vấn đỠ“nóng” Ä‘òi há»i ngưá»i cầm bút phải dấn thân. Äại tá Hà Äoàn - nguyên Trưởng phòng Chuyên Ä‘á», Trung tâm Phát thanh - Truyá»n hình - Äiện ảnh CAND cÅ©ng phải thừa nháºn rằng, hiếm có nhà báo nào trong lá»±c lưựng có sức sáng tạo dồi dào và Ä‘a dạng như Nguyá»…n Quang Vinh. Và hẳn nhiên cÅ©ng chính bởi lẽ Ä‘ó, Äại tá Nguyá»…n Quang Vinh xứng Ä‘áng là chá»§ nhân cá»§a 15 Huy chương Vàng, 21 Huy chương Bạc trong các kì Liên hoan Truyá»n hình toàn quốc cùng nhiá»u giải A, giải B Giải Báo chí Quốc gia và hàng chục giải thưởng quan trá»ng khác.
Äại tá, NSƯT Nguyá»…n Quang Vinh thưá»ng nói: “Quan Ä‘iểm cá»§a tôi là cởi mở, chia sẻ, tôn trá»ng anh em và xây dá»±ng má»™t đội ngÅ© giá»i nghá». Tôi luôn tá»± hào mình là má»™t ngưá»i “thợ giá»i” chứ không phải ngưá»i thầy và đặc biệt luôn nhìn thấy sá»± ná»— lá»±c cá»§a đồng nghiệp…”. Ấy là ông khiêm tốn mà nói váºy, song tôi tin rằng còn vá»›i rất nhiá»u ngưá»i khác nữa, ông thá»±c sá»± là má»™t Thá»§ trưởng có tâm, có tầm và là má»™t ngưá»i thầy, ngưá»i anh Ä‘áng kính./.
Theo Tuệ Lâm/Cổng TTÄT HNBVN