LTS: Ngày 01/06.2021, Nghị định 38/2021/NĐ-CP của chính phủ về quy định xá»­ phạt vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c văn hóa và quảng cáo sẽ chính thức có hiệu lá»±c. Phải khẳng định rằng, Nghị định 38/2021/NĐ-CP có nhiều quy định phù hợp, thuận lợi cho việc cho việc giám sát các hoạt Ä‘á»™ng quảng cáo nói chung. NhÆ°ng nhiều cÆ¡ quan báo chí, trong Ä‘ó đặc biệt là các cÆ¡ quan tá»± chủ hoạt Ä‘á»™ng bằng phát triển kinh tế báo chí Ä‘ang quan ngại tá»›i má»™t số quy định trong Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ khiến báo chí gặp khó khăn. Báo Nhà báo & Công luận sẽ ghi nhận khách quan ý kiến từ phía các chuyên gia, các nhà báo xung quanh vấn đề này.

TrÆ°á»›c tiên, phải khẳng định rằng, Nghị định 38/2021/NĐ-CP có nhiều quy định phù hợp, thuận lợi cho việc giám sát các hoạt Ä‘á»™ng quảng cáo nói chung. Má»™t số quy định cÅ©ng hạn chế được sá»± lợi dụng, cắt ghép, lồng ghép những quảng cáo không phù hợp, những sản phẩm không được kiểm duyệt… Tuy vậy, xung quanh Nghị định vẫn còn có những tranh luận trái chiều, mà nổi lên là việc liệu má»™t vài quy định về quảng cáo trên báo chí nếu thá»±c thi có làm kinh tế báo chí khó khăn? Bối cảnh cạnh tranh hiện nay, báo chí liệu có mất Ä‘i cÆ¡ há»™i trong cuá»™c chạy Ä‘ua giành miếng bánh quảng cáo Ä‘ang bị eo hẹp dần? 

Báo Nhà báo & Công luận Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện vá»›i nhà báo Nguyá»…n Nga - Phó Tổng biên tập báo Giao thông xung quanh vấn đề này. 

+ Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ có hiệu lá»±c vào 1/6/2021 Ä‘ang gây nhiều tranh cãi bởi có má»™t vài Ä‘iểm bị cho là ảnh hưởng đến kinh tế báo chí. Báo Giao thông sẽ bị ảnh hưởng nhÆ° thế nào nếu Nghị định có hiệu lá»±c, thÆ°a bà?

- Vá»›i sá»± đầu tÆ° bài bản cho báo Ä‘iện tá»­, Báo Giao thông Ä‘ang có nguồn thu từ quảng cáo trá»±c tuyến khá ổn định. Vá»›i quy định má»›i của Nghị định 38/2021/NĐ-CP, chắc chắn nguồn thu này sẽ bị ảnh hưởng. Ngay trong năm nay, tòa soạn có thể bị giảm thu hàng trăm triệu trong bối cảnh nguồn thu từ phát hành báo giấy Ä‘ã sụt giảm rất lá»›n. 

Má»™t số quy định trong Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ khiến báo chí gặp khó khăn. Ảnh: minh họa

- Có ý kiến cho rằng các quy định Ä‘Æ°a ra nhằm chấn chỉnh hoạt Ä‘á»™ng quảng cáo, bảo vệ quyền lợi của công chúng khi họ không thích xem quảng cáo. CÅ©ng có những lãnh đạo báo chí tá»± tin, biết Ä‘âu việc siết chặt sẽ khiến các doanh nghiệp dành chi phí quảng cáo trên các nền tảng xuyên biên giá»›i để thá»±c hiện các dạng quảng cáo truyền thống khác, Ä‘iều này tốt hÆ¡n cho báo chí, các báo vẫn có thể Ä‘ón nguồn thu, quan Ä‘iểm của bà thế nào?

+Tôi đồng ý quan Ä‘iểm cần bảo vệ quyền lợi của bạn đọc cÅ©ng nhÆ° cần chấn chỉnh các hoạt Ä‘á»™ng quảng cáo trên báo chí. Tuy nhiên, các quy định cần phù hợp vá»›i thông lệ của thế giá»›i và đặc thù báo chí Ä‘iện tá»­. Ngay lúc này, bạn vẫn thấy quảng cáo xen giữa bài viết của các tờ báo lá»›n nhÆ° Dailly News, Washingtonpost, Lemonde, The Sydney Morning Herald… dù họ Ä‘ã Ä‘i trÆ°á»›c chúng ta rất nhiều.

Bên cạnh Ä‘ó, quy định hạn chế hiển thị video quảng cáo 1,5 giây trên báo Ä‘iện tá»­ (trong khi trên các nền tảng khác là 5 giây) sẽ khiến các báo bị sụt giảm nguồn thu rất lá»›n. Các nhà quảng cáo cÅ©ng nhÆ° nhãn hàng đều sản xuất video theo quy chuẩn chung. Ta tá»± thay đổi  quy chuẩn này, Ä‘Æ°a về 1,5 giây thì quá ngặt nghèo. Tôi có trao đổi vá»›i nhiều người làm quảng cáo, họ đều nói nếu quy định 1,5 giây thì coi nhÆ° cấm luôn quảng cáo xuất hiện trong video. Vì quảng cáo 1,5 giây quá khó để thể hiện thông Ä‘iệp của nhãn hàng.

Vá»›i câu hỏi của bạn, liệu có sá»± thay đổi tích cá»±c về nguồn thu từ quảng cáo của báo chí sau quy định này hay không? Tôi không tin các nhãn hàng, các đối tác sẽ đổi nguồn tiền từ quảng cáo trá»±c tuyến sang quảng cáo truyền thống sau khi quy định này có hiệu lá»±c. Hai thị trường quảng cáo này có cách tiếp cận khách hàng khác nhau, cách tính toán hiệu quả khác nhau. Và thá»±c tế là chỉ có báo chí mất Ä‘i cÆ¡ há»™i  mà thôi. 

-TrÆ°á»›c thá»±c tế nhÆ° phân tích, bà có kiến nghị gì tá»›i các nhà quản lý?

+ Vài năm trở lại Ä‘ây, báo chí chỉ còn chiếm tá»· trọng khoảng 1/5 trên thị trường quảng cáo trá»±c tuyến, Ä‘i kèm vá»›i Ä‘ó là sá»± khó khăn khi chÆ°a thể thu phí bạn đọc trên báo Ä‘iện tá»­ trong khi báo giấy Ä‘ang giảm lượng phát hành. Thá»±c tế là 80% kinh phí quảng cáo từ thị trường ná»™i địa Ä‘ã đổ vào túi các công ty lá»›n của nÆ°á»›c ngoài nhÆ° Google, Facebook… Nếu áp dụng quy định này, tôi cho là báo chí khó giữ được tá»· trọng vốn Ä‘ã ít ỏi nhÆ° hiện nay. 

Trong bối cảnh chung, đặc biệt là khi khó khăn chồng khó khăn do dịch bệnh, chúng tôi mong muốn nhận được sá»± chia sẻ và há»— trợ của Nhà nÆ°á»›c trong các chính sách vá»›i cÆ¡ quan báo chí.

TrÆ°á»›c mắt là tạm thời chÆ°a áp dụng các quy định nói trên. Hiện nay, trên thế giá»›i, báo Ä‘iện tá»­ thu phí Ä‘ã khá phổ biến. Các tờ báo thu phí không chèn quảng cáo, còn các báo đọc miá»…n phí vẫn có quảng cáo xen trong ná»™i dung và người đọc chấp nhận nhÆ° má»™t cách thức chia sẻ vá»›i tòa soạn.

Báo chí Việt Nam cÅ©ng sẽ phải hÆ°á»›ng tá»›i việc thu phí nếu muốn phát triển. NhÆ°ng trÆ°á»›c khi làm được Ä‘iều Ä‘ó, các tờ báo chắc chắn sẽ phải Ä‘iều tiết việc quảng cáo nếu muốn giữ chân người đọc. Nên khuyến khích báo chí chuyên nghiệp dần lên trong cuá»™c chÆ¡i của báo chí công nghệ, chứ không nên cấm các công cụ có thể giúp báo chí tá»± chủ tài chính. 

Xin cảm Æ¡n bà!

Theo Sông Mây (thá»±c hiện)/ NB&CL