Nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam

Trong bối cảnh khó khăn chung của đất nÆ°á»›c "thời đại dịch covid-19", báo chí cÅ©ng đứng trÆ°á»›c nhiều áp lá»±c, thách thức nghiêm trọng... Nhấn mạnh nhiệm vụ nặng nề và những Ä‘óng góp quan trọng của báo chí cÅ©ng nhÆ° chia sẻ, nêu đề xuất tháo gỡ khó khăn cho báo chí, nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện vá»›i Báo Nhà báo và Công luận xung quanh vấn đề mà ông rất trăn trở.

Cần xem báo chí là sản phẩm thiết yếu trong giãn cách xã há»™i

- Sá»± việc "báo Thanh niên tạm ngừng phát hành báo in", Ä‘ang có nhiều dÆ° luận khác nhau. Về vấn đề này, quan Ä‘iểm của ông nhÆ° thế nào, thÆ°a Phó Chủ tịch Thường trá»±c?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Äây là má»™t diá»…n biến má»›i trong đời sống báo chí, bắt đầu từ 23/8/2021, báo Thanh Niên sẽ tạm ngừng phát hành tờ báo in đến ngày 15/9. Dù nhìn dÆ°á»›i góc Ä‘á»™ nào thì Ä‘ây là má»™t Ä‘iều không vui không chỉ đối vá»›i báo Thanh niên mà còn đối vá»›i giá»›i báo chí và bạn đọc cả nÆ°á»›c. Việc này càng cho thấy rõ thêm nhiều cÆ¡ quan báo chí, đặc biệt báo in, Ä‘ang đứng trÆ°á»›c khó khăn rất lá»›n. Thanh Niên không phải là tờ báo đầu tiên tạm dừng xuất bản báo in. NhÆ°ng Ä‘ây là má»™t trong những tờ báo có số lượng phát hành lá»›n nhất cả nÆ°á»›c, má»™t tờ báo có sức hút mạnh, có lượng bạn đọc Ä‘ông đảo. NhÆ° trong thÆ° của Tổng biên tập báo Thanh niên gá»­i Ä‘á»™c giả nói rằng: "Quyết định tạm ngừng phát hành có thời hạn là giải pháp tình thế chẳng đặng đừng do hoàn cảnh khách quan, chÆ°a từng có trong hÆ¡n 35 năm hoạt Ä‘á»™ng của Thanh Niên...". Việc “chẳng đặng đừng” ấy, cho thấy khó khăn của báo chí Ä‘ang ở cấp Ä‘á»™ nghiêm trọng. Mà má»™t nguyên nhân trá»±c tiếp có thể nhìn thấy rõ là do giãn cách xã há»™i kéo dài khiến hệ thống phát hành khó hoạt Ä‘á»™ng, không thể Ä‘Æ°a báo đến tay bạn đọc.

- Vậy theo ông, việc tạm ngừng phát hành này có ảnh hưởng nhÆ° thế nào đến công chúng Ä‘ang yêu mến tờ báo, liệu tờ báo Ä‘iện tá»­ có thể "2 trong 1" phục vụ công chúng nhÆ° mong muốn của những người làm báo thời Ä‘iểm này không, thÆ°a ông?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Tờ báo Thanh niên là má»™t trong những tờ báo có Ä‘óng góp rất Ä‘áng ghi nhận trong việc hình thành và giữ được thói quen đọc báo in, nhìn xa hÆ¡n là góp phần giữ được vị thế của báo in ở nÆ°á»›c ta trong thời đại thông tin kỹ thuật số. Bản thân tôi, ngày nào cÅ©ng đọc báo in Thanh niên. Vì vậy, tôi nghÄ©, việc ngừng xuất bản tạm thời có thể gây ra sá»± hẫng hụt nhất định không chỉ về thông tin, nhất là thông tin về phòng chống dịch, mà còn về tâm lý của bạn đọc, mặc dù tôi biết, bên cạnh báo in, Thanh niên Ä‘iện tá»­ có lượng truy cập rất cao, có ngày lên tá»›i 12-15 triệu lượt truy cập. Và Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên, khi tạm ngừng xuất bản báo in thì tôi tin các đồng nghiệp ở Thanh niên sẽ tập trung cao Ä‘á»™, nâng cao chất lượng, hiệu quả của báo Ä‘iện tá»­.

- Từ trường hợp của báo Thanh Niên, thÆ°a ông, Ä‘ã đến lúc chúng ta cần đặt ra vấn đề trên tầm tổng thể và có tính hệ thống, rằng, tình trạng này có lẽ không chỉ là chuyện của 1 tờ báo in?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Quả Ä‘úng vậy. Không thể không xem xét tác Ä‘á»™ng về mặt xã há»™i, nếu nhÆ° không phải chỉ má»™t mà má»™t số tờ báo nào Ä‘ó sẽ phải tạm ngừng xuất bản do không đủ sức vượt qua khó khăn ngày càng gay gắt. Báo chí Ä‘ang rất cần được há»— trợ không chỉ về mặt tài chính mà còn cần các Ä‘iều kiện, phÆ°Æ¡ng diện khác nữa để nhanh chóng vượt qua được khó khăn hiện nay, trong Ä‘ó, Ä‘uÆ¡ng nhiên vấn đề nổi cá»™m nhất là tá»± chủ tài chính, cân đối thu chi. Nhân Ä‘ây, tôi cÅ©ng muốn chia sẻ không chỉ vá»›i các đồng nghiệp ở báo Thanh niên mà còn vá»›i anh em ở các cÆ¡ quan báo chí khác vẫn Ä‘ang ná»— lá»±c vượt qua khó khăn, tiếp tục cầm cá»±, tiếp tục tiến về phía trÆ°á»›c. Hy vọng các cÆ¡ quan báo chí sẽ có phÆ°Æ¡ng án phù hợp để vẫn giữ được ấn phẩm chính Ä‘Æ°a đến tay bạn đọc. Có thể các cÆ¡ quan báo chí sẽ tính toán phÆ°Æ¡ng án nào Ä‘ó để cân đối hÆ¡n, phù hợp vá»›i bối cảnh dịch bệnh và giãn cách xã há»™i nhÆ° hiện nay, ví dụ nhÆ° giảm bá»›t lượng phát hành, giảm kỳ, nhÆ°ng vẫn duy trì được hệ thống phát hành, ít nhất là đến được các đầu mối lá»›n, ít nhất là để tờ báo vẫn hiện diện trên mặt trận văn hoá - thông tin nhÆ° má»™t vÅ© khí chiến đấu.

- NhÆ° ông đề cập, có thể sẽ có nhiều tờ báo, tạp chí in khi giãn cách xã há»™i kéo dài này phải "tạm Ä‘ình bản" nếu việc phát hành báo tá»›i tay bạn đọc khó khăn... Vậy thÆ°a ông, chúng ta phải làm gì trong bối cảnh này?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: CÅ©ng từ trường hợp không chỉ của Thanh Niên, chúng ta thấy, rõ ràng có thể vấn đề không hẳn chỉ là tài chính. Đó còn là khó khăn về hệ thống phát hành, về an toàn trong hoạt Ä‘á»™ng. Trong giãn cách xã há»™i, nếu các cÆ¡ quan báo chí không tính toán, không duy trì được hoạt Ä‘á»™ng phát hành thông suốt mà vẫn in vá»›i số lượng nhÆ° thường lệ thì lại là sá»± lãng phí lá»›n. Không thể in báo ra lại xếp đống để Ä‘ó. NhÆ°ng nếu không có báo chí, đặc biệt báo in, thì nhÆ° Ä‘ã nêu, bạn đọc sẽ hụt hẫng, thiếu kênh tiếp cận thông tin chính thống, Ä‘áng tin cậy, nhất là đối vá»›i cuá»™c chiến phòng chống dịch hiện nay. Do Ä‘ó, tôi cho rằng cần phải coi báo chí nhÆ° má»™t loại hàng hoá đặc biệt, má»™t sản phẩm thiết yếu. Người phát hành, cung cấp báo chí phải được phép hoạt Ä‘á»™ng vì hÆ¡n lúc nào hết, báo chí có vai trò chủ lá»±c trên mặt trận thông tin. Kể từ khi dịch bệnh bùng phát đến nay, Ä‘ã có rất nhiều tin giả, tin xấu Ä‘á»™c liên quan đến dịch bệnh xuất hiện trên mạng xã há»™i, tác Ä‘á»™ng mạnh đến tâm lý, nhận thức xã há»™i, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân. Chính lúc này vai trò của báo chí càng cần được phát huy hÆ¡n nữa, cần sá»± hiện diện, đặc biệt là báo in, bởi Ä‘á»™ tin cậy của bạn đọc vá»›i báo in là rất cao. Tin tức, má»™t khi Ä‘ã Ä‘Æ°a lên báo in, hiển nhiên thường được tin tưởng 100% là thông tin chính thức, chuẩn xác, tin cậy.

Để giải quyết bài toán kinh tế báo chí, cần má»™t Đề án tổng thể tầm mức quốc gia

- Nói về vấn đề há»— trợ, tôi nhá»› cách Ä‘ây hÆ¡n 1 năm cÅ©ng trong bối cảnh dịch bệnh này, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã có công văn gá»­i các cấp thẩm quyền đề xuất kiến nghị "tháo gỡ" khó khăn cho báo chí. Đặc biệt, má»›i Ä‘ây, Bá»™ Tài chính lấy ý kiến dá»± thảo Nghị quyết của Uá»· ban Thường vụ Quốc há»™i về giải pháp miá»…n, giảm thuế há»— trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác Ä‘á»™ng của Covid-19. Góp ý về dá»± thảo này, Bá»™ KH&ĐT cÅ©ng Ä‘ã đề nghị bổ sung các cÆ¡ quan báo chí, nhà báo vào nhóm đối tượng trên. Ông Ä‘ánh giá thế nào về những Ä‘á»™ng thái của các bá»™ ngành vá»›i báo chí?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi:  Đúng vậy. Sau khi nắm bắt và xuất phát từ nguyện vọng, đề xuất của nhiều cÆ¡ quan báo chí, ngay từ tháng 3/2020, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã có văn bản gá»­i các cấp có thẩm quyền nhằm đề xuất, kiến nghị để há»— trợ cho các cÆ¡ quan báo chí. Há»™i Nhà báo Việt Nam rất chia sẻ khó khăn của các cÆ¡ quan báo chí hiện nay. Từ thá»±c tế Ä‘ó, chúng tôi tiếp tục kiến nghị các ná»™i dung há»— trợ các cÆ¡ quan báo chí bao gồm:

- Miá»…n, giảm thuế cho các cÆ¡ quan báo chí;

- Miá»…n phạt chậm ná»™p thuế cho các cÆ¡ quan báo chí;

- Má»™t số cÆ¡ quan báo chí có Quỹ phát triển sá»± nghiệp thì được phép sá»­ dụng quỹ Ä‘ó để đảm bảo hoạt Ä‘á»™ng cho các phóng viên làm nhiệm vụ tại các tâm dịch, mua sắm trang thiết bị phục vụ tác nghiệp trong Ä‘iều kiện dịch bệnh, mua sắm trang thiết bị để thiết lập kênh trá»±c tuyến duy trì hoạt Ä‘á»™ng của các cÆ¡ quan báo chí, phát huy mô hình báo chí há»™i tụ trong Ä‘iều kiện không thể thuận tiện Ä‘i lại gặp mặt, há»™i họp.

- Đối vá»›i má»™t số cÆ¡ quan báo chí có quỹ phát triển sá»± nghiệp, nay do khó khăn về tài chính, không có đủ tiền trả lÆ°Æ¡ng, bảo hiểm xã há»™i, phúc lợi cho phóng viên và các cán bá»™ nhân viên, thì đề xuất cho phép các cÆ¡ quan này được sá»­ dụng quỹ Ä‘ó, trích bổ sung thu nhập để duy trì đời sống của anh em, giảm nợ lÆ°Æ¡ng, nợ bảo hiểm xã há»™i, nợ nhuận bút…

Ngoài ra, tôi nghÄ©, cần có chính sách há»— trợ đặc thù đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, bởi ngay cả việc miá»…n, giảm thuế nếu được áp dụng, cÅ©ng không hẳn tất cả các cÆ¡ quan báo chí đều thá»±c sá»± được thụ hưởng. Trên thá»±c tế, chỉ những cÆ¡ quan báo chí có nguồn thu và doanh số Ä‘áng kể má»›i có thể thụ hưởng, còn những cÆ¡ quan báo chí không có nguồn thu thì cÅ©ng không ná»™p thuế. Các cÆ¡ chế há»— trợ đặc thù này có thể bao gồm: Thứ nhất, cho các cÆ¡ quan báo chí được vay Æ°u Ä‘ãi lãi suất 0%, hoặc lãi suất ở mức thấp, phù hợp Ä‘iều kiện của các cÆ¡ quan báo chí để trả lÆ°Æ¡ng và duy trì hoạt Ä‘á»™ng; Thứ hai, há»— trợ trá»±c tiếp cho Ä‘á»™i ngÅ© phóng viên tác nghiệp trên tuyến đầu chống dịch, mức há»— trợ có thể tÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° các lá»±c lượng trên tuyến đầu khác…

Đương nhiên, má»™t số giải pháp nhÆ° tăng cường đặt hàng các cÆ¡ quan báo chí, thá»±c hiện các chuyên đề, tăng cường đặt mua báo…, Há»™i Nhà báo Việt Nam vẫn tiếp tục đề xuất và mong được thúc đẩy hÆ¡n để có hiệu quả thá»±c sá»±. Về lâu dài, đối vá»›i bài toán kinh tế báo chí, có lẽ cần má»™t Đề án tổng thể tầm mức quốc gia, Ä‘òi hỏi có sá»± chủ trì và tham gia của các Bá»™ ngành liên quan thì má»›i có thể giải quyết được.

Tại các diá»…n Ä‘àn, chúng tôi Ä‘ã nêu vấn đề này. Há»™i Nhà báo Việt Nam trân trọng cảm Æ¡n Bá»™ Kế hoạch và Đầu tÆ°, Bá»™ Tài chính, Bá»™ Thông tin và Truyền thông… luôn sát cánh, thấu hiểu khó khăn của báo chí, Ä‘ã và sẽ có những đề xuất há»— trợ phù hợp vá»›i nhu cầu, mong muốn của các cÆ¡ quan báo chí hiện nay. Hy vọng vá»›i sá»± Ä‘ánh giá cao vai trò quan trọng và sá»± Ä‘óng góp tích cá»±c của báo chí, sá»± quan tâm sâu sắc các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nÆ°á»›c, của các vị tÆ° lệnh ngành, những đề xuất này sẽ thành hiện thá»±c, tạo Ä‘iều kiện để các cÆ¡ quan báo chí tiếp tục thá»±c hiện tốt nhiệm vụ chính trị, trÆ°á»›c mắt là há»— trợ kịp thời để báo chí làm tốt vai trò lá»±c lượng chủ lá»±c trên mặt trận thông tin, tiên phong trên tuyến đầu chống dịch, lan tỏa “vaccine tinh thần” cùng cả nÆ°á»›c đẩy lùi, chiến thắng dịch bệnh!

Báo chí Ä‘ang góp phần quan trọng xây đắp niềm tin xã há»™i

- Trong thÆ° gá»­i lá»±c lượng tuyến đầu, cùng vá»›i y tế, quân Ä‘á»™i, công an, Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính Ä‘ã biểu dÆ°Æ¡ng và Ä‘ánh giá rất cao “những anh chị em nhà báo không ngại lây lan, hiểm nguy vào giữa tâm dịch để viết tin, bài”... Sá»± quan tâm của Người đứng đầu Chính Phủ Ä‘ã góp phần Ä‘á»™ng viên, khích lệ lá»±c lượng báo chí trên mặt trận tuyên truyền về đại dịch covid-19, ThÆ°a Phó Chủ tịch Thường trá»±c?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Giá»›i báo chí rất cảm Ä‘á»™ng trÆ°á»›c sá»± Ä‘á»™ng viên, cá»— vÅ© to lá»›n và quý báu Ä‘ó của Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính. Phó Thủ tÆ°á»›ng VÅ© Đức Đam, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cÅ©ng Ä‘ã Ä‘ánh giá cao vai trò báo chí trong việc truyền tải nhanh, minh bạch, đầy đủ các thông tin về dịch bệnh và công tác phòng, chống dịch. Theo Phó Thủ tÆ°á»›ng, báo chí là lá»±c lượng trá»±c tiếp cùng xung trận vá»›i y tế, công an, quân Ä‘á»™i và phải có cÆ¡ chế để các nhà báo, tòa soạn bảo đảm an toàn khi tác nghiệp.

- Và ông nhìn nhận nhÆ° thế nào về sá»± Ä‘óng góp của báo chí trong cuá»™c chiến chống đại dịch Covid -19, đặc biệt là ở Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam trong những ngày này?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Trong gần 2 năm qua, đất nÆ°á»›c ta Ä‘ang phải gồng mình chống lại “kẻ thù vô hình” mà nhất là ở đợt thứ 4 này dịch vẫn còn Ä‘ang diá»…n biến hết sức phức tạp, khó lường. Trong thời Ä‘iểm gian khó ấy, hàng ngày hàng giờ, toàn xã há»™i chúng ta vô cùng xúc Ä‘á»™ng trÆ°á»›c tinh thần cống hiến, hy sinh quên mình của các lá»±c lượng trên tuyến đầu chống dịch. Đó là Ä‘á»™i ngÅ© y, bác sÄ©, các chiến sÄ© quân Ä‘á»™i, công an, các tình nguyện viên ở mọi lứa tuổi, các lá»±c lượng khác ở Trung Æ°Æ¡ng, địa phÆ°Æ¡ng, các ngành, các cấp. Đó là sức mạnh của ý chí chiến đấu, không quản hiểm nguy, khó khăn, gian khổ, là sức mạnh của tình Ä‘oàn kết, sức mạnh của tình yêu thÆ°Æ¡ng, lòng nhân ái trong xã há»™i ta. Đội ngÅ© y bác sỹ, nhân viên y tế ở các tâm dịch, nhất là những người Ä‘ang âm thầm, kiên cường chiến đấu để giành lại từng mạng sống cho bệnh nhân Covid thá»±c sá»± là những người hùng trong cuá»™c chiến đầy hiểm nguy này. Cả xã há»™i ta vô cùng cảm phục và biết Æ¡n họ. Phải nói là Ä‘ây là cuá»™c chiến chÆ°a từng có và Ä‘ang được triển khai vá»›i những biện pháp quyết liệt nhất từ trÆ°á»›c đến nay. Má»™t tinh thần thống nhất chỉ đạo từ trên xuống dÆ°á»›i cùng vá»›i sá»± năng Ä‘á»™ng, sáng tạo, vượt qua khó khăn, sẵn sàng nhận nhiệm vụ, lao vào những nÆ¡i khó khăn...

Tất cả những Ä‘iều Ä‘ó Ä‘ã được chính các cÆ¡ quan báo chí, người làm báo trên tuyến đầu thông tin truyền tải, lan tỏa. Xã há»™i tiếp nhận thông tin chính xác, tin cậy qua báo chí. Báo chí cung cấp những thông tin, ghi nhận những câu chuyện, những hình ảnh Ä‘ó, trong Ä‘ó có nhiều chi tiết cảm Ä‘á»™ng vô cùng, chạm đến trái tim má»—i người chúng ta... 

- Và thÆ°a ông, những người làm báo phải ngày ngày làm nhiệm vụ, vào cuá»™c, tác nghiệp giống nhÆ° y bác sÄ©, quân Ä‘á»™i, công an thì má»›i có được những thông tin lan tỏa nhÆ° vậy?

+ Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Äúng thế. Tôi biết hiện nay, má»™t số các nhà báo làm nhiệm vụ ở tâm dịch thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam không may trở thành F0, rất nhiều nhà báo vẫn ngày ngày "gạt Ä‘i những lo sợ về dịch bệnh" để không ngừng ná»— lá»±c hoàn thành nhiệm vụ. Điều Ä‘ó chứng tỏ tinh thần chiến đấu và cống hiến rất cao của của những người làm báo. Há»™i Nhà báo Việt Nam và giá»›i báo chí cả nÆ°á»›c bày tỏ tình đồng nghiệp vá»›i anh em Ä‘ang quả cảm chiến đấu ở các tâm dịch. Dịch bệnh Ä‘ang hoành hành ở Tp. Hồ Chí Minh và nhiều địa phÆ°Æ¡ng phía Nam, gây ra những tổn thất nặng nề. Cả đất nÆ°á»›c ta Ä‘ang dồn sức để đẩy lùi dịch bệnh. Đây là nhiệm vụ trọng tâm và sống còn vào lúc này. Báo chí tuy gặp khó khăn lá»›n, nhÆ°ng không vì thế mà Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo cách mạng suy giảm tinh thần chiến đấu, thiếu tinh thần trách nhiệm. Tất cả các cÆ¡ quan báo chí đều thấy rằng Ä‘ây là lúc mà không ai được chần chừ, không ai ngoài cuá»™c, không ai được thoái lui, khi được giao nhiệm vụ thì cố gắng hoàn thành ở mức cao nhất. Vá»›i tinh thần tiên phong nhÆ° y bác sÄ©, nhiều phóng viên được giao nhiệm vụ Ä‘ã vào cuá»™c vá»›i tinh thần chủ Ä‘á»™ng rất cao. Việc báo chí cung cấp thông tin kịp thời, chính thống, chính xác, tin cậy sẽ là sức mạnh quét sạch tin giả, tin xấu tràn lan trên các mạng xã há»™i. Báo chí Ä‘ang góp phần quan trọng xây đắp niềm tin xã há»™i ở những thời khắc đầy thá»­ thách cam go này. Đó là “vaccine tinh thần” trong cuá»™c chiến chống đại dịch Covid -19.

- Xin trân trọng cảm Æ¡n Phó Chủ tịch Thường trá»±c!

 Theo Hà Vân (thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/ho-tro-kip-thoi-de-bao-chi-lam-tot-vai-tro-chu-luc-tren-mat-tran-thong-tin-tien-phong-tuyen-dau-chong-dich-post151702.html