Äá»“ng chí Nguyá»…n Trọng NghÄ©a - Bí thÆ° Trung Æ°Æ¡ng Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng cùng các đồng chí lãnh đạo Bá»™ ban ngành, lãnh đạo Há»™i Nhà báo Việt Nam tại Há»™i báo toàn quốc năm 2022. Ảnh: SÆ¡n Hải

Đồng chí Nguyá»…n Trọng NghÄ©a - Bí thÆ° Trung Æ°Æ¡ng Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng nhấn mạnh: “Văn hóa của người làm báo nói má»™t cách giản dị là hÆ°á»›ng tá»›i 4 chữ “TÂM SÁNG, BÚT SẮC”. “Tâm sáng” là phẩm chất quan trọng hàng đầu, phản ánh cái đức của người làm báo. Chỉ khi nhà báo có tâm sáng thì má»—i tác phẩm báo chí của họ má»›i thật sá»± có ích cho xã há»™i. Chỉ khi có tâm sáng, bài viết của nhà báo má»›i bảo đảm tính trung thá»±c, chính xác, giàu tính chiến đấu, làm tròn sứ mệnh “phò chính, trừ tà” vá»›i tinh thần xây dá»±ng; đấu tranh vá»›i cái xấu phải luôn song hành bảo vệ cái Ä‘úng, khÆ¡i dậy Ä‘iều tốt đẹp trong cuá»™c sống”…

Nhiệm vụ trọng tâm, căn cốt

Nhận thức sâu sắc văn hóa báo chí nhÆ° tinh thần chỉ đạo của đồng chí Nguyá»…n Trọng NghÄ©a, những năm qua, nhiều cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã chú trọng xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo có lập trường chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, có đạo đức nghề nghiệp; có dÅ©ng khí đấu tranh vá»›i cái sai, bảo vệ cái Ä‘úng; biết vượt qua cám dá»—, thá»±c sá»± tâm huyết, khách quan trong hoạt Ä‘á»™ng nghiệp vụ báo chí. Điều này Ä‘ã tạo nên nét đẹp văn hóa cho má»—i cÆ¡ quan báo chí, má»—i người làm báo cách mạng.

Đặc biệt, những năm qua, má»™t số cÆ¡ quan báo chí lá»›n nhÆ° Đài Truyền hình Việt Nam, Báo Nhân dân, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân… ngoài việc tích cá»±c triển khai những quy tắc nghề nghiệp chung còn ná»— lá»±c, triển khai xây dá»±ng những quy tắc đạo đức nghề nghiệp riêng cho cÆ¡ quan, cho phóng viên, trong Ä‘ó đều nhấn mạnh tinh thần này.

Các cấp Há»™i Nhà báo Việt Nam trên cả nÆ°á»›c coi vấn đề giáo dục đạo đức, nâng cao văn hóa cho há»™i viên là nhiệm vụ trọng tâm, căn cốt. Không chỉ vậy, những năm qua, nhiều bài báo, nhiều chuyên mục Ä‘ã thể hiện được vai trò, vị thế trong nhiệm vụ gìn giữ bản sắc văn hóa, thắp lên ngọn lá»­a tri thức. Má»—i sản phẩm báo chí thấm đẫm tính nhân văn, lắng đọng giá trị văn hóa dân tá»™c, đủ sức lay Ä‘á»™ng lòng người, góp phần bồi đắp ý chí, nhuệ khí cách mạng và khát vọng phồn vinh, hạnh phúc của các tầng lá»›p nhân dân ta.

Đặc biệt, Nghị quyết số 33-NQ/TW “Về xây dá»±ng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam Ä‘áp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nÆ°á»›c” ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng Đảng khóa XI; Chỉ thị số 43-CT/TW ngày 8/4/2020 của Ban Bí thÆ° về “Tăng cường sá»± lãnh đạo của Đảng đối vá»›i hoạt Ä‘á»™ng của Há»™i Nhà báo Việt Nam trong tình hình má»›i”; Luật Báo chí; Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam, Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam... đều coi trọng việc nâng cao văn hóa, đạo đức nghề nghiệp người làm báo, coi Ä‘ây là má»™t trong những vấn đề sống còn trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí.

Tuy nhiên, bên cạnh những cÆ¡ quan báo chí làm tốt công tác giáo dục đạo đức, chính trị tÆ° tưởng cho người làm báo, đề cao văn hóa báo chí, vẫn còn má»™t số tổ chức cÆ¡ quan, Há»™i Nhà báo chÆ°a thá»±c sá»± chú trọng công tác này. Do Ä‘ó dẫn đến tình trạng vẫn còn má»™t bá»™ phận phóng viên thiếu tu dưỡng đạo đức, phẩm chất nghề  nghiệp, có những hành vi tiêu cá»±c, thậm chí vi phạm pháp luật phải xá»­ lý hình sá»±.

Đặc biệt, vá»›i sá»± xuất hiện của mạng xã há»™i và các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông má»›i, thị phần của nhiều cÆ¡ quan báo chí suy giảm, nhiều tờ báo bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh, theo Ä‘uổi mọi cách để tìm kiếm nguồn thu, kể cả những cách thức làm suy giảm chức năng tÆ° tưởng - văn hóa cốt lõi.

Má»™t bá»™ phận không nhỏ báo chí xa rời tôn chỉ, mục Ä‘ích, thờ Æ¡ vá»›i nhóm công chúng đối tượng của mình, tìm đến những thị hiếu tầm thường, chọn lá»±a đề tài, sản xuất ná»™i dung chủ yếu nhằm tăng số lượng truy cập, thỏa hiệp tính trung thá»±c, khách quan để đạt được mục Ä‘ích kinh tế. Bản sắc của tờ báo bị bỏ quên, yếu tố văn hóa, nhân văn trong tác phẩm báo chí không được coi trọng, hình ảnh của tờ báo mờ nhạt trong lòng bạn đọc…

Trong buổi lá»… phát Ä‘á»™ng phong trào thi Ä‘ua xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa và người làm báo văn hóa, đồng chí Nguyá»…n Đức Lợi - Phó Chủ tịch thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: “Cùng vá»›i sá»± buông lỏng, thỏa hiệp của cÆ¡ quan báo chí là sá»± xuống cấp về chuyên môn, suy thoái về đạo đức nghề nghiệp của má»™t bá»™ phận người làm báo. Má»™t số nhà báo coi nhẹ lao Ä‘á»™ng nghề nghiệp, bỏ qua nguyên tắc tác nghiệp cÆ¡ bản, thông tin thiếu khách quan, thiếu xác thá»±c. Ná»™i dung tin bài cổ vÅ© hành vi phản thuần phong mỹ tục, Ä‘ào bá»›i mặt trái xã há»™i, moi móc đời tÆ°, gây hoang mang cho người đọc, gây tổn thÆ°Æ¡ng tinh thần, tổn hại hình ảnh cá nhân và tổ chức. Hiện tượng lệch chuẩn tÆ° tưởng, lệch chuẩn văn hoá ở má»™t số phóng viên Ä‘ã xuất hiện. Tình trạng nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp, sách nhiá»…u cÆ¡ quan, doanh nghiệp, thậm chí doạ nạt, tống tiền, vi phạm pháp luật, có chiều hÆ°á»›ng gia tăng…”.

Trên thá»±c tế, chỉ tính năm 2021, Há»™i đồng xá»­ lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã xá»­ lý 20 trường hợp vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Đó chỉ là con số rất nhỏ trong hàng vạn người làm báo, nhÆ°ng cÅ©ng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín nghề báo và danh dá»± của những người làm báo chân chính.

Má»—i tòa soạn là má»™t Ä‘iểm sáng văn hóa, người làm báo là hạt nhân văn hóa

Trong bối cảnh Ä‘ó, việc nâng cao nhận thức về văn hóa, tạo lập không gian văn hóa trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí và người làm báo văn hóa là yêu cầu cấp thiết. Phong trào “Xây dá»±ng môi trường văn hóa trong cÆ¡ quan báo chí” vừa qua cÅ©ng không ngoài mục Ä‘ích góp phần nhân lên những giá trị nhân văn trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí; qua Ä‘ó Ä‘á»™ng viên, khích lệ má»—i tòa soạn báo phấn đấu trở thành những Ä‘iểm sáng về văn hóa.

Để kiến tạo không gian, môi trường văn hóa trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí; xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa, văn hóa báo chí của người làm báo cần rất nhiều yếu tố. Trong định hÆ°á»›ng của Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng Nguyá»…n Trọng NghÄ©a có Ä‘Æ°a ra 6 giải pháp, trong Bá»™ tiêu chí thá»±c hiện “cÆ¡ quan báo chí văn hóa và văn hóa của người làm báo Việt Nam” của Há»™i Nhà báo Việt Nam vừa ban hành cÅ©ng Ä‘Æ°a ra 12 Ä‘iểm quan trọng.

Nhìn chung, những định hÆ°á»›ng ấy đều tập trung nhấn mạnh rằng để kiến tạo má»™t môi trường văn hóa báo chí thì má»—i cÆ¡ quan chỉ đạo, quản lý báo chí, cÆ¡ quan chủ quản, cÆ¡ quan báo chí và Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo nÆ°á»›c nhà cần phát huy ý thức trách nhiệm trÆ°á»›c Đảng, Nhà nÆ°á»›c và nhân dân, trÆ°á»›c sứ mệnh nghề nghiệp trong tình hình má»›i.

Má»—i cÆ¡ quan báo chí cần không ngừng đổi má»›i ná»™i dung, phÆ°Æ¡ng thức chỉ đạo, định hÆ°á»›ng, cung cấp thông tin bảo đảm kịp thời, chính xác, toàn diện, phù hợp yêu cầu nhiệm vụ, tình hình thá»±c tiá»…n; giữ vững ká»· luật, ká»· cÆ°Æ¡ng, chấn chỉnh, xá»­ lý nghiêm tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí; tập trung xá»­ lý, khắc phục tình trạng xa rời tôn chỉ, mục Ä‘ích, “thÆ°Æ¡ng mại hóa”; “báo hóa” tạp chí Ä‘iện tá»­, “báo hóa” trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp, mạng xã há»™i; biểu hiện tÆ° nhân núp bóng chi phối hoạt Ä‘á»™ng báo chí…

Xây dá»±ng các quy định, quy chế của tòa soạn về quy trình tổ chức đề tài, tác nghiệp, thẩm định, biên tập, phê duyệt xuất bản, cải chính, phản hồi thông tin báo chí; quy chế quản lý văn phòng đại diện, phóng viên thường trú bảo đảm minh bạch, hiệu quả, hÆ°á»›ng tá»›i mô hình văn hóa.

Bên cạnh Ä‘ó, cÅ©ng cần há»— trợ, tạo Ä‘iều kiện về cÆ¡ chế, kinh phí, nguồn lá»±c hoạt Ä‘á»™ng; thường xuyên Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình Ä‘á»™ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ; năng lá»±c quản lý cho Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo…

Có thể nói, là những chiến sÄ© xung kích trên mặt trận tÆ° tưởng, văn hóa, những người làm báo không chỉ có trách nhiệm tuyên truyền, lan lỏa những giá trị tốt đẹp Ä‘ó mà tá»± thân phải phấn đấu là những người xây dá»±ng và thá»±c thi… Chính vì thế, trong bất cứ hoàn cảnh nào, từ trong bản chất, giá trị cốt lõi của nghề nghiệp, văn hóa luôn là ngọn Ä‘uốc soi đường, là giá trị bất biến mà má»—i người làm báo luôn phải ná»— lá»±c gìn giữ, phát huy để tiếp tục phụng sá»± xã há»™i, phụng sá»± Tổ quốc, xây dá»±ng má»™t nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn.

Theo Hà Vân/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/bai-1-van-hoa-bao-chi-van-de-song-con-trong-hoat-dong-bao-chi-post204591.html