Nhiều nhà báo, phóng viên tham gia tác nghiệp sản xuất tin bài, phóng sá»± ảnh cho số báo Tết

Làm báo hai mÆ°Æ¡i năm có lẻ, nhắc đến báo Tết lại thấy lòng bâng khuâng. Mùa cÆ°á»›i, mùa thi và bây giờ là mùa báo Tết. Gọi là mùa bởi cứ má»—i dịp Tết đến, Xuân về, giá»›i làm báo, nhất là báo in lại “sốt xình xịch” không khí làm báo Tết. Báo Tết - có lẽ là má»™t nét đẹp văn hóa chỉ có ở Việt Nam.

Tôi lật giở các tÆ° liệu, theo nhà nghiên cứu VÆ°Æ¡ng Hồng Sển, báo Tết ở Việt Nam bắt đầu có từ Tết Âm lịch năm 1918, tờ Báo Nam Phong cho ra má»™t tuyển tập thÆ¡ văn nhÆ° má»™t giai phẩm xuân, có thể xem Ä‘ây là “thủy tổ các số báo Xuân, báo Tân niên, báo đặc biệt” ở Việt Nam.

NhÆ°ng, theo nhà văn SÆ¡n Nam và nhiều ý kiến khác nữa thì tờ báo Lục Tỉnh Tân Văn số ra ngày 27 tháng Chạp năm Đinh Tỵ (tức ngày 30/1/1908”  má»›i được coi là số báo Xuân đầu tiên của báo chí Việt Nam (SÆ¡n Nam - báo Xuân năm Mậu Thân 1908 - Văn Nghệ TP Hồ Chí Minh số ra ngày 17/1/1986).

Ở miền Nam trÆ°á»›c 1975, báo Tết thường được gọi chung vá»›i cái tên rất mỹ miều là Giai phẩm xuân, tất cả các báo ngày, đặc san nhÆ°: Tuần báo, Bán nguyệt san, Nguyệt san đều có ấn phẩm Xuân. Có lẽ chính vì thế mà trong thÆ° mời cá»™ng tác báo Tết hiện nay, tòa soạn nào cÅ©ng có dòng chữ “Để những Giai phẩm Xuân thêm phần ấn tượng, Ban Biên tập báo kính mời…”

Chuyện báo Tết, tôi nhá»› lại thời Ä‘iểm giữa năm 2000, khi vừa chân Æ°á»›t chân ráo bÆ°á»›c vào nghề báo, tập sá»± ở phòng Phóng viên Văn xã, đến cÆ¡ quan nghe các anh chị trong phòng khoe vá»›i nhau Ä‘ã “ngắm” được đề tài cho báo Tết. Rồi tôi được các anh, chị trong phòng truyền kinh nghiệm: Má»—i lần Ä‘i thá»±c tế phải chú ý tìm kiếm đề tài để dành cho báo Tết, chứ đến cuối năm má»›i ngồi nghÄ© thì chả có gì để viết Ä‘âu. Lúc Ä‘ó nghe nói tôi cứ thấy sai sai, bởi Tết còn lâu má»›i đến. Ấy vậy nhÆ°ng, chỉ hÆ¡n tháng sau, tôi Ä‘ã ngá»™ ra lời khuyên của các bậc tiền bối là chuẩn xác.

Bởi báo Tết là ấn phẩm đặc biệt, nên được cả tòa soạn báo chăm chút, nâng niu coi nhÆ° “đứa con cÆ°ng”. Tất cả tâm huyết, tình cảm và những gì tinh túy nhất của 365 ngày đều dành cả vào Ä‘ây. Chính vì thế, việc chuẩn bị cho sá»± ra đời của “đứa con cÆ°ng” này được các tòa soạn báo triển khai thá»±c hiện chu Ä‘áo từ rất sá»›m. Đầu tiên là các tòa soạn sẽ thông báo trên bản báo, trên các phÆ°Æ¡ng tiện khác, thÆ° mời, Ä‘iện thoại về ấn phẩm báo Tết.

Thế nên, trên các trang báo Ä‘iện tá»­ của nhiều tờ báo cả Trung Æ°Æ¡ng và địa phÆ°Æ¡ng từ tháng 10 DÆ°Æ¡ng lịch Ä‘ã thấy nhấp nháy lời mời cá»™ng tác báo Xuân. Vá»›i các Tổng biên tập và biên tập viên giàu kinh nghiệm thì có ngàn lẻ cách mời gọi cá»™ng tác viên để tờ báo Xuân thêm ấn tượng.

Ngoài việc mời gọi cá»™ng tác viên, lá»±c lượng phóng viên trong các tòa báo phải đăng ký đề tài báo Tết sá»›m để Ban Biên tập xem xét, cân nhắc, xây dá»±ng lịch. Những đề tài phóng viên đăng ký cho báo Tết thường được ấp ủ trÆ°á»›c Ä‘ó, mọi người chọn những đề tài hay nhất, tâm đắc nhất để dành cho những số báo đặc biệt này. Và Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên phải là những đề tài nhẹ nhàng, tÆ°Æ¡i vui, giàu chất văn hóa văn nghệ, hợp vá»›i không khí Tết đến, Xuân về.

Cân nhắc, lá»±a chọn, họp bàn lên xuống, Ban Biên tập các tòa báo má»›i chốt và phát hành lịch báo Tết, lúc này các phóng viên phải rất khẩn trÆ°Æ¡ng lên đường Ä‘i cÆ¡ sở để lấy tÆ° liệu viết bài.

Viết bài cho báo Tết không hề dá»…. Thá»­ hình dung, toàn bá»™ quá trình lấy thông tin, xá»­ lý thông tin, phóng viên phải thá»±c hiện trÆ°á»›c Tết khá xa. Thời Ä‘iểm này cuá»™c sống, sinh hoạt Ä‘ang diá»…n ra bình thường, chÆ°a thấy hÆ¡i hÆ°á»›ng xuân Ä‘âu cả, nên phóng viên phải "biến" má»™t ngày bình thường thành má»™t ngày rá»™n rã Xuân. Thế má»›i có “nghịch cảnh” trời Ä‘ang nắng mà cứ phải tả “Bữa ấy mÆ°a xuân phÆ¡i phá»›i bay/hoa xoan lá»›p lá»›p rụng vÆ¡i đầy”.

Phóng viên sẽ thấy Tết khi nhiều người chÆ°a thấy, sẽ yêu hoa khi cây chÆ°a có nụ, có mầm. CÅ©ng bởi viết bài cho báo Tết, nên phóng viên nào ngay từ cái tít bài Ä‘ã gọi Xuân về. Những cái tít kiểu: NÆ¡i mùa Xuân đến sá»›m, Đón Xuân lÆ°ng chừng núi, Bản nhỏ vào Xuân… sẽ lần lượt được gọi tên, và cái cảnh trăm Xuân đổ vào… báo Tết năm nào cÅ©ng diá»…n ra. Lúc Ä‘ó, Ä‘á»™i ngÅ© biên tập viên lại là những người “căng não” nhất, bởi phải cân lên, đặt xuống, quyết định giữ tít Xuân ở bài nào.

Những ngày cuối năm, cường Ä‘á»™ công việc ở các tòa soạn “căng Ä‘ét”, nhất là đối vá»›i các tòa soạn phát hành nhật báo, bởi vừa ra báo ngày, lại phải khẩn trÆ°Æ¡ng hoàn tất báo Tết trong má»™t thời gian ngắn. Chính vì thế, hình ảnh thường thấy nhất ở các tòa soạn những ngày này là cảnh các phòng, ban sáng Ä‘èn đến ná»­a Ä‘êm, bá»™ phận thÆ° ký Ä‘òi bài phóng viên nhÆ°…Ä‘òi nợ.

Phóng viên nào có vinh dá»± được giao bài ở cả hai số báo Tết DÆ°Æ¡ng lịch và Tết Âm lịch thế nào cÅ©ng nhận được trát Ä‘òi kiểu: "DÆ°Æ¡ng Ä‘ây, Âm Ä‘âu? Bao giờ chốt". Kẻ ngoại đạo chót đọc được tin nhắn trong máy Ä‘iện thoại của phóng viên chắc hẳn mắt chữ O mồm chữ A, chẳng hiểu âm, dÆ°Æ¡ng gì tầm này.

Cuối năm làm báo Tết vất vả nhÆ°ng vui, những người làm báo bao giờ cÅ©ng thấy mùa Xuân đến sá»›m. Khi tôi ngồi viết những dòng chữ này thì các đồng nghiệp của tôi Ä‘ang tất bật trên từng cung đường để hoàn thiện bài cho những số báo Tết. Chúng tôi làm báo Tết để cùng Ä‘ón Xuân về...

Theo Ngọc Khánh/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/bao-tet-vao-mua-post225206.html