PhÆ°Æ¡ng tiện lÆ°u thông trên tuyến đường bá»™ cao tốc Bắc-Nam Ä‘oạn Mai SÆ¡n-Quốc lá»™ 45. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Mức thu đảm bảo hợp lý, hài hòa

Cục Đường bá»™ Việt Nam vừa trình Bá»™ Giao thông Vận tải Dá»± thảo Nghị định của Chính phủ quy định về phí sá»­ dụng đường bá»™ cao tốc đối vá»›i phÆ°Æ¡ng tiện lÆ°u thông trên tuyến đường bá»™ cao tốc do Nhà nÆ°á»›c đầu tÆ°, sở hữu, quản lý và khai thác thác thuá»™c phạm vi quản lý của Bá»™ Giao thông Vận tải.

Theo Ä‘ó, các tuyến cao tốc do Nhà nÆ°á»›c đầu tÆ° được phép triển khai thu phí là công trình được thiết kế, đầu tÆ° xây dá»±ng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường cao tốc; đường cao tốc Ä‘ã hoàn thành thi công xây dá»±ng, Ä‘Æ°a vào khai thác, sá»­ dụng theo quy định của pháp luật về xây dá»±ng; Ä‘ã hoàn thành việc xây dá»±ng, lắp đặt hạ tầng trạm thu phí, hệ thống phần mềm, thiết bị đảm bảo công tác vận hành, phục vụ việc thu phí theo quy định.

Đối chiếu vá»›i các Ä‘iều kiện trên, theo thống kê Cục Đường bá»™ Việt Nam, hiện có 12 dá»± án/Ä‘oạn tuyến cao tốc do Nhà nÆ°á»›c đầu tÆ°, đại diện chủ sở hữu, Ä‘ã hoàn thành và Ä‘Æ°a vào khai thác, sá»­ dụng có thể triển khai thu phí.

Các dá»± án/Ä‘oạn tuyến cao tốc này gồm: cao tốc Lào Cai-Kim Thành, Hà Ná»™i-Thái Nguyên, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung LÆ°Æ¡ng, Cao Bồ-Mai SÆ¡n, Mai SÆ¡n-Quốc lá»™ 45, Quốc lá»™ 45-Nghi SÆ¡n, Nghi SÆ¡n-Diá»…n Châu, Cam Lá»™-La SÆ¡n, La SÆ¡n-Hòa Liên, VÄ©nh Hảo-Phan Thiết, Phan Thiết-Dầu Giây, Mỹ Thuận-Cần ThÆ¡.

Trong số này có tá»›i 8 dá»± án thuá»™c tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông vừa được Ä‘Æ°a vào khai thác.

Số lượng các tuyến đường bá»™ cao tốc Ä‘ang xây dá»±ng đến năm 2025 gồm: Bãi Vọt-Hàm Nghi, Hàm Nghi-VÅ©ng Áng, VÅ©ng Áng-Bùng, Bùng-Vạn Binh, Vạn Ninh-Cam Lá»™, Hòa Liên-Túy Loan, Quảng Ngãi-Hoài NhÆ¡n, Hoài NhÆ¡n-Quy NhÆ¡n, Quy NhÆ¡n-Chí Thạnh, Chí Thạnh-Vân Phong, Vân Phong-Nha Trang, Cần ThÆ¡-Cà Mau sẽ triển khai thu phí sau khi hoàn thành dá»± án.

Để xác định mức phí cho các tuyến cao tốc do Nhà nÆ°á»›c đầu tÆ°, đại diện Cục Đường bá»™ Việt Nam cho biết Ä‘ã dá»±a trên 4 nguyên tắc, trong Ä‘ó Ä‘áng lÆ°u ý là việc mức thu đảm bảo hợp lý, hài hòa vá»›i mức thu dịch vụ sá»­ dụng đường bá»™ và đường cao tốc đầu tÆ° theo hình thức đối tác công-tÆ° (PPP). Mức thu cho phép người sá»­ dụng đường cao tốc chia sẻ lợi ích vá»›i Nhà nÆ°á»›c. Do Ä‘ó, mức thu phải thấp hÆ¡n lợi ích người sá»­ dụng đường cao tốc thu được.

Nhượng quyền thu phí để lấy vốn tái đầu tÆ° vào cao tốc

Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bá»™ Việt Nam cho biết có 2 hình thức thu phí đường cao tốc do Nhà nÆ°á»›c đầu tÆ° gồm Nhà nÆ°á»›c tá»± tổ chức thá»±c hiện và thứ hai là nhượng quyền cho tÆ° nhân quản lý, khai thác.

“Cục Đường bá»™ Việt Nam Ä‘ã chuẩn bị các phÆ°Æ¡ng án, nếu tÆ° nhân không làm thì Nhà nÆ°á»›c phải làm trên tinh thần cung cấp dịch vụ công đảm bảo tính liên tục cho người sá»­ dụng. Về mức phí, cục Ä‘ã nghiên cứu các kịch bản, tính toán, làm sao đảm bảo cân bằng giữa dịch vụ cung cấp đến người sá»­ dụng và mức thu. Các bÆ°á»›c Ä‘i sẽ được tiến hành thận trọng, tránh tác Ä‘á»™ng quá lá»›n đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chi phí logistics,” ông Thái nhìn nhận.

Phó giáo sÆ°-tiến sỹ Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp há»™i các nhà đầu tÆ° công trình giao thông đường bá»™ Việt Nam cho rằng mô hình Nhà nÆ°á»›c làm đường rồi bán quyền thu phí, đấu thầu quản lý theo hình thức hợp đồng kinh doanh-quản lý (O&M) Ä‘ã được áp dụng hiệu quả từ lâu tại nhiều nÆ°á»›c.

“Mô hình O&M có nhiều Æ°u Ä‘iểm nhÆ° Nhà nÆ°á»›c không phải nuôi bá»™ máy quản lý, thu phí và có ngay má»™t khoản tiền để tái đầu tÆ° các tuyến cao tốc má»›i. Vấn đề là làm sao để chọn được nhà thầu chuyên nghiệp, có năng lá»±c về công nghệ, thiết bị,” ông Chủng phân tích thêm.

Vá»›i mô hình này, theo ông Chủng, Nhà nÆ°á»›c quản lý, giám sát quá trình khai thác, vận hành thông qua hợp đồng kinh tế, qua đấu thầu công khai, thể hiện rõ quyền và nghÄ©a vụ giữa các bên. Riêng các tuyến cao tốc có lÆ°u lượng thấp, khó thu hút nhà đầu tÆ°, Nhà nÆ°á»›c cần xây dá»±ng mức giá phù hợp, thời gian thu phí có thể dài hÆ¡n, đảm bảo khả thi phÆ°Æ¡ng án tài chính cho nhà đầu tÆ°.

Ông Lê Quỳnh Mai, Phó chủ tịch Há»™i đồng quản trị Tập Ä‘oàn Đèo Cả cho biết Nhà nÆ°á»›c có thể lá»±a chọn nhà đầu tÆ° có năng lá»±c về tài chính để bán quyền thu phí trong má»™t thời gian nhất định (5 năm, 10 năm hoặc thời gian khác tùy theo tính chất từng tuyến đường cao tốc) hoặc cÅ©ng có thể lá»±a chọn nhà thầu thá»±c hiện việc quản lý, vận hành, thu phí, sau Ä‘ó thanh toán kinh phí định kỳ theo quý hoặc theo năm.

Đại diện Công ty Cổ phần Đầu tÆ° và giao thông PhÆ°Æ¡ng Thành cho rằng Nhà nÆ°á»›c có thể nghiên cứu thá»±c hiện theo phÆ°Æ¡ng án 1 trong thời gian khoảng 1-2 năm. Sau Ä‘ó, trên cÆ¡ sở lÆ°u lượng thá»±c tế sẽ bán quyền thu phí. Các nhà đầu tÆ° cÅ©ng dá»… Ä‘o lường, Ä‘ánh giá hiệu quả, sá»± ổn định của lÆ°u lượng phÆ°Æ¡ng tiện trên tuyến để quyết định đầu tÆ°. Đây là phÆ°Æ¡ng án tối Æ°u và hài hòa nhất, bảo đảm Nhà nÆ°á»›c không bị thiệt, nhà đầu tÆ° cÅ©ng yên tâm./.

Theo TTXVN/Báo Thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/tu-nam-2025-se-thu-phi-12-tuyen-duong-bo-cao-toc-do-nha-nuoc-dau-tu-219006.htm