áº¢nh minh họa. Nguồn: vov.vn 

Khi tiêu chuẩn trở thành chiếc mặt nạ

Công tác cán bá»™ vốn là vấn đề then chốt của sá»± nghiệp cách mạng, là nÆ¡i thể hiện rõ hình ảnh, uy tín của Đảng trong mắt nhân dân. Những quy trình, quy định của Đảng đặt ra không ngoài mục tiêu phát hiện, lá»±a chọn Ä‘úng người “vừa hồng, vừa chuyên” để gánh vác trọng trách. Tuy nhiên, thá»±c tế không ít trường hợp cán bá»™ từng được xem là “triển vọng”, “sáng giá” lại bị phát hiện sai phạm sau khi Ä‘ã được đề bạt. Điều Ä‘ó đặt ra câu hỏi nhức nhối: Phải chăng các quy trình tuyển chọn cán bá»™ chỉ còn mang tính hình thức?

Ở không ít nÆ¡i, thay vì phấn đấu rèn luyện bằng năng lá»±c thá»±c sá»±, má»™t số cá nhân chọn cách “tô vẽ” hồ sÆ¡, tranh thủ quan hệ, tạo dá»±ng hình ảnh, hợp thức hóa tiêu chuẩn để “vượt ải”. Họ giỏi nịnh cấp trên, tránh va chạm, khéo lấy lòng, luôn xuất hiện vá»›i dáng vẻ giản dị, gần dân, chăm lo cÆ¡ sở... để gây thiện cảm vá»›i cấp dÆ°á»›i. NhÆ°ng đằng sau lá»›p vỏ mẫu má»±c là má»™t Ä‘á»™ng cÆ¡ hoàn toàn khác: Chức tÆ°á»›c, quyền lá»±c, lợi ích. “Tiêu chuẩn”, lẽ ra là thÆ°á»›c Ä‘o năng lá»±c lại trở thành mặt nạ để che giấu sá»± thiếu hụt về tÆ° tưởng, lý tưởng và đạo đức của không ít người. Và khi những người nhÆ° vậy nắm quyền, công vụ dá»… bị biến thành công cụ, cả bá»™ máy có thể bị thao túng vì má»™t cá nhân.

Má»™t câu hỏi cần được làm rõ: Vì sao những người thiếu phẩm chất vẫn lọt qua được cả tập thể cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo Ä‘Æ¡n vị và cả hệ thống quy trình nhân sá»± vốn được xem là rất chặt chẽ?

Trên thá»±c tế, theo cÆ¡ chế hiện hành, quyền quyết định nhân sá»± thuá»™c về tập thể cấp ủy, nhÆ°ng vai trò người đứng đầu, đặc biệt là bí thÆ° cấp ủy mang tính định hÆ°á»›ng rất lá»›n. Có ý kiến cho rằng, người đứng đầu có thể chi phối tá»›i 95% công tác cán bá»™, vì 3 lý do: Được quyền đề xuất, được phép vận Ä‘á»™ng và có thể quyết định thời Ä‘iểm Ä‘Æ°a ra nhân sá»±. Do Ä‘ó, vá»›i ứng viên Ä‘ã được người đứng đầu “chọn mặt”, các thành viên khác trong tập thể thường là “á»§ng há»™”. Khi quyền lá»±c không Ä‘i cùng trách nhiệm thì sá»± đồng thuận bề ngoài Ä‘ôi khi lại là biểu hiện của sá»± buông lỏng kiểm soát.

Không thể “Ä‘o” đạo đức bằng hồ sÆ¡

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Cán bá»™ là cái gốc của mọi công việc”, “đạo đức là gốc của người cách mạng”. Người nhấn mạnh: Không có đạo đức, dù tài giỏi mấy cÅ©ng không thể lãnh đạo được nhân dân. TÆ° tưởng Ä‘ó càng có giá trị khi bá»™ máy hành chính Ä‘ang được tinh gọn và bài toán nhân sá»± trở thành phép thá»­ năng lá»±c lãnh đạo, khả năng nhìn người của tổ chức đảng.

Má»™t quyết định nhân sá»± sai có thể làm chệch hÆ°á»›ng cả chiến lược, thậm chí kéo lùi chủ trÆ°Æ¡ng cải cách. Nếu lá»±a chọn cán bá»™ chỉ dá»±a trên hồ sÆ¡, bằng cấp, thành tích “Ä‘óng gói”, thì dá»… bị Ä‘ánh lừa bởi vỏ ngoài. Ngược lại, nếu nhìn được vào hành vi, bản lÄ©nh, đạo đức và lý tưởng thông qua thá»±c tiá»…n, sá»± dấn thân, tín nhiệm từ nhân dân và tập thể, thì má»›i có thể nhận diện được Ä‘úng người.

Tại buổi làm việc vá»›i Ban Tổ chức Trung Æ°Æ¡ng ngày 27-5-2025, Tổng Bí thÆ° Tô Lâm khẳng định: “Nhân sá»± lãnh đạo các cấp trong giai Ä‘oạn má»›i phải há»™i tụ đủ đức, đủ tài, đủ tâm, đủ tầm, đủ sức, đủ nhiệt huyết cách mạng”. Để thá»±c hiện tốt chỉ đạo này của Tổng Bí thÆ°, không chỉ cần riêng quyết tâm chính trị, công tác cán bá»™ Ä‘òi hỏi má»™t hệ thống Ä‘ánh giá khách quan, toàn diện, liên tục; có khả năng nhận diện sá»›m dấu hiệu suy thoái và ngăn ngừa rủi ro.

Quá trình bổ nhiệm, giá»›i thiệu cán bá»™ cần lắng nghe nhiều chiều, từ cấp dÆ°á»›i, đồng nghiệp, người dân nÆ¡i cán bá»™ sinh sống; từ các tổ chức chính trị-xã há»™i và cả dÆ° luận xã há»™i, đặc biệt là dÆ° luận nhân dân. Bởi trong xã há»™i không ai tinh tường hÆ¡n nhân dân. Về đạo đức, không thể chỉ dá»±a vào báo cáo nhận xét mà phải kiểm chứng qua hành vi cụ thể, có giám sát của tổ chức và xã há»™i. Những Ä‘iều nói trên không tìm được trong hồ sÆ¡, mà phải tìm từ thá»±c tế.

Đủ tiêu chuẩn là Ä‘iều kiện cần, đủ phẩm chất má»›i là Ä‘iều kiện đủ

Thời gian qua, Đảng, Nhà nÆ°á»›c ta Ä‘ã ká»· luật, truy tố không ít cán bá»™, xá»­ lý nhiều vụ án lá»›n. NhÆ°ng nếu không bịt được lá»— hổng ngay từ khâu lá»±a chọn, sai phạm sẽ tiếp tục tái diá»…n ở những người khác, hình thức khác, địa phÆ°Æ¡ng khác. Vì vậy, chọn Ä‘úng cán bá»™ không chỉ là yêu cầu chuyên môn, Ä‘ó là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, là cách Đảng ta giữ gìn uy tín, củng cố niềm tin của nhân dân.

Người dân có thể tha thứ cho cán bá»™ chÆ°a giỏi, nhÆ°ng sẽ không tha thứ cho cán bá»™ giả dối, tha hóa, suy thoái. Đủ tiêu chuẩn chỉ là Ä‘iều kiện cần. Còn đủ phẩm chất, đặc biệt là đạo đức và lý tưởng má»›i là Ä‘iều kiện đủ. Cán bá»™ không chỉ cần giỏi mà còn phải biết giữ mình, thá»±c sá»± là người “cần, kiệm, liêm, chính”, biết tá»± trọng, biết xấu hổ khi được khen mà không xứng, biết rời ghế khi không còn xứng Ä‘áng. Chỉ khi tiêu chuẩn và phẩm chất song hành, Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ má»›i thật sá»± là “gốc rá»…” vững chắc của Đảng và chế Ä‘á»™.

(còn nữa)

 Theo Nhóm PHÓNG VIÊN/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/phong-chong-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/dung-quy-trinh-du-tieu-chuan-vi-sao-bo-nhiem-van-sai-bai-2-nhan-dien-can-bo-du-tieu-chuan-nhung-thieu-pham-chat-837294