Má»™t trong những yếu tố góp phần quan trá»ng làm nên thắng lợi cá»§a Cách mạng Tháng Tám năm 1945 Ä‘ó chính là nghệ thuáºt tạo thá»i cÆ¡, nháºn định chính xác thá»i cÆ¡, đồng thá»i kiên quyết chá»›p thá»i cÆ¡ phát động toàn dân nổi dáºy tổng khởi nghÄ©a giành chính quyá»n.
Cho đến nay, bài há»c vá» thá»i cÆ¡ từ Cách mạng Tháng Tám vẫn vẹn nguyên giá trị, đặc biệt khi đất nước ta Ä‘ang chuẩn bị thế và lá»±c để vững bước tiến vào ká»· nguyên má»›i, ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c.
Chuẩn bị lá»±c lượng và dá»± Ä‘oán thá»i cÆ¡
Cuối năm 1939, chiến tranh thế giá»›i lần thứ 2 nổ ra và lan rá»™ng khắp châu Âu, tình hình thế giá»›i và trong nước có những chuyển biến mau lẹ.
Năm 1940, phân tích vá» diá»…n biến cuá»™c chiến tranh giữa phe phátxít và đồng minh, lãnh tụ Nguyá»…n Ái Quốc khẳng định thắng lợi cuối cùng sẽ thuá»™c vá» phe dân chá»§ và nháºn định thá»i cÆ¡ giải phóng dân tá»™c Ä‘ang đến rất gần, tình thế cách mạng sắp xuất hiện.
Tháng 6/1940, được tin Pháp đầu hàng phátxít Äức, Ngưá»i nháºn định: “Là má»™t cÆ¡ há»™i rất thuáºn lợi cho cách mạng Việt Nam. Ta phải tìm má»i cách vá» nước ngay để tranh thá»§ thá»i cÆ¡. Cháºm trá»… lúc này là có tá»™i vá»›i cách mạng." Và ngày 28/1/1941, sau 30 năm bôn ba nước ngoài, Bác vá» nước trá»±c tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam.
Lán Khuổi Náºm ở Pác Bó, xã Trưá»ng Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng, nÆ¡i diá»…n ra Há»™i nghị Trung ương Äảng Cá»™ng sản Äông dương lần thứ VIII (5/1941) quyết định đặt nhiệm vụ giải phóng dân tá»™c lên hàng đầu và thành láºp Mặt tráºn Việt Minh. (Ảnh: TTXVN)
Bốn tháng sau Ä‘ó, tháng 5/1941, Há»™i nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 8 nháºn định: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đỠdân tá»™c giải phóng, không Ä‘òi được độc láºp, tá»± do cho toàn thể dân tá»™c thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tá»™c chịu mãi kiếp ngá»±a trâu, mà quyá»n lợi cá»§a bá»™ pháºn, giai cấp đến vạn năm cÅ©ng không Ä‘òi lại được.”
Há»™i nghị Trung ương 8 Ä‘ã chá»§ trương tăng cưá»ng hÆ¡n nữa khối đại Ä‘oàn kết dân tá»™c, nhằm táºp hợp tất cả má»i giai cấp, má»i tầng lá»›p, má»i đảng phái, má»i thành phần dân tá»™c, má»i cá nhân, tất cả những ai có tinh thần cách mạng, yêu nước, đấu tranh chống đế quốc Pháp, phátxít Nháºt cùng bè lÅ© tay sai.
Tại Há»™i nghị, Äảng ta Ä‘ã thành láºp Mặt tráºn Việt Minh, quy tụ má»i giai cấp, tầng lá»›p cùng Ä‘oàn kết lại thông qua các há»™i: Nông dân cứu quốc, công nhân cứu quốc, thanh niên cứu quốc, phụ nữ cứu quốc, nhi đồng cứu quốc... tạo thành khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tá»™c rá»™ng rãi, vững chắc.
Tháng 10/1944, Chá»§ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gá»i đồng bào toàn quốc phân tích tình hình thế giá»›i có nhiá»u thuáºn lợi, Ngưá»i nháºn định: “CÆ¡ há»™i cho dân tá»™c ta giải phóng chỉ ở trong má»™t năm hoặc năm rưỡi nữa. Thá»i gian rất gấp. Ta phải làm nhanh."
Äể Ä‘áp ứng yêu cầu cá»§a cách mạng, ngày 22/12/1944, thá»±c hiện chỉ đạo cá»§a Bác, Äá»™i tuyên truyá»n giải phóng quân (tiá»n thân cá»§a Quân đội nhân dân Việt Nam) được thành láºp vá»›i nhiệm vụ là hoạt động vÅ© trang tuyên truyá»n, kết hợp chính trị vá»›i quân sá»±.
Ngày 22/12/1944, Äá»™i Việt Nam Tuyên truyá»n Giải phóng quân được thành láºp tại khu rừng Trần Hưng Äạo ở châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, trá»±c tiếp tham gia chiến đấu bên cạnh các cÆ¡ sở, lá»±c lượng dân quân ở các địa phương, Ä‘óng vai trò nòng cốt, quyết định sá»± thành công cá»§a Cách mạng tháng Tám. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Cùng vá»›i xây dá»±ng và cá»§ng cố lá»±c lượng cách mạng vá» má»i mặt, ta chá»§ động tiến hành đấu tranh cách mạng từng phần, nhằm góp phần thúc đẩy thá»i cÆ¡ chín muồi.
Äêm 9/3/1945, Nháºt đảo chính Pháp, độc chiếm Äông Dương. Ngày 12/3/1945 Äảng ta ra Chỉ thị: “Nháºt-Pháp bắn nhau và hành động cá»§a chúng ta.“Như má»™t”tia chá»›p," Chỉ thị được truyá»n Ä‘i nhanh chóng. Phong trào đấu tranh chính trị và vÅ© trang cá»§a nhân dân ta diá»…n ra sôi nổi trên nhiá»u địa phương, nhất là ở Bắc Bá»™. Lúc này, nạn Ä‘ói Ä‘ang diá»…n ra nghiêm trá»ng, Ä‘ó cÅ©ng là má»™t trong những lý do để Äảng ta chá»§ trương “phá kho thóc địch, giải quyết nạn Ä‘ói."
Phong trào bùng lên và chính cuá»™c đấu tranh rá»™ng lá»›n vá» kinh tế Ä‘ã thổi lên ngá»n lá»a đấu tranh chống Nháºt, phá chính quyá»n cá»§a địch, đưa quần chúng nhân dân vào cuá»™c khởi nghÄ©a từng phần, láºp ra chính quyá»n cách mạng ở địa phương.
Kiên quyết nắm bắt, táºn dụng và chá»›p thá»i cÆ¡
Tháng 8/1945, phátxít Äức đầu hàng đồng minh; ở Äông Dương quân Nháºt hoảng loạn, phong trào cách mạng cả nước sôi sục, những Ä‘iá»u kiện cho tổng khởi nghÄ©a Ä‘ã chín muồi, Bác nói: “Lúc này thá»i cÆ¡ thuáºn lợi Ä‘ã tá»›i, dù hy sinh tá»›i Ä‘âu, dù phải đốt cháy cả dãy Trưá»ng SÆ¡n cÅ©ng phải cương quyết giành cho được độc láºp.“Và”Cần phải tranh thá»§ từng giây, từng phút tình hình sẽ biến chuyển nhanh chóng, không thể để lỡ cÆ¡ há»™i."
Ngày 9/3/1945, Nháºt đảo chính Pháp, độc chiếm Äông Dương, Ban Thưá»ng vụ Trung ương Äảng ra chỉ thị “Nháºt-Pháp bắn nhau và hành động cá»§a chúng ta." Thá»±c hiện Chỉ thị, má»™t cao trào cách mạng Ä‘ã xuất hiện ở nhiá»u nÆ¡i; khu giải phóng Việt Bắc gồm 6 tỉnh được thành láºp kêu gá»i đồng bào dÅ©ng cảm tiến lên dưới ngá»n cá» cá»§a Việt Minh hãy “Ä‘em sức ta mà tá»± giải phóng cho ta." Trong ảnh: Nhân dân ở nhiá»u địa phương nổi dáºy Ä‘ánh chiếm kho thóc Nháºt để cứu Ä‘ói. (Ảnh: TTXVN)
Nắm chắc thá»i cÆ¡ Ä‘ó, Trung ương Äảng Ä‘ã triệu táºp Há»™i nghị toàn quốc cá»§a Äảng và Äại há»™i đại biểu quốc dân ở Tân Trào (ngày 13/8), chá»§ trương phát động toàn dân tổng khởi nghÄ©a giành chính quyá»n trước khi quân đồng minh vào nước ta giải giáp quân đội Nháºt. Tiếp Ä‘ó, Äại há»™i quốc dân Tân Trào há»p, tán thành chá»§ trương tổng khởi nghÄ©a, thông qua 10 chính sách lá»›n cá»§a Việt Minh và bầu Ủy ban dân tá»™c giải phóng.
Ngay sau Ä‘ó, Bác gá»i thư kêu gá»i tổng khởi nghÄ©a tá»›i đồng bào cả nước, trong Ä‘ó khẳng định: “Giá» quyết định cho váºn mệnh dân tá»™c ta Ä‘ã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dáºy Ä‘em sức ta mà tá»± giải phóng cho ta."
Chá»›p thá»i cÆ¡ chiến lược “ngàn năm có má»™t," dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng, đứng đầu là Chá»§ tịch Hồ Chí Minh, đồng bào trong cả nước Ä‘ã đồng loạt đứng dáºy khởi nghÄ©a giành chính quyá»n. Chỉ trong chưa đầy ná»a tháng (từ 14 đến 28/8/1945), cuá»™c tổng khởi nghÄ©a Ä‘ã thắng lợi hoàn toàn, chấm dứt sá»± thống trị cá»§a thá»±c dân Pháp, phátxít Nháºt và chế độ phong kiến, chính quyá»n vá» tay nhân dân. Từ Ä‘ây, nhân dân Việt Nam thoát khá»i thân pháºn nô lệ trở thành ngưá»i chá»§ đất nước, làm chá»§ váºn mệnh cá»§a mình; đất nước ta bước vào ká»· nguyên má»›i, ká»· nguyên độc láºp, tá»± do gắn vá»›i chá»§ nghÄ©a xã há»™i.
Thành quả Cách mạng Tháng Tám là kết tinh công sức, trí tuệ, ý chí, máu xương cá»§a toàn thể dân tá»™c Việt Nam, do Äảng Cá»™ng sản Việt Nam lãnh đạo. Äó là thành quả từ công tác chuẩn bị thá»±c lá»±c và tiá»m lá»±c cách mạng chu Ä‘áo, khoa há»c và sá»± mẫn cảm vá» chính trị trong nháºn diện tình thế, thá»i cÆ¡ cách mạng cá»§a Äảng ta.
Váºn dụng bài há»c vá» thá»i cÆ¡ trong ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c
Bài há»c mẫu má»±c vá» táºn dụng thá»i cÆ¡ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 Ä‘ã không ngừng được phát huy, phát triển trong các thá»i kỳ chiến đấu và chiến thắng vẻ vang cá»§a toàn quân, toàn dân ta, láºp nên chiến thắng Äiện Biên Phá»§ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” năm 1954 và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sá» năm 1975 mang tầm cao thá»i đại.
Từ Ä‘ây, đất nước hoàn toàn độc láºp, giang sÆ¡n thu vá» má»™t mối, đưa cả nước bước vào má»™t ká»· nguyên má»›i - ká»· nguyên xây dá»±ng chá»§ nghÄ©a xã há»™i.
Bài há»c nháºn định, nắm bắt thá»i cÆ¡ chiến lược tiếp tục được váºn dụng sáng tạo, góp phần quyết định giúp cho Äảng ta lãnh đạo đất nước vượt qua những thá» thách sống còn, giành được những thắng lợi có tính chất lịch sá». Quyết định phát động công cuá»™c đổi má»›i vào năm 1986 (Äại há»™i Äảng lần thứ VI) là má»™t quyết sách chiến lược vÄ© đại, Ä‘ã đưa sá»± nghiệp xây dá»±ng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam bước vào ká»· nguyên má»›i: Ká»· nguyên đổi má»›i và phát triển, vượt qua khá»§ng hoảng trầm trá»ng. Trong má»i hoàn cảnh, kiên định mục tiêu độc láºp dân tá»™c và chá»§ nghÄ©a xã há»™i, trên tinh thần “dÄ© bất biến, ứng vạn biến," nắm vững thá»i và thế, phát huy sức mạnh tổng lá»±c cá»§a dân tá»™c kết hợp vá»›i sức mạnh thá»i đại Ä‘ã được Äảng váºn dụng linh hoạt để đưa đất nước tiến lên, đổi má»›i và há»™i nháºp.
Nhá» Ä‘ó, qua gần 40 năm đổi má»›i, Việt Nam Ä‘ã chuyển mình mạnh mẽ, trở thành quốc gia có ná»n kinh tế năng động, má»™t hình mẫu thành công vá» phát triển và há»™i nháºp. Dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng, Nhân dân Việt Nam Ä‘ã kiên trì, sáng tạo đưa đất nước vượt qua bao thách thức, giành được những thành tá»±u chưa từng có trong lịch sá».
Từ má»™t ná»n kinh tế nghèo nàn, lạc háºu, trình độ thấp, bị bao vây, cấm váºn, Việt Nam Ä‘ã trở thành má»™t trong 32 ná»n kinh tế lá»›n nhất thế giá»›i, quy mô kinh tế tăng gần 100 lần so vá»›i năm 1986; nằm trong nhóm 20 ná»n kinh tế hàng đầu vá» thương mại và thu hút vốn đầu tư nước ngoài; thu nháºp bình quân đầu ngưá»i tăng từ dưới 100 USD lên 4.700 USD năm 2024; các lÄ©nh vá»±c nông nghiệp, công nghiệp chế biến, công nghệ cao, du lịch, giáo dục, y tế... Ä‘á»u đạt những bước tiến vượt báºc. Äá»i sống cá»§a ngưá»i dân được cải thiện rõ rệt, tá»· lệ há»™ nghèo giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,93% (theo chuẩn Ä‘a chiá»u) so vá»›i mức hÆ¡n 60% năm 1986.
Từ má»™t đất nước bị bao vây cô láºp, Việt Nam Ä‘ã thiết láºp quan hệ ngoại giao vá»›i 194 quốc gia trên thế giá»›i, có quan hệ Äối tác chiến lược và Äối tác toàn diện vá»›i 37 nước, trong Ä‘ó bao gồm 5 nước Ủy viên thưá»ng trá»±c Há»™i đồng Bảo an Liên hợp quốc. Việt Nam là thành viên tích cá»±c cá»§a hÆ¡n 70 tổ chức quốc tế và khu vá»±c, có uy tín ngày càng cao trong cá»™ng đồng quốc tế.
.jpg)
Những kết quả, thành tá»±u và vị thế đạt được trong ká»· nguyên độc láºp-tá»± do và ká»· nguyên đổi má»›i và phát triển Ä‘ã tạo thế và lá»±c để Việt Nam bước vào ká»· nguyên má»›i - ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c, khởi đầu từ Äại há»™i lần thứ XIV cá»§a Äảng. Ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c là ká»· nguyên phát triển bứt phá, tăng tốc dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng, xây dá»±ng thành công nước Việt Nam xã há»™i chá»§ nghÄ©a, giàu mạnh, dân chá»§, công bằng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc; Ä‘uổi kịp, tiến cùng, sánh vai vá»›i các cưá»ng quốc năm châu. Ưu tiên hàng đầu trong ká»· nguyên má»›i là thá»±c hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước Ä‘ang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nháºp trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã há»™i chá»§ nghÄ©a phát triển, có thu nháºp cao; má»i ngưá»i dân Ä‘á»u được phát triển toàn diện, có cuá»™c sống ấm no, tá»± do, hạnh phúc, văn minh.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số Ä‘ang mở ra những cÆ¡ há»™i chưa từng có. Song, đất nước ta cÅ©ng đứng trước nhiá»u thách thức má»›i: nguy cÆ¡ tụt háºu, nguy cÆ¡ “bẫy thu nháºp trung bình," Biến đổi Khí háºu, già hóa dân số, những biến động phức tạp cá»§a tình hình thế giá»›i... Cùng vá»›i Ä‘ó, tình hình thế giá»›i biến đổi nhanh chóng, phức tạp, khó lưá»ng cùng cuá»™c cách mạng công nghệ 4.0 diá»…n ra mạnh mẽ. Tình hình Ä‘ó Ä‘òi há»i Äảng và nhân dân tiếp tục phát huy tinh thần nhạy bén, chá»§ động, bám sát và tổng kết thá»±c tiá»…n, nâng cao năng lá»±c phân tích và dá»± báo những biến chuyển cá»§a tình hình quốc tế, Ä‘ón đầu những thành tá»±u vá» khoa há»c, công nghệ cá»§a nhân loại, kịp thá»i lãnh đạo thá»±c hiện những quyết sách phát triển.
Ngày 31/10/2024, trong buổi trao đổi chuyên đỠ“Ká»· nguyên má»›i, ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c” vá»›i các há»c viên Lá»›p bồi dưỡng, cáºp nháºt kiến thức, kỹ năng đối vá»›i cán bá»™ quy hoạch Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Äảng khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Thế giá»›i Ä‘ang trong thá»i kỳ thay đổi có tính thá»i đại, từ nay đến năm 2030 là giai Ä‘oạn quan trá»ng nhất để xác láºp tráºt tá»± thế giá»›i má»›i, Ä‘ây cÅ©ng là thá»i kỳ cÆ¡ há»™i chiến lược quan trá»ng, giai Ä‘oạn nước rút cá»§a cách mạng Việt Nam để đạt mục tiêu chiến lược 100 năm dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng, tạo tiá»n đỠvững chắc đạt mục tiêu 100 năm thành láºp nước. Sá»± biến chuyển có tính thá»i đại Ä‘em đến thá»i cÆ¡, thuáºn lợi má»›i, đồng thá»i cÅ©ng có nhiá»u thách thức, trong Ä‘ó mặt thách thức nổi trá»™i hÆ¡n và thá»i cÆ¡ má»›i còn có thể xuất hiện trong khoảnh khắc giữa những thay đổi đột biến trong cục diện thế giá»›i. Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, nhất là trí tuệ nhân tạo và công nghệ số Ä‘em đến cÆ¡ há»™i mà những quốc gia Ä‘ang phát triển, cháºm phát triển có thể nắm bắt để Ä‘i trước Ä‘ón đầu, phát triển vượt báºc.”
Vá»›i thá»i cÆ¡ chiến lược quan trá»ng như váºy, ngưá»i đứng đầu Äảng ta lưu ý, "cần phải có kế hoạch dài hạn để đạt được mục tiêu Ä‘ã đỠra. Bởi thế giá»›i Ä‘ang thay đổi liên tục, chuyển mình cháºm là lạc háºu vá»›i thế giá»›i."
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu.
Tiếp Ä‘ó, tại Há»™i nghị tổng kết công tác năm 2024, triển khai công tác năm 2025 cá»§a Chính phá»§ và chính quyá»n địa phương được tổ chức theo hình thức trá»±c tuyến ngày 8/1/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ: “... chúng ta cần quán triệt và hành động khẩn trương, quyết liệt, biến nháºn thức thành hành động cụ thể, ý chí thành hiện thá»±c. Má»i cÆ¡ há»™i Ä‘ang đến vá»›i chúng ta phải được nắm bắt kịp thá»i, bởi nếu để vuá»™t mất cÆ¡ há»™i, chúng ta sẽ có lá»—i vá»›i lịch sá» và vá»›i nhân dân.”
Má»›i Ä‘ây nhất, trong bài viết “Nước Việt Nam là má»™t, dân tá»™c Việt Nam là má»™t," ngưá»i đứng đầu Äảng ta, Tổng Bí thư Tô Lâm má»™t lần nữa khẳng định: “Chúng ta không thể để đất nước tụt háºu. Chúng ta không thể để dân tá»™c Ä‘ánh mất cÆ¡ há»™i. Chúng ta không thể để lặp lại những vòng xoáy cá»§a lịch sá». Vì váºy, phải đặt lợi ích quốc gia - dân tá»™c lên trên hết. Chúng ta phải hành động vì tương lai lâu dài chứ không vì thành tích ngắn hạn. Phải kiên định giữ gìn độc láºp chá»§ quyá»n, toàn vẹn lãnh thổ, giữ gìn môi trưá»ng hòa bình, ổn định. Äồng thá»i phải đổi má»›i mạnh mẽ trong tư duy phát triển, cải cách hành chính, xây dá»±ng nhà nước pháp quyá»n xã há»™i chá»§ nghÄ©a, kinh tế thị trưá»ng định hướng xã há»™i chá»§ nghÄ©a, có sá»± quản lý cá»§a Nhà nước, dưới sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng và xây dá»±ng xã há»™i xã há»™i chá»§ nghÄ©a hiện đại."
Ý thức sâu sắc yêu cầu lịch sá» Ä‘ó, toàn Äảng, toàn dân, toàn quân ta Ä‘ang dốc sức ná»— lá»±c, quyết tâm đổi má»›i mạnh mẽ hÆ¡n, sáng tạo không ngừng, Ä‘oàn kết và chung sức đồng lòng, vá»›i mục tiêu cao nhất là xây dá»±ng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, hùng cưá»ng, thịnh vượng. Công cuá»™c xây dá»±ng và phát triển đất nước trong giai Ä‘oạn má»›i không chỉ Ä‘òi há»i khÆ¡i dáºy tinh thần yêu nước, ý chí tá»± lá»±c tá»± cưá»ng vốn Ä‘ã được hun Ä‘úc qua hàng nghìn năm lịch sá», mà còn cần phát huy cao độ trí tuệ, bản lÄ©nh, sức sáng tạo cá»§a con ngưá»i Việt Nam trong thá»i đại má»›i.
Äây cÅ©ng chính là Ä‘iá»u Tổng Bí thư Tô Lâm Ä‘ã nhấn mạnh trong bài viết “Nước Việt Nam là má»™t, dân tá»™c Việt Nam là má»™t”: “Thế ká»· 21 là thế ká»· cá»§a những dân tá»™c biết làm chá»§ váºn mệnh cá»§a mình. Và dân tá»™c Việt Nam - vá»›i tất cả những bài há»c từ quá khứ, vá»›i tất cả sá»± Ä‘oàn kết hôm nay - nhất định sẽ viết tiếp những chương má»›i rá»±c rỡ trong hành trình phát triển cá»§a mình. Vì má»™t nước Việt Nam độc láºp, tá»± do, hạnh phúc, phồn vinh, văn minh, thịnh vượng, có vị thế và tiếng nói quan trá»ng trong cá»™ng đồng quốc tế.”.
Theo TTXVN/Báo và Äài PT-TH Thanh Hoá
https://baothanhhoa.vn/ven-nguyen-bai-hoc-chop-thoi-co-trong-ky-nguyen-vuon-minh-cua-dan-toc-258862.htm