Khi ai Ä‘ó lạm dụng công nghệ thái quá, tất sẽ dẫn đến lười học, lười nghiên cứu. Minh họa: laodong.vn 

Và khi cái sá»± lười ấy trở thành căn bệnh, con người lại càng sa vào lệ thuá»™c công nghệ. Vì vậy, muốn làm chủ công nghệ, trÆ°á»›c hết con người phải làm chủ tri thức và tÆ° duy Ä‘á»™c lập. Để không rÆ¡i vào cái bẫy suy thoái, công nghệ càng hiện đại, sá»± học của má»—i người càng phải được coi trọng, tÆ° duy càng phải được đề cao...

Coi trọng tư duy độc lập

Má»™t trong những nguy hại của việc lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tÆ° duy là cán bá»™ dần xa rời thá»±c tiá»…n. Những bài viết, bài phát biểu, tài liệu học tập... được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo (AI) không thể chứa Ä‘á»±ng hÆ¡i thở của cuá»™c sống, sá»± trăn trở của nhân dân. Bản lÄ©nh chính trị không thể được hun Ä‘úc từ những con chữ vô hồn, mà phải gắn liền vá»›i thá»±c tiá»…n. Việc học tập phải gắn vá»›i thá»±c hành, vá»›i việc dấn thân vào những vấn đề thá»±c tế của đời sống Ä‘ang đặt ra. Cán bá»™ cần gắn chặt vá»›i cÆ¡ sở, lắng nghe ý kiến của nhân dân, thấu hiểu những khó khăn, trăn trở của dân. Chỉ có nhÆ° vậy, khi ban hành những quyết sách, những phát biểu chỉ đạo... má»›i thá»±c sá»± có giá trị, mang tính thuyết phục.

Muốn làm chủ tri thức, thích ứng vá»›i những đổi thay, phát triển của công nghệ, má»™t trong những giải pháp quan trọng của cán bá»™, đảng viên là chống trì trệ tÆ° duy, chống xa rời thá»±c tiá»…n. Khai thác, tận dụng AI Ä‘úng cách sẽ giúp chúng ta sáng tạo ra những ý tưởng và giải pháp Ä‘á»™t phá. Má»—i cán bá»™ cần coi trọng việc học tập, nghiên cứu, tá»± rèn luyện trí tuệ, năng lá»±c tÆ° duy Ä‘á»™c lập. Công nghệ cần được sá»­ dụng nhÆ° công cụ há»— trợ, chứ không phải “Ä‘Å©a thần” để dá»±a dẫm. Nếu không thay đổi và thích ứng, hệ quả nhãn tiền là tÆ° duy bị “Ä‘óng băng”, sáng tạo bị triệt tiêu, niềm tin của nhân dân bị suy giảm. Ngược lại, nếu biết kết hợp công nghệ vá»›i trí tuệ, bản lÄ©nh và phẩm chất của con người, chúng ta sẽ biến AI thành công cụ đắc lá»±c để xây dá»±ng, bồi dưỡng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ có trí tuệ, năng Ä‘á»™ng, sáng tạo, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ trong quá trình sắp xếp, tinh gọn bá»™ máy; góp phần bảo vệ và củng cố vững chắc nền tảng tÆ° tưởng của Đảng.

Quán triệt sâu sắc tÆ° tưởng Hồ Chí Minh về “Học tập suốt đời”, cụ thể hóa vào xu thế phát triển của đất nÆ°á»›c và yêu cầu của công cuá»™c xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng trong giai Ä‘oạn má»›i, Tổng Bí thÆ° Tô Lâm trong bài viết “Học tập suốt đời” Ä‘ã nhấn mạnh: Học tập suốt đời để dám nghÄ©, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung, để trở thành những người hữu dụng Ä‘ang là Ä‘òi hỏi cấp thiết đối vá»›i từng cá nhân... NhÆ° vậy, khi công nghệ càng phát triển, việc ứng dụng AI vào đời sống xã há»™i càng sâu rá»™ng và toàn diện thì phải đặc biệt coi trọng sá»± học, nhất là trong công tác xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng. Mục Ä‘ích của Phong trào “Bình dân học vụ số” là cập nhật kiến thức, trang bị kỹ năng ứng dụng công nghệ số vào thá»±c tiá»…n công tác của cán bá»™, đảng viên, công chức, viên chức, người lao Ä‘á»™ng trong hệ thống chính trị các cấp. AI được sá»­ dụng nhÆ° má»™t loại công cụ thông minh, cao hÆ¡n nữa, nó được coi nhÆ° má»™t “trợ lý ảo”, giúp việc cho con người. Tuy nhiên, sản phẩm làm ra, chất lượng công việc đến Ä‘âu, hoàn toàn phụ thuá»™c vào ý định, mục Ä‘ích, trình Ä‘á»™, kỹ năng của người dùng.

Trong bối cảnh hiện nay, khi thông tin và ứng dụng công nghệ Ä‘òi hỏi phải cập nhật liên tục, ná»™i dung hôm nay có thể trở nên lá»—i thời chỉ sau má»™t thời gian ngắn, thì yêu cầu về học tập trở thành quy luật sinh tồn của má»—i cán bá»™, đảng viên. Nếu không học, không cập nhật, không chịu tÆ° duy, nghiên cứu, chúng ta sẽ lạc hậu, tụt hậu, mất năng lá»±c thích ứng, thậm chí bị Ä‘ào thải khỏi guồng quay phát triển.

Thá»±c tiá»…n cách mạng Việt Nam cho thấy, mọi thành công đều bắt nguồn từ tinh thần học tập và sáng tạo không ngừng. Từ Phong trào “Bình dân học vụ” sau Cách mạng Tháng Tám, đến công cuá»™c đổi má»›i từ năm 1986, rồi bÆ°á»›c vào ká»· nguyên há»™i nhập quốc tế sâu rá»™ng... tất cả đều Ä‘òi hỏi sá»± ná»— lá»±c học tập của toàn dân tá»™c, trÆ°á»›c hết là Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ lãnh đạo, quản lý các cấp. Không phải ngẫu nhiên mà trong nhiều nghị quyết của Đảng, ná»™i dung “học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình Ä‘á»™” cán bá»™ luôn được đặt ở vị trí then chốt. Học tập không chỉ là quyền mà còn là nghÄ©a vụ, trách nhiệm chính trị của má»—i cán bá»™, đảng viên đối vá»›i sá»± phát triển của đất nÆ°á»›c.

Trong công cuá»™c xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng, việc học tập, nghiên cứu, trui rèn bản lÄ©nh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng Ä‘òi hỏi phải tiến hành thường xuyên, liên tục nhÆ° “rá»­a mặt hằng ngày”. Việc ứng dụng AI vào các công việc của Đảng là má»™t Ä‘òi hỏi tất yếu. NhÆ°ng, chất lượng của văn bản, văn kiện và các sản phẩm dùng để học tập, quán triệt ở má»—i tổ chức đảng nhÆ° thế nào, hoàn toàn phụ thuá»™c vào sá»± chỉ đạo, ý định, yêu cầu đặt ra của cán bá»™, nhất là người đứng đầu cấp ủy các cấp. Cần tránh kiểu cán bá»™ khoán trắng cho trợ lý, trợ lý lại phó mặc cho AI, dẫn đến sai theo dây chuyền, yếu cả hệ thống...

Tá»± học đồng hành vá»›i công nghệ

Nhìn thẳng vào thá»±c tế, vẫn còn má»™t bá»™ phận cán bá»™, đảng viên coi học tập là thủ tục, hình thức, học để “đủ Ä‘iều kiện” chứ không học để đổi má»›i tÆ° duy. Vẫn còn tình trạng học theo phong trào, sính bằng cấp mà chÆ°a thá»±c sá»± căn cứ vào Ä‘òi hỏi thá»±c tiá»…n, ngại khó, ngại khổ, không Ä‘ào sâu suy nghÄ© để vÆ°Æ¡n lên. Thá»±c trạng này dẫn đến hệ lụy, không ít cán bá»™ chỉ tích lÅ©y kiến thức trong trường lá»›p, rồi thỏa mãn, dừng lại. Bằng cấp được coi nhÆ° “tấm vé thăng tiến”, thay vì là kết quả của quá trình rèn luyện tri thức. Thiếu tÆ° duy phản biện, sáng tạo, khiến năng lá»±c lãnh đạo, quản lý bị bó hẹp, trì trệ.

Kết luận số 21-KL/TW của Há»™i nghị Trung Æ°Æ¡ng 4 (khóa XIII) Ä‘ã nhận định, tình trạng suy thoái về tÆ° tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tá»± diá»…n biến”, “tá»± chuyển hóa” còn diá»…n biến phức tạp. Vì vậy, phải đặc biệt coi trọng, Ä‘Æ°a công tác xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng lên tầm cao má»›i, gắn liền vá»›i xây dá»±ng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Đây là nhiệm vụ có ý nghÄ©a sống còn đối vá»›i sá»± tồn vong của Đảng và chế Ä‘á»™ xã há»™i chủ nghÄ©a ở nÆ°á»›c ta. Soi chiếu trong môi trường thúc đẩy chuyển đổi số hiện nay, chúng ta thấy rõ, nếu ở Ä‘âu cán bá»™, đảng viên coi nhẹ việc học, coi nhẹ tÆ° duy nghiên cứu, á»· lại vào AI thì những nguy cÆ¡ Ä‘ã được Đảng ta cảnh báo sẽ tiếp tục diá»…n biến phức tạp và gay gắt hÆ¡n.

Trong đời sống xã há»™i, để thúc đẩy nhanh chuyển đổi số, nhiều tổ chức, cá nhân kêu gọi “chuyển đổi số hay là chết?”. NhÆ°ng, trong công tác xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng, thẩm thấu sâu sắc những nguy cÆ¡, cảnh báo mà Đảng ta Ä‘ã chỉ ra, chúng ta cần thấy rõ, nếu chuyển đổi số không Ä‘úng cách và có biểu hiện "mê sảng" vì nó thì hệ lụy khôn lường. Ở Ä‘ây, bệnh lười học, á»· lại vào AI không chỉ là khuyết Ä‘iểm cá nhân mà còn là nguy cÆ¡ chính trị, Ä‘e dọa trá»±c tiếp đến đạo đức và sức chiến đấu của Đảng. Để khắc phục những bất cập, khÆ¡i thông những Ä‘iểm nghẽn trong tÆ° duy, cần má»™t cuá»™c “cách mạng" trong tÆ° duy ở Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™, đảng viên, vá»›i tinh thần đề cao tá»± học, tá»± nghiên cứu, biến học tập thành nhu cầu tá»± thân. Chúng ta cần gắn học vá»›i hành, học lý luận để giải quyết những vấn đề thá»±c tiá»…n đặt ra; Ä‘a dạng hóa hình thức học, từ Ä‘ào tạo chính quy, bồi dưỡng tại chá»—, đến học lẫn nhau, học ở nhân dân, trao đổi trá»±c tiếp từ cÆ¡ sở. Đặc biệt, cần phát huy vai trò nêu gÆ°Æ¡ng của người đứng đầu. Lãnh đạo phải là người tiên phong học tập, nghiên cứu để truyền cảm hứng cho cấp dÆ°á»›i. Sá»± học không Ä‘Æ¡n thuần là để có thêm kiến thức, mà còn để rèn luyện bản lÄ©nh, bồi đắp tÆ° duy phản biện, đấu tranh, xây dá»±ng. Cán bá»™ không chỉ học để biết sá»­ dụng công nghệ mà còn phải học để hiểu rõ bản chất của công nghệ, để làm chủ công nghệ và biến nó thành công cụ phục vụ công việc của mình, phục vụ công tác xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phản bác các quan Ä‘iểm sai trái, bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng.

Thái Ä‘á»™ á»· lại vào công nghệ, “nhai lại” những gì AI Ä‘Æ°a ra ở má»™t số người cho thấy sá»± thiếu hụt nghiêm trọng về tÆ° duy phản biện, về khả năng phân tích và tổng hợp thông tin. Nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời sẽ giúp cán bá»™, đảng viên có nền tảng vững chắc để thẩm định thông tin, không bị Ä‘á»™ng, dao Ä‘á»™ng trÆ°á»›c những thông tin sai lệch hay những sản phẩm máy móc, rập khuôn. Thế giá»›i Ä‘ang chuyển Ä‘á»™ng vá»›i tốc Ä‘á»™ chÆ°a từng có. Theo các chuyên gia, khoảng 60% công việc hiện nay sẽ biến mất hoặc thay đổi căn bản trong 10-15 năm tá»›i do tác Ä‘á»™ng của công nghệ. Trong bối cảnh ấy, tinh thần học tập, nghiên cứu là cách tốt nhất để không tụt hậu. Vá»›i cán bá»™, đảng viên, Ä‘ó còn là yêu cầu chính trị.

Tổng Bí thÆ° Tô Lâm Ä‘ã khẳng định: Chỉ khi đẩy mạnh thá»±c chất học tập suốt đời, chúng ta má»›i giàu có những ý tưởng, giải pháp, sáng kiến để giải quyết những vấn đề má»›i, chÆ°a có tiền lệ. Sá»± kết hợp giữa trí tuệ khoa học và bản lÄ©nh chính trị chính là Ä‘á»™ng lá»±c giúp chúng ta vượt qua những thách thức trong ká»· nguyên số. AI có thể cung cấp dữ liệu, nhÆ°ng chỉ con người má»›i có thể Ä‘Æ°a ra quyết định dá»±a trên sá»± thấu cảm, sá»± hiểu biết sâu sắc về yêu cầu nhiệm vụ và Ä‘òi hỏi từ thá»±c tiá»…n...

(còn nữa)

Theo Lá»® NGÀN/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/phong-chong-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/su-nguy-hai-cua-lam-dung-cong-nghe-coi-nhe-tu-duy-bai-2-coi-trong-su-hoc-chong-tri-tre-tu-duy-842458