áº¢nh: News Creator Corps

Theo khảo sát của Pew Research Center (Mỹ), cứ 5 người thì có 1 người thường xuyên nhận tin tức từ influencer, và tỉ lệ này tăng lên hÆ¡n 1/3 trong nhóm dÆ°á»›i 30 tuổi.

Khi ranh giá»›i giữa “nhà báo” và “người sáng tạo ná»™i dung” ngày càng mờ, việc giúp những người có tầm ảnh hưởng hiểu rõ giá trị của báo chí, xác minh thông tin và truyền tải trung thá»±c trở thành Æ°u tiên má»›i của truyền thông toàn cầu.

Tại Mỹ, sáng kiến News Creator Corps (NCC) ra đời vào tháng 9 là ví dụ Ä‘iển hình cho xu hÆ°á»›ng này. Do ba cá»±u nhà báo Rachel Lobdell, Annemarie Dooling và Maya Srikrishnan sáng lập, NCC triển khai chÆ°Æ¡ng trình học bổng Trusted Creators kéo dài 9 tuần dành cho 20 influencer, giúp họ học các kỹ năng nhÆ° phỏng vấn, xác minh dữ kiện và sá»­ dụng hồ sÆ¡ công khai.

Người đồng sáng lập Jay Rosen - nhà phê bình truyền thông và cá»±u giáo sÆ° Đại học New York - nhấn mạnh: “Nếu bạn biết má»™t chút về nghệ thuật báo chí, công việc của bạn sẽ tốt hÆ¡n rất nhiều”.

Mục tiêu của NCC không phải tạo ra thế hệ “nhà báo má»›i”, mà giúp những người vốn có ảnh hưởng - blogger, chuyên gia ẩm thá»±c, nhà bình luận chính trị hay bác sÄ© - kể chuyện có trách nhiệm hÆ¡n. Rachel Lobdell ví chÆ°Æ¡ng trình này nhÆ° má»™t “liều vắc-xin thông tin”: thay vì cấm cản TikTok, hãy làm cho tin tức trên TikTok trở nên tốt hÆ¡n.

Không chỉ Mỹ, nhiều tổ chức toàn cầu cÅ©ng bắt đầu Ä‘ào tạo nhà sáng tạo ná»™i dung nhÆ° má»™t phần của chiến lược chống tin giả.

UNESCO hiện triển khai khóa học trá»±c tuyến quy mô lá»›n dạy kỹ năng xác minh, kiểm chứng và đạo đức báo chí cho những người làm ná»™i dung trên mạng. ChÆ°Æ¡ng trình này được coi là ná»— lá»±c xây dá»±ng “hệ miá»…n dịch thông tin” toàn cầu, giúp người ảnh hưởng hiểu rõ hậu quả của việc lan truyền tin sai lệch.

Bên cạnh Ä‘ó, Google News Initiative, Reuters Institute hay Knight Center đều mở các khóa ngắn hạn về “responsible content creation” (sáng tạo ná»™i dung có trách nhiệm), kết hợp tài trợ và hÆ°á»›ng dẫn kỹ năng kể chuyện trung thá»±c, minh bạch tài trợ và phân biệt quảng cáo vá»›i tin tức.

Tại Việt Nam, xu hÆ°á»›ng này cÅ©ng Ä‘ang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Nhiều hoạt Ä‘á»™ng Ä‘ào tạo và há»™i thảo về trách nhiệm số cho KOL, KOC và streamer được tổ chức tại Hà Ná»™i và TP HCM, trong Ä‘ó phổ biến quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, sá»­ dụng dịch vụ internet và cung cấp thông tin trên mạng.