Äáº¡i tá Phan Tùng SÆ¡n, Trưởng Ban đại diện Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân tại TP Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và quá trình tái cấu trúc hệ thống báo chí theo Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc, mô hình tòa soạn há»™i tụ Ä‘ang trở thành chuẩn má»±c vận hành má»›i. Không chỉ đầu tÆ° hạ tầng số, các cÆ¡ quan báo chí đứng trÆ°á»›c yêu cầu cấp bách phải xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© nhân lá»±c tinh gọn, Ä‘a nhiệm và đủ năng lá»±c làm chủ quy trình sản xuất Ä‘a nền tảng.

Đại tá Phan Tùng SÆ¡n, Trưởng Ban đại diện Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân tại TP Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: “Công nghệ có thể tăng tốc quy trình, nhÆ°ng nhân lá»±c má»›i là Ä‘iểm tá»±a chiến lược quyết định chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh của tòa soạn há»™i tụ”.

Tái cấu trúc không thể tách rời việc làm má»›i nhân lá»±c

Nhìn vào những mô hình tòa soạn há»™i tụ thành công trên thế giá»›i, từ New York Times đến BBC, CNN hay Nikkei, có thể thấy mẫu số chung nằm ở việc bắt đầu quá trình chuyển đổi bằng tái cấu trúc nhân sá»± và đổi má»›i kỹ năng nghề nghiệp.

Theo Đại tá Phan Tùng SÆ¡n, Ä‘ây cÅ©ng là hÆ°á»›ng Ä‘i mà báo chí Việt Nam phải xác định rõ ràng, bởi “tòa soạn há»™i tụ chỉ thá»±c sá»± vận hành hiệu quả khi có Ä‘á»™i ngÅ© chất lượng cao, được Ä‘ào tạo bài bản, có tÆ° duy số và khả năng tác nghiệp Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện”.

Thá»±c tế trong nÆ°á»›c Ä‘ã chứng minh Ä‘iều này. Các mô hình báo chí địa phÆ°Æ¡ng nhÆ° Báo và Phát thanh – Truyền hình Bình PhÆ°á»›c, trÆ°á»›c khi hợp nhất vá»›i Đồng Nai, Ä‘ã cho thấy kết quả rõ rệt khi Æ°u tiên Ä‘ào tạo phóng viên – biên tập viên Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện. Sau giai Ä‘oạn chạy Ä‘à, Ä‘Æ¡n vị này vận hành ổn định mô hình há»™i tụ và tiếp tục phát huy hiệu quả sau sắp xếp.

Ở cấp Ä‘á»™ cÆ¡ quan báo chí chủ lá»±c, Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân Ä‘ang triển khai đề án xây dá»±ng tòa soạn há»™i tụ, truyền thông Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện. Đại tá Phan Tùng SÆ¡n cho biết: “Bên cạnh đầu tÆ° công nghệ hiện đại, chúng tôi đặc biệt coi trọng xây dá»±ng và bồi dưỡng nhân lá»±c. Đây là nhân tố quyết định sá»± thành công của mô hình má»›i”.

Sắp xếp hệ thống báo chí – cÆ¡ há»™i để chuẩn hóa bá»™ máy

Chủ trÆ°Æ¡ng sắp xếp hệ thống báo chí theo quy hoạch toàn quốc không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn tạo Ä‘iều kiện để cÆ¡ quan báo chí tái cấu trúc theo mô hình há»™i tụ. Việc hợp nhất và tổ chức lại bá»™ máy buá»™c các tòa soạn phải rà soát năng lá»±c Ä‘á»™i ngÅ©, chuẩn hóa quy trình và thiết lập cÆ¡ chế dùng chung tài nguyên – từ dữ liệu, hình ảnh, âm thanh đến sản xuất đồ họa, phân tích dữ liệu.

Theo Đại tá Phan Tùng SÆ¡n, quá trình này cần được nhìn nhận nhÆ° 'cÆ¡ há»™i vàng': “Tái cấu trúc không phải sáp nhập cÆ¡ học, mà là tối Æ°u hóa quy trình sản xuất thông tin, tạo môi trường làm việc cá»™ng tác và nâng cao hiệu quả ná»™i dung số. Đây cÅ©ng là dịp để thanh lọc Ä‘á»™i ngÅ©, chuẩn hóa tuyển dụng và bồi dưỡng lá»±c lượng phù hợp vá»›i yêu cầu tòa soạn há»™i tụ”.

Tạo bản sắc tòa soạn từ Ä‘á»™i ngÅ© ‘Ä‘a’ và ‘tinh’

Việc yêu cầu má»—i người làm báo phải làm chủ công nghệ và tuân thủ chuẩn má»±c đạo đức nghề nghiệp trong môi trường số cÅ©ng trở thành tiêu chí bắt buá»™c. Đây là bÆ°á»›c chuyển quan trọng trong quá trình tái định hình hệ thống báo chí Việt Nam.

Trong môi trường truyền thông Ä‘a nền tảng, phóng viên – biên tập viên được yêu cầu sở hữu năng lá»±c Ä‘a nhiệm: quay, chụp, viết, dá»±ng, phát trá»±c tiếp, tối Æ°u SEO, phân tích dữ liệu hành vi người dùng… Đây là yêu cầu 'Ä‘a' – Ä‘iều kiện cần để Ä‘áp ứng mô hình tòa soạn há»™i tụ.

NhÆ°ng theo Đại tá Phan Tùng SÆ¡n, 'Ä‘a' chÆ°a đủ để tạo bản sắc: “Tòa soạn cần Ä‘á»™i ngÅ© ‘tinh’ – những nhân lá»±c tinh hoa, chuyên sâu, xứng tầm chuyên gia trong từng loại hình. Họ là những người dẫn dắt ná»™i dung, giữ vững thÆ°Æ¡ng hiệu và tạo nên giá trị khác biệt của cÆ¡ quan báo chí trong thời đại AI”.

Thá»±c tế cho thấy, những cú máy đặc sắc trong Lá»… diá»…u binh, diá»…u hành sá»± kiện A80 trên VTV hay các tuyến bài chuyên luận về xây dá»±ng Đảng, phản bác quan Ä‘iểm sai trái trên Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân đều là sản phẩm của Ä‘á»™i ngÅ© chuyên gia thá»±c thụ. Không có chiến lược xây dá»±ng lá»±c lượng 'tinh', thÆ°Æ¡ng hiệu của các cÆ¡ quan báo chí khó có thể bền vững.

Để kết hợp hài hòa giữa 'Ä‘a' và 'tinh', các tòa soạn cần đầu tÆ° Ä‘ào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, tập huấn sâu từng mảng nghiệp vụ, đồng thời xây dá»±ng cÆ¡ chế thu hút và trọng dụng nhân tài. Song song Ä‘ó, việc mạnh dạn loại bỏ những nhân tố làm việc cầm chừng cÅ©ng là yêu cầu để bảo đảm chất lượng Ä‘á»™i ngÅ©.

Chuyển đổi số báo chí là xu thế không thể đảo ngược. NhÆ°ng để mô hình tòa soạn há»™i tụ vận hành hiệu quả, con người vẫn là yếu tố trung tâm. NhÆ° khẳng định của Đại tá Phan Tùng SÆ¡n: “Nguồn nhân lá»±c Ä‘a và tinh sẽ quyết định sức cạnh tranh và tầm vóc của cÆ¡ quan báo chí trong thời đại số”.

Theo Phan Anh/Báo NB&CL

https://congluan.vn/xay-dung-doi-ngu-da-va-tinh-dieu-kien-du-de-toa-soan-tao-ban-sac-10320078.html