Ảnh minh hoÌ£a: Unsplash

Cá nhân hóa trở thành “phao cứu sinh”

Trong hầu hết các cuá»™c thảo luận về tÆ°Æ¡ng lai báo chí, “cá nhân hóa” gần nhÆ° luôn xuất hiện nhÆ° má»™t từ khóa trung tâm. Trong bối cảnh doanh thu báo chí suy giảm và lượng truy cập từ công cụ tìm kiếm Ä‘i xuống, cá nhân hóa nổi lên nhÆ° má»™t giải pháp khả thi, giúp ná»™i dung trở nên gần gÅ©i và phù hợp hÆ¡n vá»›i từng người dùng.

Thay vì cung cấp má»™t trải nghiệm giống nhau cho tất cả, các tòa soạn bắt đầu Ä‘iều chỉnh sản phẩm theo hành vi Ä‘á»™c giả. Từ gói đăng ký linh hoạt cho đến ná»™i dung được phân phối theo từng nhóm người đọc, tất cả đều nhằm tăng mức Ä‘á»™ gắn bó và cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Má»™t số Ä‘Æ¡n vị Ä‘ã ghi nhận tín hiệu tích cá»±c, vá»›i tá»· lệ chuyển đổi tăng và mối quan hệ vá»›i Ä‘á»™c giả được củng cố rõ rệt. Trang tin Đức EXPRESS.de triển khai hệ thống AI “Klara Indernach” để lá»±a chọn bài viết theo sở thích người dùng, qua Ä‘ó ghi nhận mức tăng tá»· lệ nhấp chuá»™t từ 50% đến 80%. Đây được xem là má»™t trong những ví dụ Ä‘iển hình về việc cá nhân hóa có thể tác Ä‘á»™ng trá»±c tiếp đến hiệu quả vận hành của tòa soạn.

Ná»™i dung “biến hình” nhờ công nghệ

Cùng vá»›i sá»± phát triển của AI, tin tức không còn bị bó hẹp trong má»™t định dạng cố định. Má»™t bài viết có thể tồn tại dÆ°á»›i nhiều phiên bản, chẳng haÌ£n nhÆ° bản tóm tắt ngắn cho người bận rá»™n, bài phân tích dài cho người đọc chuyên sâu, hay thậm chí là bản tin âm thanh.

Công nghệ cÅ©ng cho phép Ä‘iều chỉnh ná»™i dung theo ngữ cảnh sá»­ dụng. Khi đọc trên Ä‘iện thoại trong thời gian ngắn, người dùng có thể nhận được phiên bản cô đọng. Khi có nhiều thời gian hÆ¡n, cùng chủ đề Ä‘ó sẽ được mở rá»™ng vá»›i đầy đủ phân tích.

Má»™t số tòa soạn Ä‘ã thá»­ nghiệm các hình thức má»›i. Theo ghi nhận tại sá»± kiện của Hiệp há»™i Phát thanh Truyền hình Quốc gia Mỹ (NAB) năm 2025, nhiều Ä‘Æ¡n vị phát triển bản tin âm thanh do AI dẫn đọc, cÅ©ng nhÆ° các sản phẩm ná»™i dung có thể thay đổi định dạng tùy theo thói quen tiêu thụ của người dùng.

Thậm chí, má»™t số thá»­ nghiệm còn cho phép người đọc lá»±a chọn cách tiếp cận câu chuyện theo nhiều hÆ°á»›ng khác nhau, hoặc trải nghiệm dÆ°á»›i dạng thá»±c tế ảo.

Rủi ro “má»—i người má»™t thế giá»›i thông tin”

Dù mang lại lợi ích rõ rệt về mặt kinh doanh, cá nhân hóa cÅ©ng làm dấy lên lo ngại về vai trò cốt lõi của báo chí. Khi má»—i người tiếp nhận má»™t dòng tin riêng biệt, khả năng hình thành má»™t nền tảng thông tin chung có thể bị suy yếu.

Nguy cÆ¡ nằm ở việc người dùng bị “bao quanh” bởi những ná»™i dung phù hợp vá»›i quan Ä‘iểm sẵn có, dẫn đến việc các góc nhìn khác bị thu hẹp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức cá nhân mà còn tác Ä‘á»™ng đến chất lượng đối thoại trong xã há»™i.

Các hệ thống đề xuất nếu Æ°u tiên ná»™i dung giật gân để giữ chân người đọc, thậm chí có thể vô tình tạo môi trường thuận lợi cho thông tin sai lệch lan rá»™ng.

Thá»±c tế, nghiên cứu của Viện Reuters cho thấy chỉ khoảng má»™t ná»­a người được hỏi cảm thấy thoải mái vá»›i việc cá nhân hóa tin tức, dù họ chấp nhận Ä‘iều này ở các lÄ©nh vá»±c khác nhÆ° giải trí hay thời tiết. Điều này phản ánh sá»± thận trọng của công chúng đối vá»›i việc để thuật toán can thiệp vào dòng thông tin thời sá»±.

Cân bằng giữa thuật toán và vai trò biên tập

TrÆ°á»›c những cÆ¡ há»™i và rủi ro song hành, nhiều chuyên gia cho rằng chìa khóa nằm ở sá»± cân bằng. Cá nhân hóa không nên hoàn toàn do thuật toán chi phối, mà cần có sá»± can thiệp của con người.

Má»™t ví dụ Ä‘áng chú ý là nhật báo Globe and Mail của Canada. Dù phần lá»›n ná»™i dung trên trang web được cá nhân hóa bằng thuật toán, các vị trí quan trọng nhất trên trang chủ vẫn do biên tập viên lá»±a chọn, nhằm đảm bảo những vấn đề then chốt tiếp cận được Ä‘ông đảo công chúng.

Các nghiên cứu cÅ©ng cho thấy Ä‘á»™c giả không chỉ muốn ná»™i dung “Ä‘úng gu”, mà còn Ä‘ánh giá cao sá»± Ä‘a dạng về chủ đề và góc nhìn. Điều này cho thấy cá nhân hóa không chỉ nhằm giữ chân Ä‘á»™c giả, mà còn có thể được khai thác để mở rá»™ng những ná»™i dung họ tiếp cận.

Trong bối cảnh báo chí chịu nhiều áp lá»±c, cá nhân hóa rõ ràng là má»™t công cụ mạnh. Vấn đề không nằm ở việc có sá»­ dụng hay không, mà là cách sá»­ dụng sao cho vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh, vừa giữ vững vai trò định hÆ°á»›ng và trách nhiệm xã há»™i của báo chí.

Theo Hoài PhÆ°Æ¡ng (theo INMA)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/ca-nhan-hoa-tin-tuc-co-hoi-va-rui-ro-cua-bao-chi-hien-dai-10337412.html