áº¢nh minh họa: vov.vn

Những mối nguy từ chiêu bài dân túy

Nếu nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây, sá»± xuyên tạc lịch sá»­ dân tá»™c thường biểu hiện bằng việc phủ nhận công lao của các thế hệ cha anh và của Đảng thì hiện nay, các đối tượng suy thoái, phần tá»­ phản Ä‘á»™ng và thế lá»±c thù địch đẩy mạnh chiêu bài dân túy làm chệch hÆ°á»›ng tÆ° duy, lèo lái nhận thức của công chúng. Đó là kiểu giữ lại cái vỏ sá»± kiện, nhÆ°ng thay đổi bản chất và giá trị. Chẳng hạn, cuá»™c kháng chiến chống Mỹ, cứu nÆ°á»›c của nhân dân ta dÆ°á»›i sá»± lãnh đạo của Đảng bị cố tình gọi thành cuá»™c “ná»™i chiến”. Má»™t dạng khác là kiểu “soi công, xóa tá»™i” đối vá»›i má»™t số nhân vật lịch sá»­. Thay vì đặt họ trong toàn bá»™ bối cảnh lịch sá»­ vá»›i đầy đủ công-tá»™i, má»™t số người cố tình phóng đại má»™t mặt, che khuất mặt còn lại. Từ Ä‘ó, những nhân vật từng bị lịch sá»­ phê phán vì Ä‘ã lá»±a chọn Ä‘i ngược lợi ích của dân tá»™c lại được “Ä‘ánh bóng”, thậm chí đặt vào vị trí đối trọng vá»›i các giá trị truyền thống Ä‘ã được lịch sá»­ kiểm chứng.

Câu chuyện “xét lại” Nguyá»…n Ánh-Gia Long thời gian qua là má»™t ví dụ. Sá»± tô hồng Nguyá»…n Ánh-Gia Long rồi liên tưởng vá»›i Ngô Đình Diệm là má»™t kiểu “bắc cầu” tÆ° duy nguy hiểm, thể hiện rõ mÆ°u đồ lật sá»­, ngụy sá»­... Ở má»™t hÆ°á»›ng khác, lật sá»­, ngụy sá»­ còn núp bóng danh nghÄ©a “nghiên cứu khoa học”. Những cụm từ nhÆ° “viết lại lịch sá»­”, “sá»± thật chÆ°a được nói ra”, “giải mã lịch sá»­”... được sá»­ dụng để hợp thức hóa các ý đồ chính trị.

Trong môi trường số, những thủ Ä‘oạn này càng tinh vi. Lịch sá»­ bị cắt xén thành các video vài chục giây, những câu chuyện kể theo giọng tâm tình, những hình ảnh ghép kèm chú thích mập mờ, ám chỉ. Vá»›i tốc Ä‘á»™ lan truyền chóng mặt và khả năng kích thích cảm xúc mạnh, những sản phẩm này dá»… thao túng nhận thức của những người non kém bản lÄ©nh, hạn chế về kiến thức lịch sá»­.

Đáng chú ý, các luận Ä‘iệu lật sá»­, ngụy sá»­ chọn cách Ä‘ánh vào cảm xúc trÆ°á»›c khi tác Ä‘á»™ng đến lý trí. Họ mượn danh “hòa hợp dân tá»™c”, “hòa giải”, “há»™i nhập”, “tá»± do học thuật”... để hợp thức hóa các luận Ä‘iệu dân túy, khai thác mạnh tâm lý Ä‘ám Ä‘ông trên nền tảng số, dẫn dắt nhận thức của công chúng theo ý đồ Ä‘ã định sẵn. Từ những biểu hiện lật sá»­, ngụy sá»­, má»™t số thành phần còn lên tiếng Ä‘òi Nhà nÆ°á»›c phải có chế Ä‘á»™, chính sách cho những gia Ä‘ình có ngụy quân tá»­ trận trong chiến tranh, thậm chí còn Ä‘òi công nhận “liệt sÄ©” cho má»™t số sÄ© quan, binh lính ngụy quân ở má»™t số sá»± kiện lịch sá»­ liên quan đến biển, đảo...

Má»™t biểu hiện khác là thủ Ä‘oạn lợi dụng thế hệ trẻ người Việt Nam ở nÆ°á»›c ngoài để kích Ä‘á»™ng hận thù, chia rẽ kiều bào vá»›i đất nÆ°á»›c. Các em, các cháu bị má»™t số đối tượng mang tÆ° tưởng thù địch lợi dụng, biến thành những cái “loa” phát ngôn, lan truyền tÆ° tưởng phản Ä‘á»™ng, chống phá đất nÆ°á»›c. Những dịp lá»…, tết hoặc các sá»± kiện trọng đại của dân tá»™c, các thủ Ä‘oạn chống phá kiểu này lại bùng phát.

Để không còn những “vùng trắng” nhận thức

Trong môi trường số hiện nay, không phải là người trẻ “không biết” về lịch sá»­ dân tá»™c, mà không ít người “biết không đến nÆ¡i, hiểu không đến chốn”, dá»… bị cuốn theo những trào lÆ°u, xu hÆ°á»›ng nhất thời. Nói theo ngôn ngữ không gian mạng, Ä‘ó là kiểu “Ä‘u trend”. Khi các sá»± kiện lịch sá»­ được tiếp nhận từ những lát cắt, những mảnh ghép rời rạc, thiếu chuẩn má»±c giá trị, thì rất dá»… bị xuyên tạc.

Nghị quyết Đại há»™i XIV của Đảng Ä‘ã chỉ ra má»™t thá»±c tế: Công tác giáo dục chính trị, tÆ° tưởng có lúc, có nÆ¡i chÆ°a sát thá»±c tiá»…n, thiếu chiều sâu. Trong Ä‘iều kiện thông tin Ä‘a chiều hiện nay, sá»± bất cập, hạn chế này là má»™t trong những nguyên nhân hình thành nên những “vùng trắng” trong nhận thức. Có người nhá»› má»™t mốc lịch sá»­, nhÆ°ng không hiểu được vai trò, tầm quan trọng của sá»± kiện. Có người biết tên má»™t nhân vật, nhÆ°ng không nắm được những lá»±a chọn mang tính bÆ°á»›c ngoặt của họ trong hoàn cảnh cụ thể của lịch sá»­. Có người thuá»™c sá»± kiện, nhÆ°ng lại không hiểu cái giá phải trả để làm nên sá»± kiện ấy. Tại các sá»± kiện trọng đại của đất nÆ°á»›c, nhiều thông tin sai lệch được các thế lá»±c thù địch sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nhằm xuyên tạc lịch sá»­ dân tá»™c lại được má»™t bá»™ phận công chúng thả like, thả tim, thậm chí để lại những bình luận kiểu tán đồng, hưởng ứng...

“Vùng trắng” nhận thức là hệ quả của nhiều nguyên nhân Ä‘an xen, từ giáo dục, truyền thông đến chính thói quen tiếp nhận thông tin của má»—i cá nhân. Trong khi Ä‘ó, người trẻ hôm nay lại quen vá»›i những hình thức tiếp nhận trá»±c quan, sinh Ä‘á»™ng, có tính tÆ°Æ¡ng tác cao. Trong môi trường Ä‘ó, những ná»™i dung chứa cảm xúc nhÆ°ng thiếu kiểm chứng dá»… dàng chiếm Æ°u thế. Và Ä‘ây chính là Ä‘iều kiện để các đối tượng mang tÆ° tưởng thù địch dá»… dàng tạo ra các sản phẩm Ä‘ánh trúng tâm lý, nhu cầu của người dùng. Sá»± tác Ä‘á»™ng của các luồng văn hóa ngoại lai trong bối cảnh toàn cầu hóa cÅ©ng là nguyên nhân khiến các hành vi tẩy sá»­, ngụy sá»­ có môi trường hoạt Ä‘á»™ng.

Không để những “vùng trắng” mở rá»™ng; không để thế hệ trẻ mất Ä‘i Ä‘iểm tá»±a từ lịch sá»­ dân tá»™c, Ä‘ó là yêu cầu cấp thiết. Rất Ä‘áng mừng là thời gian gần Ä‘ây, má»™t số tác phẩm nghệ thuật về đề tài lịch sá»­ Ä‘ã chạm đến trái tim công chúng, được giá»›i trẻ nồng nhiệt Ä‘ón nhận. Những bá»™ phim Ä‘iện ảnh nhÆ°: “MÆ°a đỏ”, “Địa đạo-Mặt trời trong bóng tối”... là những dẫn chứng Ä‘iển hình. Điều này gợi mở những cách làm hay, đổi má»›i phÆ°Æ¡ng thức học sá»­, tuyên truyền về lịch sá»­, khÆ¡i dậy tình yêu sá»­ trong giá»›i trẻ để chống lật sá»­, ngụy sá»­...

Cần những “liều vaccine” đủ mạnh

Nghị quyết Đại há»™i XIV của Đảng nhấn mạnh việc khÆ¡i dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nÆ°á»›c, tinh thần tá»± lá»±c, tá»± cường, khát vọng phát triển và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam. Đây là những định hÆ°á»›ng chiến lược phát triển, đồng thời là cÆ¡ sở để xây dá»±ng má»™t “hệ miá»…n dịch tÆ° tưởng” vững chắc trÆ°á»›c những âm mÆ°u "diá»…n biến hòa bình" bằng tẩy sá»­, ngụy sá»­ của các thế lá»±c thù địch.

Lâu nay, khi bàn đến công tác đấu tranh phản bác thông tin sai trái, bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, không ít người có thói quen tÆ° duy là đợi thông tin sai lệch xuất hiện rồi má»›i tìm cách phản bác. NhÆ° vậy, đợi đến khi có “bệnh” má»›i “kê Ä‘Æ¡n, bốc thuốc” thì chúng ta Ä‘ã Ä‘i sau má»™t bÆ°á»›c. Muốn “chống” hiệu quả, phải bắt đầu từ “xây”. Việc xây nền tảng nhận thức Ä‘úng, xây niềm tin bền vững, xây năng lá»±c tá»± vệ về tÆ° tưởng chính là cách chúng ta cụ thể hóa quan Ä‘iểm của Đảng, phòng ngừa các nguy cÆ¡ từ sá»›m, từ xa, từ nÆ¡i xuất phát. Nó có tác dụng nhÆ° những “liều vaccine” đủ mạnh để tăng "kháng thể" tÆ° tưởng trong cán bá»™, đảng viên và công chúng yêu nÆ°á»›c, nhất là giá»›i trẻ.

Đầu tiên và trÆ°á»›c hết chính là xây dá»±ng má»™t hệ sinh thái tình yêu lịch sá»­, Ä‘am mê tìm hiểu lịch sá»­ dá»±a trên việc trang bị hệ tri thức lịch sá»­ Ä‘úng đắn, có hệ thống; được tổ chức thành má»™t dòng chảy logic, trong Ä‘ó, má»—i sá»± kiện, má»—i nhân vật đều được đặt trong bối cảnh cụ thể. Khi lịch sá»­ chạm được vào cảm xúc, nó sẽ tạo ra sá»± gắn kết, hình thành “kháng thể” bền vững. Những hình thức nhÆ° video ngắn, podcast, infographic, hay các sản phẩm Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện hoàn toàn có thể trở thành công cụ hiệu quả để truyền tải lịch sá»­. Bên cạnh Ä‘ó, việc ứng dụng các công nghệ má»›i nhÆ° AI, thá»±c tế ảo (VR), thá»±c tế tăng cường (AR)... mở ra khả năng tái hiện lịch sá»­ theo những cách trá»±c quan hÆ¡n. Các mô hình học sá»­ bằng AI, tái hiện chân dung liệt sÄ© bằng AI... được nhiều nhóm bạn trẻ giỏi công nghệ tạo ra trên các nền tảng số là những mô hình thá»±c sá»± hữu ích.

“Liều vaccine” mạnh nhất không nằm ở má»™t giải pháp Ä‘Æ¡n lẻ, mà là cá»™ng hưởng của sá»± kết hợp giữa cá nhân và hệ thống, là sá»± gắn kết giữa gia Ä‘ình, nhà trường và cá»™ng đồng, xã há»™i. Chống lật sá»­, ngụy sá»­ vừa là nhiệm vụ cấp bách, vừa là chiến lược lâu dài. Má»—i cá nhân là má»™t mắt xích trong hành trình giữ gìn ký ức, củng cố nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, hành Ä‘á»™ng có trách nhiệm vá»›i lịch sá»­ dân tá»™c.

Theo SÆ N ĐẠT MINH/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/phong-chong-dien-bien-hoa-binh/chong-lat-su-nguy-su-can-nhung-lieu-vaccine-du-manh-1038982