Phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa tác nghiệp tại hiện trường.

Ngày 21/6/1925, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập Báo Thanh Niên, đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong suốt cuá»™c đời hoạt Ä‘á»™ng cách mạng, Người luôn khẳng định báo chí là vÅ© khí sắc bén phục vụ Nhân dân, phục vụ Tổ quốc và sá»± nghiệp cách mạng. Người căn dặn: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ Ä‘á»™ng, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để Ä‘Æ°a dân chúng đến mục Ä‘ích chung”. Theo TÆ° tưởng Hồ Chí Minh, báo chí phải hÆ°á»›ng tá»›i lợi ích của đất nÆ°á»›c và Nhân dân, cổ vÅ© cái Ä‘úng, đấu tranh vá»›i cái sai, góp phần thúc đẩy tiến bá»™ xã há»™i. Những câu hỏi mà Người đặt ra cho người làm báo: “Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết cái gì? Viết nhÆ° thế nào?” đến nay vẫn giữ nguyên giá trị.

Từ khi ra đời đến nay, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đặt dÆ°á»›i sá»± lãnh đạo của Đảng Cá»™ng sản Việt Nam. Đây là đặc trÆ°ng cÆ¡ bản tạo nên bản chất cách mạng, tính chiến đấu và tính nhân văn của nền báo chí nÆ°á»›c nhà. Thá»±c tiá»…n lịch sá»­ cho thấy, trong các cuá»™c kháng chiến giành Ä‘á»™c lập dân tá»™c, báo chí Ä‘ã khÆ¡i dậy tinh thần yêu nÆ°á»›c, cổ vÅ© ý chí chiến đấu và củng cố niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Trong thời kỳ đổi má»›i, báo chí tiếp tục là cầu nối Ä‘Æ°a chủ trÆ°Æ¡ng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c đến vá»›i Nhân dân; đồng thời phản ánh tâm tÆ°, nguyện vọng chính Ä‘áng của Nhân dân đến các cấp lãnh đạo.

Định hÆ°á»›ng dÆ° luận xã há»™i không phải là áp đặt nhận thức mà là quá trình cung cấp thông tin đầy đủ, có trách nhiệm và có cÆ¡ sở khoa học để người dân hiểu Ä‘úng sá»± thật. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dá»±ng sá»± đồng thuận xã há»™i, củng cố khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tá»™c và giữ vững ổn định chính trị. Trong nhiều năm qua, báo chí Ä‘ã thá»±c hiện tốt chức năng phát hiện và phản ánh các tồn tại, hạn chế, tiêu cá»±c trong đời sống xã há»™i. Tuy nhiên, công chúng ngày nay không chỉ muốn biết vấn đề ở Ä‘âu mà còn mong muốn biết cách giải quyết vấn đề Ä‘ó nhÆ° thế nào. Đó chính là lý do báo chí giải pháp ngày càng trở thành xu hÆ°á»›ng phát triển tất yếu.

Báo chí giải pháp không né tránh các vấn đề khó khăn, phức tạp của xã há»™i nhÆ°ng cÅ©ng không dừng lại ở việc phản ánh hiện tượng. Trên cÆ¡ sở Ä‘iều tra, phân tích và Ä‘ánh giá khách quan, báo chí tìm kiếm các mô hình hiệu quả, kinh nghiệm thành công và những giải pháp khả thi nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn cho xã há»™i. Từ chuyển đổi số, XDNTM, phát triển kinh tế xanh, cải cách hành chính, phòng chống tham nhÅ©ng, bảo vệ môi trường đến nâng cao chất lượng giáo dục và y tế, báo chí có thể trở thành diá»…n Ä‘àn kết nối giữa nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân để cùng tìm ra hÆ°á»›ng giải quyết phù hợp. Báo chí giải pháp không chỉ phản ánh hiện thá»±c mà còn góp phần kiến tạo tÆ°Æ¡ng lai, tạo Ä‘á»™ng lá»±c cho đổi má»›i sáng tạo và khÆ¡i dậy khát vọng phát triển đất nÆ°á»›c. Trong cuốn “HÆ¡n cả tin tức” (Beyond News), tác giả Mitchell Stephens cho rằng báo chí không nên chỉ dừng lại ở việc Ä‘Æ°a tin nhanh mà cần giúp công chúng hiểu sâu ý nghÄ©a của các sá»± kiện. Tác giả nhận định mô hình báo chí truyền thống Ä‘ang gặp khủng hoảng vì mạng xã há»™i và internet Ä‘ã khiến tin tức trở thành thứ dá»… tiếp cận và gần nhÆ° miá»…n phí. Ông đề xuất báo chí cần chuyển từ việc chỉ trả lời câu hỏi “Ä‘iều gì Ä‘ã xảy ra?” sang giải thích “tại sao nó xảy ra?” và “Ä‘iều Ä‘ó có ý nghÄ©a gì?”. Cuốn sách nhấn mạnh vai trò của báo chí phân tích, báo chí giải pháp và báo chí kiến tạo tri thức cho công chúng. Mitchell Stephens cho rằng nhà báo tÆ°Æ¡ng lai cần trở thành người kể chuyện, người phân tích và người cung cấp bối cảnh, thay vì chỉ là người truyền tải thông tin.

Có thể hình dung xã há»™i hiện đại nhÆ° má»™t dòng chảy thông tin khổng lồ. Trong dòng chảy ấy có không ít tin giả, tin đồn thất thiệt và những quan Ä‘iểm sai lệch, cá»±c Ä‘oan. Khi xuất hiện những sá»± kiện lá»›n liên quan đến kinh tế, chính trị, xã há»™i hay thiên tai, dịch bệnh, mạng xã há»™i thường xuất hiện nhiều luồng thông tin trái chiều. Nếu thiếu kiểm chứng, người dân rất dá»… rÆ¡i vào trạng thái hoang mang hoặc bị dẫn dắt bởi những nhận định thiếu cÆ¡ sở. Trong bối cảnh Ä‘ó, báo chí chính thống giống nhÆ° má»™t “người gác cổng thông tin”, thá»±c hiện nhiệm vụ kiểm chứng, xác minh và cung cấp cho công chúng những thông tin chính xác nhất. Chính sá»± trung thá»±c, khách quan và trách nhiệm Ä‘ã tạo nên uy tín của báo chí cách mạng trong lòng Nhân dân. Báo chí còn là cầu nối giữa Đảng, Nhà nÆ°á»›c vá»›i Nhân dân. Thông qua hoạt Ä‘á»™ng tuyên truyền, giải thích và phản biện chính sách, báo chí giúp người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghÄ©a và lợi ích của các chủ trÆ°Æ¡ng phát triển đất nÆ°á»›c. Khi người dân hiểu Ä‘úng, niềm tin và sá»± đồng thuận xã há»™i sẽ được củng cố. Bên cạnh Ä‘ó, báo chí còn là lá»±c lượng nòng cốt trong bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan Ä‘iểm sai trái, thù địch và bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tá»™c.

Má»—i tác phẩm báo chí có chất lượng, má»—i thông tin chính xác được lan tỏa đều góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối vá»›i Đảng và Nhà nÆ°á»›c. Cuá»™c cách mạng công nghiệp lần thứ tÆ° Ä‘ang làm thay đổi sâu sắc phÆ°Æ¡ng thức sản xuất và tiếp nhận thông tin. Ngày nay, công chúng có thể tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nÆ¡i thông qua Ä‘iện thoại thông minh, mạng xã há»™i và các nền tảng số. Điều Ä‘ó đặt ra yêu cầu đổi má»›i mạnh mẽ đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí. Nhiều tòa soạn Ä‘ã triển khai mô hình há»™i tụ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lá»›n, báo chí dữ liệu và các sản phẩm Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện để nâng cao chất lượng thông tin. Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển đến Ä‘âu thì giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng vẫn không thay đổi. Đó là tính Đảng, tính Nhân dân, tính trung thá»±c, khách quan và trách nhiệm xã há»™i.

Công nghệ có thể há»— trợ xá»­ lý dữ liệu, phân tích thông tin và tối Æ°u hóa quy trình sản xuất ná»™i dung, nhÆ°ng không thể thay thế bản lÄ©nh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm công dân của người làm báo. Trong môi trường thông tin Ä‘a chiều hiện nay, má»—i nhà báo cần không ngừng nâng cao bản lÄ©nh chính trị, năng lá»±c chuyên môn và kỹ năng số; đồng thời giữ vững đạo đức nghề nghiệp, tinh thần thượng tôn sá»± thật và trách nhiệm đối vá»›i xã há»™i. Người làm báo hiện đại không chỉ biết viết tin, bài mà còn phải làm chủ công nghệ, dữ liệu, hình ảnh, video và các nền tảng truyền thông má»›i. Quan trọng hÆ¡n, nhà báo phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe tiếng nói từ thá»±c tiá»…n cuá»™c sống để tạo ra những tác phẩm thá»±c sá»± có giá trị.

Lịch sá»­ Ä‘ã chứng minh rằng má»—i bÆ°á»›c tiến của cách mạng Việt Nam đều có sá»± đồng hành của báo chí. Hôm nay, khi đất nÆ°á»›c bÆ°á»›c vào giai Ä‘oạn phát triển má»›i vá»›i khát vọng xây dá»±ng má»™t Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng hÆ¡n. Báo chí không chỉ phản ánh hiện thá»±c mà còn phải góp phần kiến tạo tÆ°Æ¡ng lai; không chỉ phát hiện vấn đề mà còn đồng hành tìm kiếm giải pháp; không chỉ truyền tải thông tin mà còn khÆ¡i dậy niềm tin, khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm công dân. Má»—i tác phẩm báo chí chất lượng, má»—i thông tin được kiểm chứng và má»—i tiếng nói bảo vệ lẽ phải đều góp phần củng cố nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, tăng cường khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tá»™c và tạo Ä‘á»™ng lá»±c cho sá»± phát triển bền vững của đất nÆ°á»›c. Tiếp nối truyền thống vẻ vang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh Ä‘ã đặt nền móng, báo chí cách mạng Việt Nam cần đổi má»›i mạnh mẽ, phát huy vai trò tiên phong trong định hÆ°á»›ng dÆ° luận xã há»™i, lan tỏa giá trị tốt đẹp, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tá»™c và đồng hành cùng Nhân dân trên con đường xây dá»±ng đất nÆ°á»›c phồn vinh, hùng cường và hạnh phúc.

Theo Bài và ảnh: Nguyá»…n Hường/Báo và PT,TH Thanh Hóa

https://baothanhhoa.vn/bao-chi-giai-phap-kien-tao-tuong-lai-291475.htm