Các dá»± án tồn đọng, kéo dài tại Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n.

Lãng phí nguồn lá»±c, ảnh hưởng dân sinh

Dá»± án Xi măng Thanh SÆ¡n tại xã Ngọc Lặc được cấp phép đầu tÆ° năm 2008. Sau khi nhận bàn giao đất, chủ đầu tÆ° má»›i chỉ thi công má»™t số hạng mục nhỏ, hiện Ä‘ã xuống cấp nghiêm trọng. Mọi hoạt Ä‘á»™ng đầu tÆ° Ä‘ã dừng từ năm 2010 đến nay. Gần 36ha đất từng là vùng sản xuất lúa cho năng suất cao của người dân địa phÆ°Æ¡ng bị hoang hóa, không còn khả năng cải tạo để sản xuất nông nghiệp. Đất sản xuất không còn, công ăn việc làm không có, rất nhiều người dân địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã phải Ä‘i làm ăn xa, hoặc chấp nhận cuá»™c sống bấp bênh ở quê nhà. Hàng trăm con em xã Ngọc Lặc từng Ä‘i học nghề vá»›i mong muốn trở về quê hÆ°Æ¡ng, phục vụ cho nhà máy cÅ©ng Ä‘ành bỏ phí thời gian, chi phí Ä‘ào tạo.

HÆ¡n ná»­a đời người gắn bó vá»›i mảnh đất quê hÆ°Æ¡ng, ông Hoàng Văn Toản, Trưởng thôn Vân SÆ¡n, xã Ngọc Lặc không khỏi xót xa: “Cả má»™t cánh đồng mênh mông, từng là “bờ xôi, ruá»™ng mật” mang lại cuá»™c sống ổn định cho bà con, giờ Ä‘ây hoang hóa, bạc màu, trở thành vùng “đất chết”. Bà con không có việc làm, nhÆ°ng Ä‘ành bất lá»±c nhìn ruá»™ng đồng bỏ hoang. Đã nhiều năm nay, bà con cứ chờ đợi và hy vọng, nhÆ°ng rồi lại thất vọng”.

Tại xã Hoằng Tiến, hiện vẫn còn gần 30 dá»± án tồn đọng, kéo dài hàng chục năm. Những dá»± án “treo” suốt hàng chục năm qua không chỉ ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế của người dân, mà còn tác Ä‘á»™ng trá»±c tiếp đến kế hoạch phát triển kinh tế - xã há»™i trên địa bàn. Hàng trăm ha bị “Ä‘óng băng” suốt nhiều năm Ä‘ang là lá»±c cản, là “nút thắt” trong định hÆ°á»›ng phát triển của xã Hoằng Tiến. Địa phÆ°Æ¡ng gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí đất cho các công trình hạ tầng, công cá»™ng, khu dân cÆ° má»›i cÅ©ng nhÆ° thu hút các nhà đầu tÆ° có năng lá»±c, làm chậm quá trình Ä‘ô thị hóa và phát triển dịch vụ - du lịch ven biển.

Đến khi nào những dá»± án treo hàng chục năm này má»›i được xá»­ lý dứt Ä‘iểm không chỉ là mong mỏi của người dân mà còn ná»—i trăn trở của cấp ủy, chính quyền địa phÆ°Æ¡ng. Ông Lê Duy Trọng, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hoằng Tiến bày tỏ quan Ä‘iểm: “Địa phÆ°Æ¡ng luôn ủng há»™ và tạo Ä‘iều kiện cho những doanh nghiệp có trách nhiệm, có năng lá»±c thá»±c sá»± đầu tÆ° phát triển. Ngược lại, đối vá»›i những dá»± án chậm tiến Ä‘á»™ kéo dài, không khả thi cần có biện pháp xá»­ lý dứt Ä‘iểm, thu hồi, nhường cÆ¡ há»™i đầu tÆ° cho những doanh nghiệp khác”.

Các dá»± án tồn đọng, kéo dài tại Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n.

Số lượng các dá»± án chậm triển khai, tồn đọng kéo dài tại Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n lên đến 127 dá»± án, phần lá»›n đều là những dá»± án có quy mô lá»›n, lên đến hàng chục ha má»—i dá»± án. Trong Ä‘ó có 46 dá»± án chÆ°a được giao đất, thuê đất; 48 dá»± án Ä‘ã được giao đất, thuê đất nhÆ°ng chậm tiến Ä‘á»™ sá»­ dụng, vi phạm Luật Đất Ä‘ai; 33 dá»± án còn lại Ä‘ang triển khai thi công nhÆ°ng chậm tiến Ä‘á»™ đầu tÆ°. Nguyên nhân dẫn đến chậm triển khai thá»±c hiện các dá»± án là do những vÆ°á»›ng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý, má»™t số chủ đầu tÆ° không đủ năng lá»±c tài chính, không còn khả năng triển khai dá»± án.

Thống kê chung, trên địa bàn toàn tỉnh có 437 dá»± án gặp khó khăn, vÆ°á»›ng mắc; trong Ä‘ó có 136 dá»± án do Ä‘ang còn thời gian thá»±c hiện theo quy định, nên được Ä‘Æ°a ra khỏi danh sách để tiếp tục tháo gỡ. 301 dá»± án còn lại thuá»™c trường hợp tồn đọng, kéo dài, gặp nhiều khó khăn, vÆ°á»›ng mắc trong xá»­ lý. Phía sau những dá»± án “treo” dai dẳng, kéo dài là cuá»™c sống bấp bênh, không ổn định của người dân trong vùng quy hoạch; là sá»± lãng phí rất lá»›n về tài nguyên đất Ä‘ai và nguồn lá»±c đầu tÆ°. Hàng trăm ha đất được giải phóng phục vụ dá»± án đều là những nÆ¡i có vị trí thuận lợi, được Nhà nÆ°á»›c Æ°u tiên đầu tÆ° cÆ¡ sở hạ tầng, kết nối vùng. Tuy nhiên, những lợi thế này Ä‘ã không được phát huy; sau hàng chục năm “đắp chiếu”, nhiều dá»± án lại trở thành Ä‘iểm nghẽn, là lá»±c cản trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã há»™i của địa phÆ°Æ¡ng.

Quyết tâm xá»­ lý

Tại Thanh Hóa, trÆ°á»›c khi Quốc há»™i ban hành Nghị quyết 29/2026/QH16 và Chính phủ ban hành Nghị định 147/2026/NĐ-CP, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh Ä‘ã có nhiều văn bản chỉ đạo xá»­ lý, giao các sở, ngành, địa phÆ°Æ¡ng tiến hành rà soát, phân loại và đề xuất hÆ°á»›ng xá»­ lý cho từng nhóm dá»± án. Ngày 9/6/2025, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Kế hoạch số 111 về việc xá»­ lý các dá»± án đầu tÆ° trá»±c tiếp của doanh nghiệp Ä‘ã được chấp thuận chủ trÆ°Æ¡ng đầu tÆ°, cho thuê đất nhÆ°ng không Ä‘Æ°a đất vào sá»­ dụng hoặc chậm tiến Ä‘á»™ sá»­ dụng đất, vi phạm quy định của pháp luật đất Ä‘ai. Tiếp Ä‘ó, UBND tỉnh Ä‘ã ban hành Kế hoạch 187/KH-UBND ngày 5/9/2025, Kế hoạch 241/KH-UBND ngày 27/11/2025 về việc xá»­ lý khó khăn, vÆ°á»›ng mắc cho các dá»± án tồn đọng, kéo dài.

Các dá»± án tồn đọng, kéo dài tại Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n.

Ngày 10/3/2026, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Kế hoạch 66/KH-UBND về việc khắc phục tồn tại, hạn chế, giải quyết những dá»± án tồn đọng kéo dài có nguy cÆ¡ gây thất thoát lãng phí trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch Ä‘ã chỉ rõ 97 dá»± án đầu tÆ° công và 274 dá»± án đầu tÆ° trá»±c tiếp của doanh nghiệp tồn đọng, kéo dài, được phân loại theo các nhóm có khó khăn, vÆ°á»›ng mắc về đền bù, giải phóng mặt bằng; thủ tục pháp lý; năng lá»±c chủ đầu tÆ° và các nguyên nhân khác.

Sau khi tỉnh có các văn bản chỉ đạo, xá»­ lý, hàng loạt dá»± án không Ä‘áp ứng các Ä‘iều kiện theo quy định Ä‘ã bị chấm dứt hoạt Ä‘á»™ng. Bên cạnh Ä‘ó, nhiều dá»± án khác có những chuyển biến rõ rệt trong tiến Ä‘á»™ đầu tÆ°. Điển hình nhÆ° dá»± án Nhà máy may xuất khẩu Thịnh Vượng trên địa bàn xã Hoằng Hóa. Được chấp thuận chủ trÆ°Æ¡ng đầu tÆ° từ năm 2015 trên diện tích 50.000m2, dá»± án có tổng mức đầu tÆ° 165 tá»· đồng, dá»± kiến thu hút khoảng 3.000 lao Ä‘á»™ng. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, trong suốt 10 năm, dá»± án vẫn không được đầu tÆ° xây dá»±ng. Tình hình chỉ chuyển biến sau khi UBND tỉnh có Kế hoạch 111/KH-UBND, quy định cụ thể về việc thu hồi đất nếu doanh nghiệp không hoàn thành việc đầu tÆ° xây dá»±ng trong thời gian gia hạn. Ngay sau Ä‘ó, công ty Ä‘ã khẩn trÆ°Æ¡ng tái khởi Ä‘á»™ng dá»± án, huy Ä‘á»™ng tối Ä‘a máy móc, thiết bị và nhân công lao Ä‘á»™ng, tiến hành san lấp mặt bằng và thi công dá»± án. Đến thời Ä‘iểm hiện nay, dá»± án Ä‘ã thi công được 90% khối lượng công việc, Ä‘ang trong giai Ä‘oạn hoàn tất để Ä‘Æ°a vào hoạt Ä‘á»™ng.

Nhiều dá»± án khác cÅ©ng có những chuyển biến rõ rệt, tiến Ä‘á»™ đầu tÆ° được đẩy nhanh hoặc Ä‘ã hoàn thành Ä‘i vào hoạt Ä‘á»™ng nhÆ°: Dá»± án trang trại tổng hợp của Công ty TNHH Giang Thái SÆ¡n tại xã Hoằng Giang; Khách sạn dịch vụ và thÆ°Æ¡ng mại Hoàng Tuấn tại xã Hoằng Tiến; Khu thÆ°Æ¡ng mại dịch, dịch vụ và giá»›i thiệu máy nông nghiệp tại xã Thọ Phú; Trung tâm thÆ°Æ¡ng mại và dịch vụ tổng hợp Bắc Giang tại phường Quang Trung; Nhà máy gạch không nung Thạch Bình tại xã Thạch Bình; Trường Mầm non quốc tế Pink House; Văn phòng giao dịch Quang Vinh - Hải ThÆ°Æ¡ng, phường Nghi SÆ¡n; Cá»­a hàng xăng dầu Xuân Thành, xã Thọ Xuân; Nhà máy sản xuất, chế biến nông lâm sản tại xã Trường Lâm; các dá»± án hạ tầng giao thông tại xã Giao An...

Điểm chung của các dá»± án này đều tồn đọng trong thời gian dài, Ä‘ã được gia hạn thời gian thá»±c hiện nhÆ°ng vẫn không hoàn thành. Việc UBND tỉnh phân loại dá»± án theo nhóm nguyên nhân khó khăn, vÆ°á»›ng mắc và có phÆ°Æ¡ng án xá»­ lý cụ thể Ä‘ã giúp các “Ä‘iểm nghẽn” từng bÆ°á»›c được tháo gỡ và khÆ¡i thông. Đây cÅ©ng là minh chứng cho thấy quyết tâm của tỉnh trong xá»­ lý các dá»± án tồn đọng, kéo dài.

Gỡ “nút thắt”

Thá»±c tế cho thấy, số lượng các dá»± án khó khăn, vÆ°á»›ng mắc, tồn đọng, kéo dài trên địa bàn tỉnh là tÆ°Æ¡ng đối lá»›n. Phần lá»›n các dá»± án chÆ°a được tháo gỡ đều là những dá»± án có vÆ°á»›ng mắc phức tạp, kéo dài qua nhiều thời kỳ, vượt thẩm quyền giải quyết của địa phÆ°Æ¡ng; trong khi quy định pháp luật chÆ°a có tiền lệ xá»­ lý, cần phải có cÆ¡ chế, chính sách đặc thù hoặc văn bản hÆ°á»›ng dẫn chuyên biệt của Trung Æ°Æ¡ng má»›i có thể tháo gỡ dứt Ä‘iểm. Bên cạnh Ä‘ó, nhiều nhà đầu tÆ° không còn đủ năng lá»±c tài chính, năng lá»±c thá»±c hiện dá»± án; má»™t bá»™ phận có dấu hiệu chây ỳ, thiếu tinh thần hợp tác trong khắc phục sai phạm, vÆ°á»›ng mắc.

Trong bối cảnh Ä‘ó, Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc há»™i và Nghị định 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cÆ¡ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vÆ°á»›ng mắc cho các dá»± án tồn đọng, kéo dài được kỳ vọng là “chìa khóa” để mở “cánh cá»­a” cÆ¡ chế, pháp lý, giúp giải phóng nguồn lá»±c, giải phóng đất Ä‘ai.

Theo Ä‘ó, Nghị quyết 29 hÆ°á»›ng dẫn hÆ°á»›ng xá»­ lý đối vá»›i từng nhóm dá»± án trên cÆ¡ sở phân loại các vi phạm liên quan; cho phép các dá»± án tiếp tục được triển khai nếu Ä‘áp ứng các Ä‘iều kiện cụ thể. Đây là sá»± thay đổi mang tính bÆ°á»›c ngoặt trong tÆ° duy chính sách, từ “Ä‘óng băng để xá»­ lý” sang “xá»­ lý để vận hành”, qua Ä‘ó mở ra khả năng kích hoạt lại nhiều dá»± án Ä‘ang bị tắc nghẽn.

Ngay sau khi Trung Æ°Æ¡ng ban hành Nghị quyết 29 và Nghị định 147, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh Thanh Hóa Ä‘ã nhanh chóng cụ thể hóa chủ trÆ°Æ¡ng bằng những giải pháp đồng bá»™, thể hiện quyết tâm cao trong xá»­ lý các dá»± án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn tỉnh. Việc phân loại các dá»± án theo thẩm quyền giải quyết, nguyên nhân khó khăn; đồng thời giao rõ trách nhiệm, tiến Ä‘á»™, lá»™ trình xá»­ lý cho từng cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị Ä‘ã cho thấy tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm”. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả thá»±c hiện, tránh tình trạng chồng chéo, Ä‘ùn đẩy trách nhiệm giữa các Ä‘Æ¡n vị.

Kết quả thá»±c hiện Ä‘ã tạo được những chuyển biến tích cá»±c. Trong tổng số 301 dá»± án gặp khó khăn, vÆ°á»›ng mắc, tồn đọng kéo dài, Ä‘ã có 147 dá»± án hoàn thành việc tháo gỡ; 143 dá»± án Ä‘ã có phÆ°Æ¡ng án xá»­ lý cụ thể; chỉ còn 11 dá»± án Ä‘ang tiếp tục nghiên cứu cÆ¡ chế, chính sách để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Việc tháo gỡ các dá»± án tồn đọng, kéo dài không chỉ là yêu cầu cấp thiết nhằm khÆ¡i thông nguồn lá»±c phát triển mà còn thể hiện trách nhiệm trÆ°á»›c Nhân dân, trÆ°á»›c sá»± phát triển bền vững của địa phÆ°Æ¡ng. Vá»›i những cÆ¡ chế đặc thù từ Trung Æ°Æ¡ng cùng sá»± vào cuá»™c quyết liệt của cấp ủy, chính quyền tỉnh Thanh Hóa, những “nút thắt” tồn tại qua nhiều năm Ä‘ang từng bÆ°á»›c được nhận diện, tháo gỡ và xá»­ lý theo lá»™ trình cụ thể.

Theo Bài và ảnh: Lan PhÆ°Æ¡ng/Báo và Đài PT, TH Thanh Hoá

https://baothanhhoa.vn/go-diem-nghen-khoi-thong-nguon-luc-293729.htm