Äá»•i má»›i tuyên truyền Văn kiện Đại há»™i XIV của Đảng bắt đầu từ đổi má»›i tÆ° duy truyền thông, lấy công chúng làm trung tâm của quá trình truyền tải thông tin.

Từ thá»±c tế Ä‘ó, TS. Phan Văn Kiền, Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã há»™i và Nhân văn, ĐHQGHN cho rằng: Đổi má»›i ná»™i dung tuyên truyền không Ä‘Æ¡n thuần là thay đổi cách diá»…n đạt, mà là thay đổi tÆ° duy truyền thông chính trị.

Từ "có gì truyền nấy" sang "lấy công chúng làm trung tâm"

Theo ông Kiền, Văn kiện Đại há»™i XIV chứa Ä‘á»±ng nhiều định hÆ°á»›ng chiến lược về phát triển đất nÆ°á»›c trong giai Ä‘oạn má»›i. Tuy nhiên, những ná»™i dung này chỉ thá»±c sá»± Ä‘i vào cuá»™c sống khi được chuyển hóa thành những câu chuyện gắn vá»›i lợi ích thiết thân của người dân. Báo chí không chỉ giá»›i thiệu nghị quyết mà phải giúp công chúng hiểu má»—i chủ trÆ°Æ¡ng sẽ tác Ä‘á»™ng nhÆ° thế nào đến phát triển kinh tế, chuyển đổi số, giáo dục, an sinh xã há»™i hay chất lượng cuá»™c sống.

Đó cÅ©ng là lý do ông nhấn mạnh vai trò của phÆ°Æ¡ng pháp kể chuyện (storytelling) trong truyền thông chính trị. Thay vì trình bày những khái niệm mang tính lý luận, báo chí cần bắt đầu từ những nhân vật thật, mô hình thật và những chuyển biến cụ thể trong đời sống để làm nổi bật giá trị của các chủ trÆ°Æ¡ng, chính sách.

Theo TS. Phan Văn Kiền, trong môi trường số, má»™t câu chuyện chân thá»±c về sá»± thay đổi ở má»™t địa phÆ°Æ¡ng, má»™t doanh nghiệp hay má»™t người dân nhiều khi có sức thuyết phục hÆ¡n rất nhiều so vá»›i những thông Ä‘iệp mang tính khái quát. Khi những mục tiêu lá»›n của Đảng được phản chiếu qua những đổi thay cụ thể của cuá»™c sống, nghị quyết sẽ không còn là những dòng chữ trong văn bản mà trở thành những giá trị người dân có thể cảm nhận và đồng hành.

"Quan trọng hÆ¡n, báo chí cÅ©ng cần chuyển từ tÆ° duy 'có gì truyền nấy' sang tÆ° duy 'lấy công chúng làm trung tâm'", ông nhấn mạnh. Má»—i nhóm Ä‘á»™c giả có cách tiếp cận thông tin khác nhau, vì vậy, cùng má»™t ná»™i dung nhÆ°ng cần được thể hiện bằng ngôn ngữ, hình thức và phÆ°Æ¡ng thức phù hợp vá»›i từng nền tảng và từng đối tượng tiếp nhận.

Ông cho rằng, Ä‘ó không phải là sá»± thay đổi về kỹ thuật, mà là sá»± thay đổi về tÆ° duy làm báo trong ká»· nguyên số.

Từ "má»™t sản phẩm cho nhiều nền tảng" sang "má»™t thông Ä‘iệp - nhiều cách thể hiện"

Nếu đổi má»›i ná»™i dung quyết định thông Ä‘iệp có đến được vá»›i công chúng hay không, thì đổi má»›i phÆ°Æ¡ng thức truyền tải sẽ quyết định thông Ä‘iệp ấy có đủ sức lan tỏa trong môi trường truyền thông số hay không.

Theo TS. Phan Văn Kiền, báo chí hiện nay không thể tiếp tục sản xuất má»™t ná»™i dung rồi phân phối theo cùng má»™t cách trên mọi nền tảng. Má»—i không gian truyền thông đều có đặc Ä‘iểm riêng về hành vi người dùng, thời lượng tiếp nhận và cách thức tÆ°Æ¡ng tác. Điều Ä‘ó Ä‘òi hỏi các cÆ¡ quan báo chí phải thay đổi từ tÆ° duy "má»™t sản phẩm cho nhiều nền tảng" sang "má»™t thông Ä‘iệp - nhiều cách thể hiện".

Cùng má»™t ná»™i dung về Văn kiện Đại há»™i XIV có thể được triển khai dÆ°á»›i dạng bài phân tích chuyên sâu trên báo Ä‘iện tá»­, infographic để trá»±c quan hóa các chỉ tiêu phát triển, video ngắn trên mạng xã há»™i, podcast dành cho người nghe trên thiết bị di Ä‘á»™ng hay đồ họa chuyển Ä‘á»™ng để giải thích những vấn đề phức tạp. Má»—i hình thức đều hÆ°á»›ng tá»›i má»™t nhóm công chúng khác nhau nhÆ°ng cùng chuyển tải má»™t thông Ä‘iệp thống nhất.

"Đây không Ä‘Æ¡n thuần là thay đổi hình thức thể hiện mà là thay đổi cách tổ chức sản xuất ná»™i dung. Trong môi trường số, báo chí không chỉ cạnh tranh bằng tốc Ä‘á»™ mà còn bằng khả năng kể chuyện, trá»±c quan hóa dữ liệu và tạo trải nghiệm tiếp nhận phù hợp vá»›i từng nền tảng. Chỉ khi thông tin chính thống xuất hiện Ä‘úng nÆ¡i công chúng Ä‘ang hiện diện, báo chí má»›i có thể giữ vai trò dẫn dắt dòng chảy thông tin", ông nhấn mạnh.

Ông Kiền cÅ©ng cho rằng, cùng vá»›i Ä‘a nền tảng, các công nghệ má»›i nhÆ° trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lá»›n (Big Data) và phân tích hành vi người dùng Ä‘ang mở ra những công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền thông chính trị. AI có thể há»— trợ xá»­ lý dữ liệu, gợi ý ná»™i dung, tối Æ°u quy trình sản xuất; trong khi phân tích dữ liệu giúp các tòa soạn nhận diện xu hÆ°á»›ng quan tâm của công chúng để Ä‘iều chỉnh cách tiếp cận phù hợp.

Tuy nhiên, theo TS. Phan Văn Kiền, giá trị của công nghệ không nằm ở việc thay thế người làm báo mà ở khả năng giúp báo chí hiểu công chúng tốt hÆ¡n, từ Ä‘ó nâng cao chất lượng và hiệu quả truyền thông. Công nghệ chỉ thá»±c sá»± phát huy ý nghÄ©a khi phục vụ mục tiêu lan tỏa thông tin chính thống, củng cố niềm tin xã há»™i và nâng cao sức thuyết phục của các chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng.

Từ truyền thông Ä‘Æ¡n lẻ đến sức mạnh của má»™t chiến lược thống nhất

TS. Phan Văn Kiền nhấn mạnh má»™t Ä‘iểm Ä‘áng chú ý là yêu cầu nhìn nhận công tác tuyên truyền Văn kiện Đại há»™i XIV không còn là nhiệm vụ riêng của từng cÆ¡ quan báo chí, mà cần được tổ chức nhÆ° má»™t chiến lược truyền thông có sá»± phối hợp chặt chẽ giữa các cÆ¡ quan tuyên giáo, báo chí và xuất bản.

"Trong môi trường số, nÆ¡i thông tin lan truyền gần nhÆ° theo thời gian thá»±c, sá»± thiếu đồng bá»™ về thông Ä‘iệp hoặc phản ứng chậm trÆ°á»›c các vấn đề dÆ° luận quan tâm đều có thể làm giảm hiệu quả truyền thông chính thống", ông cho biết.

Vì vậy, cùng vá»›i việc định hÆ°á»›ng ná»™i dung, các cÆ¡ quan chức năng cần xây dá»±ng cÆ¡ chế phối hợp linh hoạt hÆ¡n trong cung cấp thông tin, chia sẻ dữ liệu và tổ chức các chiến dịch truyền thông trên nhiều nền tảng.

Thay vì má»—i cÆ¡ quan triển khai theo cách riêng, TS. Phan Văn Kiền đề xuất tăng cường sản xuất các tuyến bài, chuyên đề và sản phẩm truyền thông số có tính liên kết, kết hợp giữa báo in, báo Ä‘iện tá»­, xuất bản số, video, podcast, infographic và mạng xã há»™i. Khi cùng hÆ°á»›ng tá»›i má»™t thông Ä‘iệp chung nhÆ°ng được thể hiện bằng nhiều hình thức phù hợp vá»›i từng nền tảng, khả năng tiếp cận và lan tỏa sẽ được mở rá»™ng Ä‘áng kể.

"Theo tôi, má»™t nền tảng dữ liệu dùng chung về Văn kiện Đại há»™i XIV cÅ©ng cần được xây dá»±ng, bao gồm hệ thống tài liệu chính thống, hình ảnh, video, dữ liệu chuyên đề và các sản phẩm truyền thông mẫu để há»— trợ các cÆ¡ quan báo chí trong quá trình sản xuất ná»™i dung. Cùng vá»›i Ä‘ó, việc ứng dụng AI và công nghệ phân tích dữ liệu sẽ giúp theo dõi diá»…n biến dÆ° luận trên không gian mạng, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh để Ä‘iều chỉnh chiến lược truyền thông", ông chia sẻ.

Để những giải pháp Ä‘ó phát huy hiệu quả, TS. Phan Văn Kiền cho rằng, yếu tố quyết định vẫn là con người. Chuyển đổi số không chỉ Ä‘òi hỏi đầu tÆ° về công nghệ mà còn yêu cầu xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© nhà báo có tÆ° duy số, thành thạo kỹ năng sản xuất Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện, biết khai thác dữ liệu và làm chủ các nền tảng truyền thông má»›i.

Ông nhấn mạnh, khi báo chí đổi má»›i đồng bá»™ từ tÆ° duy, ná»™i dung, phÆ°Æ¡ng thức truyền tải đến năng lá»±c số của Ä‘á»™i ngÅ©, công tác tuyên truyền Văn kiện Đại há»™i XIV sẽ không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng mà còn góp phần xây dá»±ng sá»± đồng thuận xã há»™i, củng cố niềm tin của nhân dân và Ä‘Æ°a nghị quyết đến gần hÆ¡n vá»›i đời sống trong ká»· nguyên số.

Theo Phan Anh/báo nb&cl

https://congluan.vn/dua-van-kien-dai-hoi-xiv-cua-dang-vao-cuoc-song-bao-chi-can-thay-doi-tu-duy-truyen-thong-chinh-tri-post354033.html