Xây dá»±ng và nuôi dưỡng má»™t thế hệ thanh niên mạnh mẽ, trí tuệ và văn minh chính là nền tảng vững chắc để Việt Nam không ngừng vÆ°Æ¡n lên, trở thành quốc gia phát triển, biểu tượng của khát vọng, sức mạnh và ý chí dân tá»™c. Ảnh minh họa: thanhnien.vn

Hệ lụy chính trị từ các phong trào thanh niên tá»± phát bị lôi kéo, kích Ä‘á»™ng

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ thông tin, các phong trào thanh niên tá»± phát tác Ä‘á»™ng trá»±c diện đến tÆ° duy và hành vi của giá»›i trẻ. Ẩn sau những khẩu hiệu hào nhoáng, không ít trào lÆ°u bị lợi dụng, "bẻ lái", gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối vá»›i sá»± tồn vong và phát triển ổn định của quốc gia. Thá»±c tiá»…n tại Nepal, Indonesia và Philippines thời gian gần Ä‘ây cho thấy, khi thanh niên bị cuốn vào những phong trào tá»± phát, chính họ trở thành lá»±c lượng bị đẩy ra tuyến đầu, còn các quốc gia này phải gánh chịu hệ quả nặng nề, phức tạp.

Nhiều phong trào thanh niên tá»± phát không Ä‘Æ¡n thuần hình thành từ nhu cầu xã há»™i mà được kích hoạt thông qua các chiến dịch truyền thông có chủ Ä‘ích không lành mạnh. Các thông tin, hình ảnh, video được cắt ghép, dàn dá»±ng và phân phối có tính toán, nhằm tạo ra cảm giác bất mãn lan rá»™ng. Tháng 9-2025, tại thủ Ä‘ô Kathmandu (Nepal), các cuá»™c biểu tình của thanh niên Ä‘ã bị các luồng thông tin trên mạng xã há»™i liên tục “bÆ¡m nhiệt”, thổi phồng và dẫn dắt theo hÆ°á»›ng đối đầu, khiến phong trào nhanh chóng vượt khỏi kiểm soát. Khi các thông Ä‘iệp kích Ä‘á»™ng lặp lại vá»›i cường Ä‘á»™ cao Ä‘ã tác Ä‘á»™ng đến cảm xúc, định hình hành vi, thúc đẩy má»™t bá»™ phận thanh niên từ trạng thái quan sát sang tham gia hành Ä‘á»™ng cá»±c Ä‘oan. Hệ quả là xung Ä‘á»™t bị đẩy lên cao trào, ít nhất 20 người thiệt mạng và hÆ¡n 250 người bị thÆ°Æ¡ng sau cuá»™c biểu tình, trật tá»± xã há»™i bị phá vỡ.

Thanh niên, nhất là thế hệ gen Z có Æ°u thế về công nghệ, nhanh nhạy vá»›i xu hÆ°á»›ng, sẵn sàng thá»­ nghiệm cái má»›i, nhÆ°ng cÅ©ng dá»… bị tác Ä‘á»™ng, dụ dá»—, lôi kéo vì thiếu kinh nghiệm và bản lÄ©nh. Nắm bắt Ä‘iều Ä‘ó, các thế lá»±c chống phá Ä‘ã dùng mạng xã há»™i để tiêm nhiá»…m, định hÆ°á»›ng và kích hoạt hành vi manh Ä‘á»™ng, bá»™t phát của giá»›i trẻ. Trên các nền tảng số Facebook, YouTube, TikTok..., nhiều ná»™i dung mang tính xuyên tạc lan truyền có hệ thống, sá»­ dụng ngôn ngữ gần gÅ©i, hình ảnh hấp dẫn để che giấu Ä‘á»™ng cÆ¡ chính trị không lành mạnh. 

Hệ lụy nghiêm trọng là các phong trào thanh niên tá»± phát bị dẫn dắt tạo ra những “Ä‘iểm nóng” để các thế lá»±c bên ngoài can thiệp. Khi xã há»™i xuất hiện bất ổn, khi niềm tin bị lung lay, các lá»±c lượng chống phá có thể dá»… dàng gia tăng tác Ä‘á»™ng, đẩy mạnh can thiệp dÆ°á»›i nhiều hình thức khác nhau. Bài học từ "Mùa xuân Arab" những năm 2010-2011 cÅ©ng cho thấy, các phong trào thanh niên ban đầu mang danh nghÄ©a thay đổi tích cá»±c Ä‘ã nhanh chóng bị lợi dụng, dẫn dắt và biến tÆ°á»›ng, kéo theo những xung Ä‘á»™t kéo dài, làm suy yếu cấu trúc nhà nÆ°á»›c và gây tổn thất nặng nề cho xã há»™i.

Khi các hành vi cá»±c Ä‘oan được cổ xúy, hợp thức hóa, khi các “hình mẫu phản kháng” được dá»±ng lên và thần tượng hóa, má»™t bá»™ phận thanh niên dá»… bị cuốn vào ảo tưởng về “thay đổi nhanh”, “đấu tranh bằng mọi giá”. Điều này làm suy giảm ý thức hệ, khiến họ Ä‘ánh mất khả năng phân tích, lá»±a chọn Ä‘úng-sai. Hệ quả là má»™t thế hệ có nguy cÆ¡ thiếu bản lÄ©nh, dá»… dao Ä‘á»™ng, dá»… bị dẫn dắt, ảnh hưởng trá»±c tiếp đến tÆ°Æ¡ng lai phát triển của quốc gia.

Cảnh giác vá»›i “vỏ bọc ngôn từ”, Ä‘ánh tráo bối cảnh

Nếu trên bình diện quốc tế, nhiều phong trào thanh niên tá»± phát bá»™c lá»™ những hệ lụy về lệch chuẩn giá trị thì khi “dịch chuyển” vào không gian thông tin Việt Nam Ä‘ã tiếp tục bị biến dạng, gia công và sá»­ dụng nhÆ° má»™t công cụ kích Ä‘á»™ng có chủ Ä‘ích. Vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân các phong trào mà ở cách chúng bị lợi dụng nhÆ° “vỏ bọc ngôn từ”, “phÆ°Æ¡ng tiện dẫn dụ” để xâm nhập nhận thức, khuấy Ä‘á»™ng cảm xúc và từng bÆ°á»›c "bẻ lái" hành vi của má»™t bá»™ phận thanh niên. Quá trình này không ồn ào, không trá»±c diện nhÆ°ng thẩm thấu dai dẳng, lan tỏa âm thầm và tích tụ nguy cÆ¡, Ä‘òi hỏi chúng ta phải nhận diện kịp thời và đấu tranh, phòng ngừa hiệu quả.

Nổi lên là thủ Ä‘oạn áp đặt và Ä‘ánh tráo bối cảnh. Những diá»…n biến tại Nepal, Indonesia hay Philippines được lá»±a chọn, sau Ä‘ó cắt lá»›p thông tin, lược bỏ nền tảng lịch sá»­-chính trị-văn hóa đặc thù, chỉ giữ lại những chi tiết dá»… gây kích Ä‘á»™ng nhÆ° biểu tình, va chạm, đối đầu... Trên nền thông tin Ä‘ã bị “tái cấu trúc” Ä‘ó, các đối tượng xấu tiếp tục gán ghép, suy diá»…n và áp đặt mô hình, gieo rắc nhận thức rằng những gì Ä‘ang diá»…n ra ở các quốc gia kia là “xu thế tất yếu” và Việt Nam “không thể đứng ngoài”. Đây là má»™t dạng thao túng tinh vi, biến sá»± khác biệt thành tÆ°Æ¡ng đồng giả tạo, biến hiện tượng cục bá»™ thành quy luật phổ quát, từ Ä‘ó kích hoạt tâm lý so sánh lệch chuẩn và nuôi dưỡng mầm mống hoài nghi trong giá»›i trẻ.

Các thế lá»±c xấu còn dàn dá»±ng “khung diá»…n giải” để định hÆ°á»›ng tÆ° duy ngay từ đầu vào thông tin. Những cụm từ mang tính kích Ä‘á»™ng nhÆ° “Gen Z nổi giận”, “làn sóng thức tỉnh”, “đấu tranh vì tá»± do” được sá»­ dụng nhÆ° những “tín hiệu ngôn ngữ” nhằm tác Ä‘á»™ng vào cảm xúc, tạo ảo giác về má»™t chính nghÄ©a hiển nhiên. Khi các thông Ä‘iệp này lặp Ä‘i lặp lại vá»›i mật Ä‘á»™ dày đặc trên Facebook, YouTube hay TikTok... sẽ dần định hình má»™t hệ quy chiếu méo mó, trong Ä‘ó phản ứng cá»±c Ä‘oan được mặc nhiên xem là “dÅ©ng cảm”, còn sá»± tỉnh táo, thận trọng lại bị gán cho là “thụ Ä‘á»™ng”. Khi cảm xúc bị đẩy lên cao trào, khả năng phân tích bị suy giảm, thanh niên dá»… đồng cảm, chia sẻ và tiếp tay lan truyền thông tin sai lệch, vô tình trở thành mắt xích trong chuá»—i khuếch tán của các chiến dịch kích Ä‘á»™ng có chủ Ä‘ích.

Từ những phân tích trên, có thể thấy, bản chất của mÆ°u đồ núp bóng phong trào thanh niên tá»± phát không phải là sá»± lan tỏa tá»± nhiên của các xu hÆ°á»›ng quốc tế mà là quá trình khai thác, biến dạng và tái sá»­ dụng chúng nhÆ° má»™t phÆ°Æ¡ng tiện tác Ä‘á»™ng có chủ Ä‘ích chính trị vào thế hệ trẻ Việt Nam.

Bồi đắp lý tưởng, rèn luyện bản lÄ©nh cho thế hệ trẻ Việt Nam

Văn kiện Đại há»™i XIV của Đảng nhấn mạnh: Chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, năng lá»±c sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nÆ°á»›c, tá»± hào, tá»± tôn dân tá»™c, truyền thống và lịch sá»­ dân tá»™c, ý thức trách nhiệm xã há»™i cho các tầng lá»›p nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Trong bối cảnh thông tin Ä‘a chiều, Ä‘a tầng, nếu thiếu nền tảng nhận thức chính trị, lý tưởng cách mạng và bản lÄ©nh vững chắc, thanh niên rất dá»… dao Ä‘á»™ng trÆ°á»›c những luận Ä‘iệu xuyên tạc, bị dẫn dắt bởi cảm xúc nhất thời. Vì vậy, giáo dục không thể dừng ở việc truyền đạt kiến thức mà phải trang bị cho thanh niên khả năng phân tích, phản biện và nhận diện bản chất vấn đề. Khi hiểu Ä‘úng, nhìn rõ và Ä‘ánh giá chính xác, thanh niên sẽ không bị cuốn vào những “làn sóng ảo”, không bị mê hoặc bởi những khẩu hiệu hào nhoáng, lệch lạc.

Khi các nền tảng số Facebook, YouTube, TikTok... trở thành môi trường tiếp nhận thông tin chủ yếu thì khả năng nhận diện, kiểm chứng, xá»­ lý thông tin và xây dá»±ng năng lá»±c “tá»± vệ thông tin” cho thanh niên trở thành kỹ năng thiết yếu. Vì vậy, thanh niên cần được trang bị năng lá»±c số để không tiếp nhận thụ Ä‘á»™ng, không chia sẻ vô thức, không lan truyền những ná»™i dung chÆ°a được kiểm chứng. Má»—i người trẻ cần hình thành thói quen đặt câu hỏi, kiểm tra nguồn tin, đối chiếu thông tin Ä‘a chiều, từ Ä‘ó tạo ra má»™t “bá»™ lọc” đủ mạnh để ngăn chặn các ná»™i dung sai lệch từ thông tin bên ngoài xâm nhập vào Việt Nam.

Các tổ chức Ä‘oàn, há»™i cần đổi má»›i phÆ°Æ¡ng thức hoạt Ä‘á»™ng, tăng cường tÆ°Æ¡ng tác trên không gian mạng, kịp thời định hÆ°á»›ng dÆ° luận trong thanh niên. Nhà trường cần gắn giáo dục tri thức vá»›i giáo dục giá trị văn hóa, giúp học sinh, sinh viên hình thành nhân cách và bản lÄ©nh vững vàng. Gia Ä‘ình cần trở thành Ä‘iểm tá»±a tinh thần, nÆ¡i nuôi dưỡng niềm tin và định hÆ°á»›ng hành vi cho thanh thiếu niên. Khi các tổ chức, lá»±c lượng này phối hợp chặt chẽ sẽ tạo thành “hệ sinh thái" bảo vệ bản lÄ©nh, niềm tin, khát vọng sống tích cá»±c cho thanh niên.

Dịp ká»· niệm 94 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cá»™ng sản Hồ Chí Minh 26-3-2025, trong bài viết “TÆ°Æ¡ng lai cho thế hệ vÆ°Æ¡n mình”, Tổng Bí thÆ° (nay là Tổng Bí thÆ°, Chủ tịch nÆ°á»›c) Tô Lâm khẳng định: “Xây dá»±ng và nuôi dưỡng má»™t thế hệ thanh niên mạnh mẽ, trí tuệ và văn minh chính là nền tảng vững chắc để Việt Nam không ngừng vÆ°Æ¡n lên, trở thành quốc gia phát triển, biểu tượng của khát vọng, sức mạnh và ý chí dân tá»™c”; “Thế hệ trẻ cần tá»± tin bÆ°á»›c ra thế giá»›i, mang theo hành trang là tri thức sâu rá»™ng, thể chất khỏe mạnh và tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam”. 

Có thể khẳng định rằng, mang theo "tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam" chính là thế hệ trẻ giữ vững “hồn Tổ quốc” ở trong lòng mình. Chỉ khi “hồn Tổ quốc” thiêng liêng thá»±c sá»± sống trong suy nghÄ©, hành Ä‘á»™ng và khát vọng của thế hệ trẻ Việt Nam thì mọi âm mÆ°u lôi kéo, kích Ä‘á»™ng từ các phong trào thanh niên tá»± phát ở nÆ°á»›c ngoài muốn xâm nhập vào Việt Nam dù tinh vi đến Ä‘âu, cÅ©ng sẽ bị ngăn chặn, triệt tiêu từ gốc rá»….

THEO LÊ HẢO/BÁO QĐND

https://www.qdnd.vn/phong-chong-dien-bien-hoa-binh/tinh-tao-nhan-dien-va-khong-mac-muu-cac-phong-trao-thanh-nien-tu-phat-tu-ben-ngoai-1054455