áº¢nh minh họa: hoinhabaovietnam.vn 

Sao lại chùn bÆ°á»›c

Vừa qua, tôi nhận được cuá»™c Ä‘iện thoại của má»™t người bạn. Sau vài câu hỏi thăm, bạn chia sẻ rằng tổ chức Ä‘ang có ý định Ä‘iều Ä‘á»™ng lên má»™t xã biên giá»›i nhận nhiệm vụ. Nghe vậy, tôi thá»±c sá»± vui mừng. Bạn là má»™t cán bá»™ trẻ, năng nổ, có chuyên môn tốt. Tôi nghÄ©, nếu lên nhận nhiệm vụ, địa phÆ°Æ¡ng biên giá»›i sẽ có thêm má»™t cán bá»™ vừa “hồng”, vừa “chuyên”, cùng Đảng bá»™, chính quyền và nhân dân nÆ¡i Ä‘ó chung sức, đồng lòng phát triển kinh tế, văn hóa, xã há»™i, từng bÆ°á»›c nâng cao đời sống nhân dân.

Tôi định mở lời chúc mừng, Ä‘á»™ng viên thì bạn lại chia sẻ rằng Ä‘ang muốn xin tổ chức ở lại công tác tại má»™t phường trung tâm, nÆ¡i Ä‘iều kiện làm việc và cuá»™c sống thuận tiện hÆ¡n. Nghe bạn nói, tôi không khỏi bất ngờ. Bởi vài năm trÆ°á»›c, trong má»™t lần cùng bạn Ä‘i thăm, tặng quà đồng bào còn khó khăn, khi nhìn thấy những cháu bé lấm lem bùn đất, da tái xanh vì giá rét, bạn Ä‘ã không kìm được nÆ°á»›c mắt, ôm các cháu vào lòng và nói rằng chỉ mong có ngày được cùng đồng bào đồng cam cá»™ng khổ, góp sức xây dá»±ng quê hÆ°Æ¡ng ngày càng phát triển.

Vậy mà giờ Ä‘ây, bạn lại mong muốn được làm việc tại má»™t nÆ¡i thuận lợi, ổn định hÆ¡n, thay vì sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở địa bàn còn nhiều gian khó. Sá»± lá»±a chọn ấy khiến tôi chợt nhận ra rằng, tâm lý ngại khó, ngại khổ, thích việc dá»…, chọn nÆ¡i thuận lợi Ä‘ã và Ä‘ang len lỏi vào suy nghÄ© của má»™t bá»™ phận cán bá»™, đảng viên. Nếu không được nhận diện và chấn chỉnh kịp thời, tâm lý ấy sẽ bào mòn tinh thần trách nhiệm và ý chí cống hiến của họ.

Trong công tác hằng ngày, hiện tượng “tránh việc khó” Ä‘ã và Ä‘ang xuất hiện dÆ°á»›i nhiều hình thức: Không dám mạnh dạn, quyết liệt tham mÆ°u, đề xuất xá»­ lý công việc, nhất là những việc khó; Ä‘ùn đẩy công việc sang bá»™ phận khác... Đại tá, PGS, TS Trần Hồng Hải, Phó chủ nhiệm Khoa Lịch sá»­ Đảng Cá»™ng sản Việt Nam, Học viện Chính trị (Bá»™ Quốc phòng), cho biết: “Hiện tượng cán bá»™ “tránh việc khó” trÆ°á»›c hết xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan nhÆ° tÆ° tưởng ngại khó, ngại khổ; nhận thức, ý thức trách nhiệm trong thá»±c thi công vụ của má»™t bá»™ phận cán bá»™, đảng viên, công chức, viên chức còn hạn chế. Bên cạnh Ä‘ó, có trường hợp năng lá»±c, bản lÄ©nh chÆ°a Ä‘áp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao vượt quá khả năng nên nảy sinh tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm. Tuy nhiên, nếu công việc thuá»™c khả năng thá»±c hiện mà cán bá»™ vẫn tìm cách né tránh, từ chối thì Ä‘ó không còn Ä‘Æ¡n thuần là tâm lý sợ sai, mà là “khôn lỏi công vụ”, “kén cá chọn canh”-má»™t trong những biểu hiện của chủ nghÄ©a cá nhân”.

Lợi cá nhân, hại tập thể

Trong công vụ, có người cho rằng “tránh việc khó” là cách ứng xá»­ khôn ngoan, biết lá»±a chọn phần việc phù hợp vá»›i mình. Tuy nhiên, nếu việc lá»±a chọn ấy chỉ nhằm tìm sá»± an toàn cho bản thân, né tránh trách nhiệm hoặc đẩy phần việc khó cho người khác thì Ä‘ó không còn là sá»± linh hoạt cần thiết, mà dá»… trở thành biểu hiện của tâm lý ngại khó, ngại khổ, ngại va chạm. Khi má»™t người tìm cách tránh việc khó, phần việc ấy tất yếu sẽ được chuyển sang người khác, khiến đồng chí, đồng Ä‘á»™i phải gánh thêm trách nhiệm, trong khi người né tránh lại có thể giữ được sá»± an toàn cho mình.

TS Nguyá»…n Thành Trung, giảng viên chính Học viện Chính trị khu vá»±c IV, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi thêm: “Trong nhiều trường hợp, việc né tránh nhiệm vụ khó nếu kéo dài sẽ không còn là câu chuyện của riêng cá nhân. Khi má»™t số cán bá»™ thường xuyên phải đảm nhận phần việc nặng, phức tạp do người khác né tránh, Ä‘ùn đẩy, họ dá»… có cảm giác thiếu công bằng trong phân công nhiệm vụ, từ Ä‘ó ảnh hưởng đến tâm thế và nhiệt huyết công tác. Nếu tình trạng này không được nhìn nhận, Ä‘iều chỉnh kịp thời, sá»± băn khoăn, so bì có thể tích tụ, dẫn đến làm việc cầm chừng, giảm tinh thần phối hợp, thậm chí né tránh hoặc không mặn mà vá»›i những nhiệm vụ được giao. Khi Ä‘ó, vấn đề không chỉ dừng ở hiệu quả công việc mà còn làm suy giảm sá»± Ä‘oàn kết, thống nhất và sức mạnh của tập thể”.

Đáng nói hÆ¡n, hệ lụy của việc né tránh nhiệm vụ khó không chỉ dừng ở tâm lý của người phải nhận phần việc thay. Thông thường, những công việc Ä‘ã Ä‘i vào nền nếp, ít phát sinh tình huống phức tạp thường dá»… hoàn thành Ä‘úng tiến Ä‘á»™, đạt chỉ tiêu, tạo ra những kết quả rõ ràng; trong khi cán bá»™ nhận việc khó phải dành nhiều thời gian, công sức để xá»­ lý những vấn đề phát sinh, thậm chí chấp nhận rủi ro và áp lá»±c lá»›n hÆ¡n nhÆ°ng chÆ°a chắc Ä‘ã Ä‘em lại kết quả nhÆ° ý muốn. Khi Ä‘ó, sá»± thiếu công bằng không chỉ nằm ở việc phân chia nhiệm vụ mà còn có thể kéo dài sang cÆ¡ há»™i được ghi nhận, Ä‘ánh giá và phát triển.

Đây là thá»±c tế nếu không được nhận diện và Ä‘iều chỉnh kịp thời, cán bá»™ sẽ có thêm lý do để tính toán thiệt hÆ¡n khi nhận nhiệm vụ, tạo nên má»™t làn sóng chọn việc dá»…, né việc khó, ngại va chạm, ngại chịu trách nhiệm, làm đạo đức cán bá»™, đảng viên dần suy thoái và “biến chất hóa”.

Xây đạo đức công vụ vững bền

Trong tác phẩm “Sá»­a đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh phê phán những cán bá»™ “không dám phụ trách, không dám làm việc”, đồng thời yêu cầu cán bá»™ phải “có gan phụ trách, có gan làm việc”. Vá»›i Người, cán bá»™ không chỉ cần có năng lá»±c mà còn phải có tinh thần trách nhiệm, dám nhận nhiệm vụ, dám hành Ä‘á»™ng và dám chịu trách nhiệm về công việc được giao.

TÆ° tưởng ấy được Đảng kế thừa, bổ sung và thể chế hóa phù hợp vá»›i yêu cầu xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ trong từng giai Ä‘oạn. Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26-7-2026 của Ban Chấp hành Trung Æ°Æ¡ng Đảng về những Ä‘iều đảng viên không được làm Ä‘ã trá»±c tiếp nhận diện nhiều biểu hiện liên quan đến “khôn lỏi công vụ” nhÆ°: “Chủ nghÄ©a cá nhân, cÆ¡ há»™i, vụ lợi”; “thấy Ä‘úng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh”; “né tránh, Ä‘ùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không Ä‘i Ä‘ôi vá»›i làm, không làm, làm việc cầm chừng, chậm trá»… trong tham mÆ°u, đề xuất và thá»±c hiện nhiệm vụ được giao”...

Đất nÆ°á»›c bÆ°á»›c vào ká»· nguyên má»›i đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối vá»›i năng lá»±c quản trị, hiệu quả thá»±c thi và tinh thần trách nhiệm của Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™. Trong bối cảnh Ä‘ó, Tổng Bí thÆ°, Chủ tịch nÆ°á»›c Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu đổi má»›i tÆ° duy, nâng cao năng lá»±c tổ chức thá»±c hiện, xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ có bản lÄ©nh, trách nhiệm, dám nghÄ©, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời yêu cầu Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ chuyển từ tÆ° duy hành chính sang tÆ° duy phục vụ, từ “làm hết trách nhiệm” sang “làm đến nÆ¡i đến chốn”, làm cho dân tin, dân thuận, dân ủng há»™.

Từ thá»±c tiá»…n cÆ¡ sở, đồng chí Lê Thị Thủy, Phó bí thÆ° Thường trá»±c Đảng ủy xã Nguyá»…n Huệ, tỉnh Cao Bằng, chia sẻ: “Trong cuá»™c sống và công việc, không phải lúc nào mọi thứ cÅ©ng được diá»…n ra suôn sẻ và khó khăn, thá»­ thách là Ä‘iều mà má»—i cán bá»™, đảng viên đều chắc chắn sẽ phải Ä‘Æ°Æ¡ng đầu. NhÆ°ng khó khăn vừa là môi trường rèn luyện chuyên môn và phẩm chất đạo đức vừa là nền tảng tạo ra má»™t xung lá»±c rất lá»›n để cuốn hút, cổ vÅ©, thôi thúc tập thể cùng nhau Ä‘oàn kết, vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ”.

Vì vậy, để cán bá»™, đảng viên luôn dÅ©ng cảm, tiên phong nhận việc khó, cần xây dá»±ng văn hóa trách nhiệm và dân chủ trong công sở. Mọi công việc, nhiệm vụ, nhất là những việc khó, phải được tập thể, tổ chức đảng xem xét, bàn bạc khách quan, công khai. Khi phân công nhiệm vụ, cần xác định rõ người, rõ việc, rõ quyền hạn, gắn trách nhiệm vá»›i sản phẩm và thời hạn hoàn thành.

Cùng vá»›i Ä‘ó, cán bá»™ lãnh đạo, chủ trì phải nêu gÆ°Æ¡ng trong nhận và giải quyết việc khó, việc má»›i. Đổi má»›i thá»±c chất công tác Ä‘ánh giá cán bá»™, thi Ä‘ua, khen thưởng theo hÆ°á»›ng coi trọng kết quả công việc, khả năng tháo gỡ Ä‘iểm nghẽn, tinh thần chủ Ä‘á»™ng và mức Ä‘á»™ hoàn thành nhiệm vụ của cán bá»™. Người dám nhận việc khó, hoàn thành tốt nhiệm vụ phải được ghi nhận, biểu dÆ°Æ¡ng, tạo Ä‘á»™ng lá»±c phấn đấu; ngược lại, những biểu hiện né tránh, Ä‘ùn đẩy trách nhiệm, làm việc cầm chừng phải được nhận diện, nhắc nhở và xá»­ lý nghiêm.

Về phía má»—i cán bá»™, đảng viên, cần thường xuyên tá»± soi, tá»± sá»­a, chủ Ä‘á»™ng rèn luyện bản lÄ©nh, ý thức trách nhiệm và tinh thần dấn thân trong công việc. Tinh thần ấy phải trở thành má»™t thói quen, má»™t nếp làm việc thường xuyên, thể hiện ở việc không ngại khó, ngại khổ, không chọn việc dá»…, bỏ việc khó; luôn chủ Ä‘á»™ng nhận việc, tìm cách tháo gỡ việc khó, việc má»›i, việc phức tạp; sẵn sàng dành thêm công sức, thời gian vì yêu cầu chung, thay vì tính toán phần lợi, phần nhẹ về mình... Đó má»›i thá»±c sá»± là phẩm chất, bản lÄ©nh và đạo đức công vụ cần có của má»—i cán bá»™, đảng viên.

Theo HÀ TÚ MINH/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/phong-chong-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/tranh-viec-kho-bieu-hien-cua-khon-loi-cong-vu-1053975