Đó là những câu hỏi buá»™c phải có câu trả lời thỏa Ä‘áng, bởi báo cí là nghề Ä‘òi hỏi phải xây dá»±ng được má»™t Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo, không những tinh thông về nghiệp vụ mà còn đủ tâm, đủ đức, xứng Ä‘áng là những người cung cấp, định hÆ°á»›ng thông tin cho dÆ° luận.  

Chiều 8/10, Công an tỉnh Nghệ An Ä‘ã phát hiện, bắt giữ đối tượng VÅ© Thái Quảng (SN 1974), trú tại xã HÆ°ng Xá, huyện HÆ°ng Nguyên (Nghệ An). Ông Quảng bị CÆ¡ quan CSĐT CATP Hồ Chí Minh truy nã từ năm 1999.

Đáng nói là tại thời Ä‘iểm bị bắt, ông VÅ© Thái Quảng Ä‘ang là phóng viên thường trú của báo Kinh doanh và Pháp luật (KD&PL) tại Nghệ An.

Vụ việc của ông Quảng Ä‘ã nhắc công luận nhá»› lại má»™t số vụ việc cÅ©ng của tòa soạn báo KD&PL: Năm 2016, tại Thái Bình, hai trong ba người bị cÆ¡ quan công an triệu tập để làm rõ việc tống tiền má»™t bệnh viện là phóng viên báo KD&PL, má»™t người về báo được 3 tháng, má»™t người má»›i về báo được 4 ngày.

Gần Ä‘ây, vào tháng 3/2017, Công an quận Hồng Bàng, Hải Phòng Ä‘ã tạm giữ hình sá»± 3 cán bá»™, phóng viên của Văn phòng đại diện báo KD&PL tại Hải Phòng để Ä‘iều tra về hành vi cưỡng Ä‘oạt tài sản.

Thá»±c tế, không chỉ báo KD&PL mà còn nhiều cÆ¡ quan báo chí khác cÅ©ng từng có phóng viên bị bắt do liên quan tá»›i các hành vi vi phạm pháp luật.

CÆ¡ quan báo chí- nÆ¡i cung cấp và định hÆ°á»›ng thông tin Ä‘úng đắn cho dÆ° luận- lẽ ra không có chá»— cho những đối tượng nhÆ° thế này.

Vậy Ä‘âu là nguyên do dẫn đến thá»±c trạng Ä‘áng lo ngại này?

Nói về ông Quảng, bài báo “Đi tìm sá»± thật về má»™t phóng viên có lệnh truy n㔠đăng trên báo KD&PL có Ä‘oạn: “Cách nay 2 năm, trÆ°á»›c khi tiếp nhận VÅ© Thái Quảng về đầu quân cho báo KD&PL, Ban Biên tập cá»­ người về địa phÆ°Æ¡ng xác minh thẩm định hồ sÆ¡”.

Trừ khi ông Quảng là trường hợp cá biệt cần phải về tận địa phÆ°Æ¡ng xác minh hồ sÆ¡ cá nhân, nếu không có thể hiểu: Việc về địa phÆ°Æ¡ng xác minh này được áp dụng cho mọi trường hợp phóng viên của tòa soạn này.

CÆ¡ quan nào khi tuyển dụng lao Ä‘á»™ng đều phải xác minh con người. Tất nhiên, phải khẳng định rằng, cÆ¡ quan báo chí không phải là cÆ¡ quan Ä‘iều tra, vì thế, không thể Ä‘òi hỏi mọi sá»± xác minh phải đạt được sá»± chuẩn xác 100%. NhÆ°ng, cÅ©ng phải nói ngay rằng, đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, việc xác minh con người trÆ°á»›c khi tuyển dụng vào vị trí nhà báo, phóng viên lại càng quan trọng bởi, má»—i khi thá»±c hiện chức trách, nhiệm vụ, người phóng viên ấy không phải là má»™t cá nhân Ä‘Æ¡n lẻ, còn là đại diện cho cÆ¡ quan báo chí của mình đến trao đổi thông tin vá»›i các cá nhân, tổ chức khác. Vì thế, việc xác minh nhân thân nhân sá»± của má»—i cÆ¡ quan báo chí là hết sức cần thiết và phải tường minh hết mức có thể, không thể chỉ từ vài dòng qua loa trên lý lịch.

Tất nhiên, tình trạng hàng năm cá»­ nhân báo chí tốt nghiệp Ä‘ông đảo nhÆ°ng nhiều tòa soạn vẫn “kêu” thiếu phóng viên là có thật. Bởi tuyển được người có bản lÄ©nh vững vàng, có chuyên môn nghiệp vụ và trình Ä‘á»™ nhận thức về chính trị tốt chÆ°a bao giờ là Ä‘iều dá»… dàng vá»›i má»—i tòa soạn. Tuyển chọn là má»™t chuyện, Ä‘ào tạo và bồi dưỡng, “Ä‘ào tạo lại” tại má»—i tòa soạn cÅ©ng là câu chuyện cần thiết không kém. Nhiều cÆ¡ quan báo chí nhÆ° Thông tấn xã Việt Nam, Tuổi trẻ, Pháp luật TP. Hồ Chí Minh… sau má»™t thời gian thá»­ thách, tuyển dụng được người, còn phải tá»± mở lá»›p để Ä‘ào tạo bổ sung các kỹ năng cho phóng viên để phù hợp nhất vá»›i đặc thù riêng của từng cÆ¡ quan.

Trong khi Ä‘ó, nhiều tòa soạn, vì nhiều lý do, thường thả nổi việc tuyển dụng đầu vào, bắt phóng viên phải tá»± “bÆ¡i” để vừa hoàn thành nhiệm vụ bài vở, vừa kiếm tiền về cho cÆ¡ quan.

Vá»›i những phóng viên trẻ thiếu kinh nghiệm, không được sá»± quan tâm của ban biên tập, lại bị áp lá»±c về kinh tế, rất dá»… dẫn đến việc sa ngã vào việc kiếm tiền bằng mọi giá.

Nghề báo là nghề đặc thù dá»… dàng tiếp cận vá»›i nhiều thông tin, nhất là thông tin về mâu thuẫn, tiêu cá»±c trong đời sống. Nếu không đủ bản lÄ©nh vững vàng sẽ rất dá»… dẫn đến con đường Ä‘ánh đổi “im lặng trÆ°á»›c tiêu cá»±c” để lấy tiền. Và Ä‘ây là con đường tha hóa ngắn nhất.

LÆ°Æ¡ng thiện là má»™t sá»± lá»±a chọn không dá»… dàng, nhất là trong hoàn cảnh nghề báo luôn đứng trÆ°á»›c nhiều cám dá»—. Tờ báo nào cÅ©ng cần những nhà báo có tâm, có nghề. Má»—i tờ báo trÆ°á»›c hết phải làm lành mạnh chính mình trÆ°á»›c, thận trọng từ khâu chọn người đến các quy định tác nghiệp. Các cÆ¡ quan quản lý báo chí cÅ©ng cần siết chặt các chế tài để má»—i tòa soạn đều Ä‘i Ä‘úng hÆ°á»›ng, Ä‘úng tôn chỉ, mục Ä‘ích. Có nhÆ° vậy má»›i tạo ra được môi trường báo chí lành mạnh.

Theo Tá»­ HÆ°ng/Báo Nhà báo và Công luận