Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nÆ°á»›c tham quan Há»™i báo toàn quốc 2017

BÁO CHÍ THá»°C Sá»° ĐỒNG HÀNH CÙNG ĐẤT NƯỚC ĐỔI MỚI

 * Đồng chí nghÄ© sao về vai trò của báo chí cách mạng trong bối cảnh nhiều thời cÆ¡, lắm thách thức đặt ra trên con đường đổi má»›i của đất nÆ°á»›c hôm nay? 

- Báo chí vẫn là má»™t lá»±c lượng tiên phong luôn luôn ở trên tuyến đầu của đời sống xã há»™i. Báo chí phải bắt kịp và bắt nhịp được đời sống của đất nÆ°á»›c, má»™t đất nÆ°á»›c Ä‘ang đổi thay hết sức mạnh mẽ và Ä‘ang mang trong mình những năng lượng má»›i, những cảm hứng kiến tạo má»›i. Khó khăn, thách thức thì không bao giờ hết, nhÆ°ng cảm hứng dá»±ng xây, cảm hứng kiến tạo, tinh thần tin tưởng vào tÆ°Æ¡ng lai của đất nÆ°á»›c thì báo chí phải nuôi dưỡng, cổ vÅ©, khích lệ. NhÆ° thế, báo chí phải có trách nhiệm phát hiện những nhân tố má»›i, cái hay, cái đẹp, cách làm Ä‘á»™c Ä‘áo, những lối Ä‘i riêng, mở ra những con đường sáng tạo trên tất cả mọi lÄ©nh vá»±c của đời sống xã há»™i. Báo chí phải Ä‘i đầu trong cuá»™c đấu tranh chống tá»± diá»…n biến, tá»± chuyển hóa, “diá»…n biến hòa bình”, giữ vững nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, vai trò lãnh đạo của Đảng, tạo ổn định, đồng thuận xã há»™i để bồi đắp ná»™i lá»±c cho phát triển. Trong cuá»™c đấu tranh này, báo chí luôn có Ä‘iểm tá»±a, Ä‘ó là sá»± Ä‘á»™ng viên, khích lệ từ Đảng, Nhà nÆ°á»›c, sá»± ủng há»™ mạnh mẽ của nhân dân.

 * Và tham gia phản biện, mở rá»™ng dân chủ? 

- Đúng vậy. Vấn đề xây dá»±ng thể chế Ä‘ang trở thành má»™t vấn đề trọng yếu trên con đường phát triển của đất nÆ°á»›c hôm nay, để xây dá»±ng được má»™t cÆ¡ chế quản trị quốc gia khoa học và hiệu năng nhất. Nếu giải quyết được vấn đề số má»™t này, chắc chắn Việt Nam sẽ cất cánh. Sức lao Ä‘á»™ng, sáng tạo sung mãn của người Việt Nam cần được giải phóng mạnh mẽ, dứt khoát hÆ¡n nữa. Báo chí có vai trò tham gia vào việc hoạch định chính sách, xây dá»±ng thể chế bằng tính phản biện, bằng việc mở ra má»™t không khí dân chủ trong xã há»™i để tập hợp được các nguồn lá»±c, trí tuệ. Đồng thời, phải kiên quyết gạt bỏ những gì còn cản trở, gây hại cho tiến trình phát triển của đất nÆ°á»›c. 

CUỘC “SÀNG LỌC” GẮT GAO 

* Trong bối cảnh phải cạnh tranh thông tin, tá»± chủ, có má»™t số phóng viên, cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã lao theo hÆ°á»›ng tiêu cá»±c, giật gân, câu khách, đậm đặc “cÆ°á»›p, giết, hiếp”, “sốc, sến, sex”. Năm 2017 có thể xem là má»™t dấu mốc quan trọng, Ä‘ánh dấu bÆ°á»›c chuyển tích cá»±c của báo chí. Thông tin tích cá»±c Ä‘ang dần đẩy lùi thông tin tiêu cá»±c, đạo đức báo chí được chú trọng và đề cao, gÆ°Æ¡ng mặt của báo chí cÅ©ng sáng hÆ¡n, đẹp hÆ¡n? 

- Bản thân trong má»—i người làm báo cÅ©ng Ä‘ang tá»± chiến đấu để bảo vệ các giá trị tích cá»±c và trong ná»™i bá»™ giá»›i báo chí cÅ©ng có sá»± đấu tranh để gạt bỏ cái xấu, cái tiêu cá»±c, để giữ gìn và nhân lên những giá trị tích cá»±c của danh xÆ°ng cao quý - nhà báo, nghề báo. Bằng lòng tá»± trọng nghề nghiệp, nhiều nhà báo vẫn âm thầm, ná»— lá»±c dấn thân, miệt mài vá»›i cây bút, có người Ä‘ã hy sinh khi Ä‘ang làm nhiệm vụ. Sá»± ra Ä‘i của họ khiến chúng ta Ä‘au Ä‘á»›n, tiếc nuối và cảm phục. Sá»± chia sẻ và bày tỏ cảm xúc từ phía xã há»™i và đồng nghiệp cho thấy, người làm báo chân chính vẫn nhận được niềm tin, sá»± trân trọng trong lòng công chúng. 

Năm 2017, Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng Ä‘ã phối hợp chặt chẽ vá»›i Bá»™ Thông tin truyền thông và Há»™i nhà báo Việt Nam đổi má»›i công tác chỉ đạo, quản lý báo chí theo hÆ°á»›ng phát huy tinh thần dân chủ, tăng cường ká»· cÆ°Æ¡ng, coi trọng tính tÆ°Æ¡ng tác, đối thoại, phản biện. Các vi phạm trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí được xá»­ lý kịp thời và nghiêm minh. Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã ná»— lá»±c Ä‘Æ°a 10 quy định đạo đức nghề nghiệp vào đời sống báo chí và Ä‘ã có những chuyển biến tích cá»±c. Má»™t số cÆ¡ quan chủ quản sau má»™t thời gian dài buông lỏng trách nhiệm cÅ©ng Ä‘ã nhận thức Ä‘úng và xiết chặt ká»· cÆ°Æ¡ng tốt hÆ¡n. Dòng chảy chủ lÆ°u của báo chí cách mạng Việt Nam vẫn là đồng hành cùng đất nÆ°á»›c tiến về phía trÆ°á»›c. 

* Năm 2017 là năm mà số lượng phóng viên báo chí bị xá»­ lý hình sá»±, bị bắt quả tang khi nhận tiền, vòi vÄ©nh nhiều hÆ¡n mọi năm?

 - Từ 1-1-2017, hai văn bản bắt đầu có hiệu lá»±c là Luật Báo chí 2016 và 10 Ä‘iều quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo. Trong bối cảnh báo chí Ä‘ang phát triển mạnh đồng thời cÅ©ng có những xu hÆ°á»›ng trượt ra khỏi sá»± quản lý, thì hai văn bản này hết sức quan trọng, nhÆ° là kim chỉ nam về hành Ä‘á»™ng cho những người làm báo, khích lệ tinh thần cống hiến của các nhà báo vì lợi ích chung nhÆ°ng đồng thời cÅ©ng là vÅ© khí để xiết chặt lại ká»· cÆ°Æ¡ng trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí. Năm 2017, nhiều cÆ¡ quan báo, tạp chí vi phạm Ä‘ã bị Ä‘ình bản có thời hạn, má»™t số nhà báo vi phạm Ä‘ã bị thu hồi thẻ nhà báo. Xá»­ lý vi phạm hành chính 55 trường hợp, thu hồi 1 giấy phép hoạt Ä‘á»™ng báo chí, 1 giấy phép chuyên trang báo Ä‘iện tá»­, Ä‘ình bản tạm thời 5 trường hợp do sai phạm trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí. Thu hồi thẻ đối vá»›i 12 nhà báo do có sai phạm và bị xá»­ lý ká»· luật, xóa tên 324 há»™i viên Há»™i Nhà báo vì những lý do khác nhau trong Ä‘ó có những há»™i viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, pháp luật. 

* Để kiểm soát việc “sáng đăng, trÆ°a gặp, chiều gỡ”, từ tháng 6-2017, Há»™i Nhà báo Việt Nam ứng dụng phần mềm theo dõi việc đăng và gỡ bài trên báo Ä‘iện tá»­. Giải pháp này có hiệu quả không, thÆ°a đồng chí? 

- Tôi cho rằng Ä‘ây là má»™t biện pháp cần thiết và mạnh mẽ của Há»™i Nhà báo Việt Nam để thá»±c hiện chức năng giám sát hoạt Ä‘á»™ng báo chí, được dÆ° luận rá»™ng rãi, các nhà báo chính trá»±c rất hoan nghênh. Giám sát thì phải có công cụ và ứng dụng phần mềm theo dõi gỡ bài là công cụ có tác dụng rõ rệt. Vào tháng 6-2017, trong tháng đầu ứng dụng, đếm được từ 300 đến 400 bài bị gỡ. Đến nay, má»—i tháng còn lại khoảng hÆ¡n 10 bài. Điều quan trọng là các cÆ¡ quan báo chí phải giải trình lý do vì sao gỡ bài. Có những bài gỡ do chÆ°a chính xác, phải gỡ để thông tin ra xã há»™i chuẩn hÆ¡n, nhÆ°ng cÅ©ng có những bài gỡ mà ở Ä‘ó thấy lấp ló những Ä‘á»™ng cÆ¡ không trong sáng thì sẽ có chế tài để xá»­ lý. 

MẠNG Xà HỘI ĐÂU PHẢI LÀ “BÓNG ĐÊM” 

* Có hiện tượng nhà báo chuyển từ “Ä‘ánh đấm” trên báo chí sang “Ä‘ánh đấm” trên mạng xã há»™i? Người ta gọi Ä‘ó là nhà báo “hai mặt”. Đồng chí nghÄ© sao về hiện tượng này? 

- Có hiện tượng lợi dụng mạng xã há»™i để bày tỏ quan Ä‘iểm Ä‘i ngược vá»›i quan Ä‘iểm của báo, ảnh hưởng đến hình ảnh của cÆ¡ quan báo chí. Muốn “phục vụ” doanh nghiệp này thì Ä‘Æ°a bài, bình luận để “Ä‘ánh” doanh nghiệp khác. Cái Ä‘úng, cái tốt thì vùi dập, cái sai thì a dua, cổ vÅ©, thậm chí phát tán, Ä‘Æ°a bình luận sai lệch hút hàng nghìn like, trăm bình luận khác theo hÆ°á»›ng thông tin xấu, Ä‘á»™c, tạo luồng dÆ° luận không tốt. Người ta gọi Ä‘ó là nhà báo “hai mặt”. CÅ©ng có những nhà báo giỏi biện luận, giỏi phản biện, nhÆ°ng nhÆ° đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bá»™ Chính trị, Bí thÆ° Trung Æ°Æ¡ng Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng Ä‘ã chỉ ra tại Há»™i nghị báo chí toàn quốc cuối năm 2017, do bản lÄ©nh chính trị không vững vàng, đạo đức không trong sáng lại “ảo tưởng về quyền lá»±c”, vị trí của mình nên sa vào suy thoái.

 * Nhận diện và xá»­ lý ra sao khi họ “ẩn danh” trên mạng xã há»™i, hoặc xem mạng xã há»™i là nÆ¡i tá»± do bày tỏ quan Ä‘iểm cá nhân?

 - Trong Ä‘iều 5 của quy định đạo đức nghề nghiệp có má»™t câu rất ngắn gọn và quan trọng: Nhà báo phải chuẩn má»±c và trách nhiệm khi tham gia mạng xã há»™i và các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông khác. Người làm báo phải chính trá»±c, dù là hoạt Ä‘á»™ng trên báo chí hay trên mạng xã há»™i cÅ©ng là con người Ä‘ó thôi, về lÆ°Æ¡ng tâm và trách nhiệm anh không thể hai mặt được. Và mạng xã há»™i không phải là bóng Ä‘êm, anh Ä‘ánh úp rồi mất hút. Vá»›i những phÆ°Æ¡ng tiện kỹ thuật, công nghệ hiện nay, cÆ¡ quan quản lý có thể xác định được Ä‘ó là ai.

 Nhà báo là những người có tri thức, tinh thần phản biện và hoài nghi rất cao. NhÆ°ng dù anh nhìn nhận sá»± việc theo cách Ä‘a chiều thế nào cÅ©ng cần nhá»› rằng phản biện là để xây dá»±ng, nên luôn phải trên tinh thần khách quan, khoa học và có văn hóa. Dù anh tham gia trên mặt báo hay trên mạng xã há»™i cÅ©ng phải có trách nhiệm xã há»™i và nghÄ©a vụ công dân. Không thể nhân danh tá»± do, nhân danh dân chủ nhÆ°ng thá»±c chất là bẻ cong ngòi bút bằng ngôn ngữ biện luận lắt léo, dẫm đạp lên những giá trị nhân văn, quay lÆ°ng lại lợi ích quốc gia, dân tá»™c, cá»™ng đồng. Thá»±c tế, có nhà báo vì thể hiện quan Ä‘iểm không chuẩn má»±c trên mạng xã há»™i Ä‘ã bị xá»­ lý, ká»· luật, rút thẻ nhà báo, thẻ há»™i viên, khai trừ ra khỏi há»™i. 

LỐI ĐI NÀO CHO NGHỀ BÁO? 

* Theo đồng chí, những thách thức báo chí Ä‘ang phải đối mặt là gì, Ä‘á»™c giả quay lÆ°ng, mất niềm tin, mạng xã há»™i lấn lÆ°á»›t hay trí tuệ nhân tạo Ä‘e dọa thay thế nhà báo…? 

- Có những dá»± báo không tÆ°Æ¡i sáng về vai trò và tÆ°Æ¡ng lai của báo chí trong thời đại truyền thông kỹ thuật số. Người ta lo lắng rằng vá»›i sá»± lên ngôi của mạng xã há»™i, báo chí Ä‘ang dần dần giảm vai trò, thậm chí có những lời cảnh báo là đến má»™t lúc nào Ä‘ó báo in sẽ cáo chung. Sá»± há»™i tụ của kỹ thuật số, sá»± ra đời của hàng loạt công nghệ truyền thông má»›i Ä‘ã ảnh hưởng đến cách thức sản xuất, phát hành báo chí và tái định hình lại toàn bá»™ nguyên lý của ngành công nghiệp truyền thông. Ở nÆ°á»›c ta, kinh tế báo chí là vấn đề còn nhiều lúng túng, đặt ra những bài toán mà cả các cÆ¡ quan báo chí, các cÆ¡ quan quản lý báo chí cÅ©ng phải tìm lời giải, tìm hÆ°á»›ng Ä‘i. Trong khi báo in sụt giảm phát hành, báo trá»±c tuyến, truyền hình được đầu tÆ° về công nghệ nhÆ°ng vẫn chÆ°a đủ sức để cạnh tranh. Năm 2017, nguồn thu quảng cáo trá»±c tuyến dịch chuyển mạnh về các nền tảng xuyên biên giá»›i. Trong khi các trang web trong nÆ°á»›c gồm cả báo Ä‘iện tá»­, các trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp, mạng xã há»™i chỉ chiếm 7% thị phần quảng cáo trá»±c tuyến thì 83% còn lại rÆ¡i vào túi của Google và Facebook (chiếm 66%), và các mạng lÆ°á»›i quảng cáo trá»±c tuyến khác (chiếm 27%). Người ta cÅ©ng nói nền tảng của vấn đề kinh tế báo chí chính là niềm tin. Tin giả (fake news) Ä‘ang lÅ©ng Ä‘oạn, gây tổn hại uy tín báo chí và làm mất niềm tin của công chúng báo chí. NhÆ°ng hỏi phải được vận hành trong má»™t Ä‘iều kiện công nghệ má»›i. Xu hÆ°á»›ng báo chí Ä‘ua nhau trong việc ai nhanh hÆ¡n không còn là lợi thế, mà lợi thế thuá»™c về ai bình luận hay hÆ¡n, sâu hÆ¡n, ai phân tích, kiến giải tốt hÆ¡n, ai dá»± báo chuẩn xác hÆ¡n. Những Ä‘iều Ä‘ó phải được thể hiện trên nền tảng công nghệ truyền thông hiện đại. 

* Vậy thì, tÆ°Æ¡ng lai của báo chí, dường nhÆ° cÅ©ng Ä‘ang gặp gỡ vá»›i các giá trị mà má»™t nền báo chí cách mạng theo Ä‘uổi?

 - Tính cách mạng của báo chí nằm ở sức chiến đấu và tính nhân văn. Chiến đấu để bảo vệ cái Ä‘úng, cái tốt, chống cái sai, cái ác; nhân văn bởi tôn trọng con người, vì con người. Để báo chí thá»±c sá»± cách mạng nhÆ° nghÄ©a rất đẹp của từ này, Ä‘òi hỏi nhà báo phải rất bản lÄ©nh, sáng tạo và kiên định vá»›i lý tưởng và giá trị cao đẹp của nghề báo mà mình Ä‘ã theo Ä‘uổi và dấn thân, chuyên tâm kể những câu chuyện Ä‘á»™c Ä‘áo bằng những cách thức lôi cuốn, dá»… chịu. Không cần gây sốc mà vẫn hấp dẫn. Thách thức là ở Ä‘ó và thành công cÅ©ng là ở Ä‘ó. Vá»›i những gì mà báo chí Ä‘ang hÆ°á»›ng đến, thá»±c chất là quay về vá»›i giá trị cốt lõi, chúng ta tin tưởng rằng, má»™t nền báo chí cách mạng, nhân văn, thấu hiểu, trí tuệ và nhiều kiến giải vẫn luôn có chá»— đứng trong lòng công chúng. Trong tình trạng “há»—n mang” thông tin chÆ°a được khắc phục của ká»· nguyên số thì sức thuyết phục, Ä‘á»™ tin cậy trên nền tảng công nghệ chính là con đường sống của báo chí! 

 * Trong những ngày này, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ang chuẩn bị rốt ráo cho Há»™i Báo toàn quốc 2018. Năm nay, Ä‘iểm nhấn má»›i sẽ là gì, thÆ°a đồng chí? 

-  Há»™i Báo toàn quốc 2018 được tổ chức vá»›i má»™t quy mô và tầm vóc lá»›n hÆ¡n so vá»›i 2 năm trÆ°á»›c bằng rất nhiều hoạt Ä‘á»™ng Ä‘a dạng, phong phú, đặc sắc. Chỉ riêng phần trÆ°ng bày, năm nay, Ä‘iểm nhấn má»›i của Há»™i Báo sẽ là các gian chuyên đề. Các gian chuyên đề dá»±a trên những công việc trọng Ä‘iểm nhất của đất nÆ°á»›c trong năm qua mà báo chí Ä‘ã đồng hành, phản ánh rất chân thá»±c, sống Ä‘á»™ng và ấn tượng. 

Má»™t là, sức Ä‘á»™t khởi má»›i của đất nÆ°á»›c được thúc đẩy mạnh mẽ bởi tinh thần khởi nghiệp, thể hiện sống Ä‘á»™ng qua những chỉ số phát triển rất ấn tượng của năm 2017. Tôi muốn nhấn mạnh Ä‘iểm Ä‘á»™t phá có sức kích hoạt lá»›n, Ä‘ó là thông Ä‘iệp Chính phủ kiến tạo phát triển và quan Ä‘iểm phát triển kinh tế tÆ° nhân thể hiện rõ ràng trong Nghị quyết Trung Æ°Æ¡ng 5 khóa XII.

 Hai là, ngọn lá»­a đấu tranh phòng, chống tham nhÅ©ng, lãng phí được thổi bùng lên từ chính người lãnh đạo cao nhất của đất nÆ°á»›c, có vai trò rất quan trọng và sá»± vào cuá»™c rất có hiệu quả của báo chí. Má»™t loạt vụ án lá»›n Ä‘ã được xét xá»­ nghiêm minh, niềm tin của nhân dân được củng cố. Cuá»™c đấu tranh này Ä‘ang được triển khai nhÆ° má»™t trận Ä‘ánh lá»›n của toàn dân tá»™c, trong Ä‘ó báo chí là lá»±c lượng xung kích rất mạnh mẽ, rất quyết liệt. Ba là, về đối ngoại, thông qua Năm APEC và đặc biệt là Tuần lá»… cấp cao tại Đà Nẵng, vị thế Việt Nam được nâng cao, gÆ°Æ¡ng mặt Việt Nam sáng và đẹp trong lòng cá»™ng đồng quốc tế, người Việt Nam cảm thấy rất tá»± hào. Chính vị thế này nhÆ° má»™t cú hích đẹp cho đất nÆ°á»›c bÆ°á»›c vào má»™t thời kỳ má»›i vá»›i sức mạnh chÆ°a từng có, trở thành má»™t địa chỉ sống Ä‘á»™ng của hợp tác và há»™i nhập quốc tế. 

* Xin cảm Æ¡n đồng chí! 

Theo Tạp chí Tuyên giáo