Từ Ä‘e dọa đến hành hung

Ngay trÆ°á»›c sá»± việc PV DÅ© Tuấn của Báo NTNN/Dân Việt bị Ä‘e dọa, Công an quận Hải Châu, TP.Đà Nẵng cÅ©ng Ä‘ã khởi tối vụ án, khởi tố bị can đối vá»›i 2 đối tượng về hành vi “Cố ý gây thÆ°Æ¡ng tích”. Hai đối tượng Trần Nguyá»…n Đông Nghi (29 tuổi) và Trần Viết NghÄ©a (31 tuổi) Ä‘ã được xác định Ä‘ã có hành vi Ä‘ánh PV Hứa VÄ©nh Nhân của Báo Giao Thông vào tối ngày 11.3. Anh Nhân bị Ä‘ánh khi Ä‘ang ghi hình má»™t quán bar trên địa bàn quận Hải Châu. Công an quận Hải Châu Ä‘ang tiếp tục Ä‘iều tra hành vi giữ người trái pháp luật của 2 đối tượng trên. CÅ©ng ở Đà Nẵng, nhà báo Hải Châu – Báo Điện tá»­ Infonet Ä‘ã nhiều lần bị các đối tượng lạ Ä‘e dọa bằng nhiều cách khác nhau. NhÆ° vào tối 29.8, Ä‘ã có đối tượng tìm cách vứt bao tải rắn sống vào nhà của anh Hải Châu. ChÆ°a hết, nhà báo này còn bị đối tượng lạ nhắn tin sẽ cho vợ, con “mất Ä‘i bá»™ phận cÆ¡ thể”. Vụ việc Ä‘ã được báo cáo các cÆ¡ quan chức năng nhÆ°ng đến nay vẫn chÆ°a làm rõ được ai là kẻ đứng sau các hành vi Ä‘e dọa Ä‘ó.

Má»™t vụ việc rất Ä‘áng chú ý khác xảy ra vào ngày 13.6.2017 tại Hà Ná»™i – ngay trÆ°á»›c ká»· niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam má»™t tuần. Đó là vụ việc nhà báo Trần Thị Tuyết Mai – Ban Thời sá»±, Đài Truyền hình Việt Nam đến xã Phù Lá»—, huyện Sóc SÆ¡n để phản ánh tình trạng lấn chiếm ao hồ để tÆ° lợi cá nhân. Sau khi kết thúc buổi làm việc vá»›i UBND xã Phù Lá»—, bà Mai Ä‘ã đề nghị Chủ tịch UBND xã Ä‘Æ°a đến khu vá»±c hồ thủy lợi bị lấn chiếm, song vị này từ chối. Khi Ä‘oàn của nhà báo Trần Thị Tuyết Mai đến khu vá»±c trên để ghi nhận thá»±c tế từ phía ngoài thì má»™t chiếc ôtô bán tải Ä‘i từ trong khu đất ra. Người Ä‘àn ông lái xe nói: “Ai cho chúng mày quay nhà tao?” và tông thẳng chiếc xe về phía Ä‘oàn của phóng viên Trần Thị Tuyết Mai. Rất may, chiếc xe Ä‘ã không Ä‘âm trúng người, nhÆ°ng Ä‘ã tông vào và làm hỏng chiếc máy quay phim (giá trị trên má»™t tá»· đồng) rồi bỏ Ä‘i. Đối tượng này sau Ä‘ó cÅ©ng Ä‘ã bị cÆ¡ quan công an khởi tố.

Còn tại Thái Nguyên, nhà báo Nguyá»…n Ngọc Quang –Đài Truyền hình Thái Nguyên cÅ©ng Ä‘ã bị hai đối tượng chặn xe giữa đường vào dùng dao chém gây thÆ°Æ¡ng tích sau khi phản ánh tình trạng khai thác quặng trái phép trên địa bàn.

Những vụ việc các đối tượng bị khởi tố, xá»­ phạt thường là có chứng cứ rõ ràng cung cấp cho cÆ¡ quan chức năng. Còn trong các vụ phóng viên bị Ä‘e dọa, dù được báo cáo nhÆ°ng việc xá»­ lý chÆ°a đủ sức răn Ä‘e các đối tượng. NhÆ° vào tháng 10.2017 phóng viên Hà Xuyên của Báo Ä‘iện tá»­ Dân Trí khi Ä‘ang ghi nhận thông tin đường tránh TP.Quảng Ngãi (tỉnh Quảng Ngãi) bị hÆ° hỏng nhiều vị trí Ä‘ã bị má»™t người Ä‘àn ông chặn xe, ngăn cản tác nghiệp. Người này tá»± xÆ°ng ở Ä‘Æ¡n vị quản lý công trường và yêu cầu phóng viên xóa ảnh. Vụ việc sau Ä‘ó được phản ánh đến Chi cục Quản lý đường bá»™ 3.2 nhÆ°ng vị lãnh đạo Chi cục cÅ©ng chỉ “xin lá»—i vì hành Ä‘á»™ng phản cảm”.

Thậm chí tháng 12.2017, Há»™i Nhà báo tỉnh Long An có công văn gá»­i UBND tỉnh Long An và Công an tỉnh Long An để phản hồi về báo cáo của Công an huyện Thạnh Hóa trong vụ việc 3 phóng viên Đài Truyền hình Long An, Báo Long an bị hành hung, cản trở khi tác nghiệp. Trong vụ việc này, các đối tượng Ä‘ánh phóng viên, thu giữ thẻ nhá»› máy ảnh, máy quay chỉ bị xá»­ phạt 750.000 đồng. Theo Ä‘ó, Há»™i Nhà báo tỉnh Long An  Ä‘ánh giá việc CÆ¡ quan Cảnh sát Điều Tra – Công an huyện Thạnh Hóa cho rằng, 3 phóng viên, nhà báo khi tác nghiệp mặc trang phục không Ä‘eo logo báo, Ä‘ài là không đảm bảo yếu tố “Ä‘ang thi hành công vụ” là bất hợp lý, không Ä‘úng vá»›i quy định của pháp luật.

Khi tác nghiệp ở Thạnh Hóa, 3 phóng viên, nhà báo trên được phân công của lãnh đạo báo, Ä‘ài phát thanh và truyền hình và thá»±c hiện đề tài theo định hÆ°á»›ng của cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị. Ä‘ài còn trang bị máy quay phim có logo của Đài và có lệnh Ä‘iều xe chở phóng viên xuống khu vá»±c trên để tác nghiệp. 

12 nhóm hành vi cản trở tác nghiệp

Theo nghiên cứu về các hành vi cản trở báo chí tác nghiệp được RED Communication (trá»±c thuá»™c Liên hiệp các Há»™i Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) thá»±c hiện trên quy mô toàn quốc, có 12 nhóm hành vi cản trở. Nhóm 1: Né tránh cung cấp thông tin (52,60%); nhóm 2: Gây khó dá»… (47,66%); nhóm 3: Mua chuá»™c (24,48%); nhóm 4: Gián tiếp ngăn chặn các hoạt Ä‘á»™ng tác nghiệp (33,85%); nhóm 5: Thu giữ phÆ°Æ¡ng tiện tác nghiệp (20,57%); nhóm 6: Phá hoại phÆ°Æ¡ng tiện tác nghiệp (12,24%); nhóm 7: Đe dọa (18,49%); nhóm 8: Giữ người (14,32%); nhóm 9: Quấy rối tình dục (4,69%); nhóm 10: Vu khống (9,11%); nhóm 11: Hành hung, gây thÆ°Æ¡ng tích (9,11%); nhóm 12: Trả thù (7,55%).

 

Trao đổi vá»›i PV NTNN/Dân Việt, ông Trần Quốc Hải – Điều phối viên mạng lÆ°á»›i TÆ° vấn bảo vệ tác nghiệp báo chí cho rằng có những vụ việc phóng viên bị cản trở nhÆ°ng chÆ°a được xá»­ lý đến nÆ¡i đến chốn, hay chÆ°a đủ sức răn Ä‘e các đối tượng. Những vụ việc được cÆ¡ quan công an khởi tố thường có bằng chứng rõ ràng và việc xét xá»­ các đối tượng này tÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° vá»›i các công dân khác bị xâm hại thân thể, quyền lợi, tài sản. NghÄ©a là, hành Ä‘á»™ng tác nghiệp của phóng viên nhà báo vẫn chÆ°a được xem là hoạt Ä‘á»™ng công vụ. “Theo quy định tại Nghị định 159/2013/NÐ-CP quy định xá»­ phạt vi phạm hành chính trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, xuất bản, Thanh tra Sở TTTT có thể ban hành quyết định xá»­ phạt đối tượng có hành vi cản trở trái pháp luật hoạt Ä‘á»™ng báo chí. Theo ghi nhận của chúng tôi, trong năm 2017, không có nhiều vụ việc cản trở, hành hung nhà báo, phóng viên tác nghiệp được các Sở TTTT vào cuá»™c tiến hành xá»­ phạt đối tượng vi phạm” – ông Hải cho biết.

Bên cạnh Ä‘ó, ông Hải cho rằng trong các vụ việc bị cản trở tác nghiệp, ngoài việc gá»­i Ä‘Æ¡n đến cÆ¡ quan công an, Há»™i Nhà báo, những phóng viên trong cuá»™c nên gá»­i Ä‘Æ¡n đề nghị Thanh tra Sở TTTT can thiệp, xá»­ phạt hành vi vi phạm. CÅ©ng theo ông Hải, hiện Nghị định 159 Ä‘ang được lấy ý kiến để sá»­a đổi, tuy nhiên quy định về xá»­ phạt hành vi cản trở trái pháp luật hoạt Ä‘á»™ng báo chí có thể sẽ không thay đổi.

Theo Nhóm PV/Báo Dân Việt