Đó là chia sẻ, trăn trở của NB Thanh Hoàn - Phó Trưởng phòng Thời sá»±  Äài PT- TH Bắc Ninh, má»™t người dẫn chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u- Tọa Ä‘àm mà theo nhận xét của nhiều đồng nghiệp là rất “có duyên” vá»›i thể loại báo chí khó và mang tính đặc thù này

+ PV: Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm - má»™t thể loại được Ä‘ánh giá là khó và đặc thù, thá»±c sá»± mang tính thách thức vá»›i người làm truyền hình, bởi có thời lượng dài, đề cập đến các thông tin, vấn đề mang tính chính trị, thời sá»±… và Ä‘òi hỏi rất nhiều yếu tố về thể hiện cÅ©ng nhÆ° quy mô của chÆ°Æ¡ng trình…Trên thá»±c tế, Ä‘iều này có Ä‘ang thá»±c sá»± “làm khó” những người làm truyền hình địa phÆ°Æ¡ng nhÆ° Bắc Ninh không, thÆ°a chị?

- NB Thanh Hoàn: Câu hỏi của chị rất lý thú và thá»±c tế cho thấy thể loại Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm Ä‘ang “làm khó” cho những người làm truyền hình địa phÆ°Æ¡ng tại Đài PT&TH Bắc Ninh chúng tôi. Bởi rằng, má»—i chÆ°Æ¡ng trình của ngày hôm nay phải hay hÆ¡n ngày hôm qua. Phải có sức hút khán, thính giả nhÆ° thế nào Ä‘ó. Đây là má»™t thể loại khó, nếu không làm cẩn thận thì dá»… dẫn đến sá»± khô cứng, nhàm chán. Remote nằm trong tay bạn xem truyền hình mà, bất cứ lúc nào đồng bào cÅ©ng có thể chuyển kênh.

Giao lÆ°u- Tọa Ä‘àm là má»™t thể loại báo chí có những đặc Ä‘iểm rõ rệt về ná»™i dung và hình thức thể hiện. Tuy có ý kiến cho rằng chỉ là hình thức của phỏng vấn nhÆ°ng thá»±c chất mang tính tổng hợp cao, chứa Ä‘á»±ng nhiều tính chất thể loại khác nhau nhÆ°: Tin tức, phỏng vấn, bình luận, phóng sá»± và có sá»± khác biệt về tính tÆ°Æ¡ng tác. Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm là má»™t hình thức giao tiếp vá»›i công chúng, hình thức tác Ä‘á»™ng thông tin bằng sá»± dẫn dắt của người dẫn chÆ°Æ¡ng trình và phân tích chuyên sâu của khách mời. ChÆ°Æ¡ng trình truyền hình là hình thức vật chất hóa sá»± tồn tại của truyền hình trong đời sống xã há»™i để truyền tải thông tin đến công chúng. Đó là má»™t sản phẩm hoàn chỉnh về ná»™i dung và hình thức, là kết quả của má»™t quá trình sáng tạo, là tập hợp nhiều cấp Ä‘á»™ lao Ä‘á»™ng khác nhau, tập hợp má»™t hay nhiều tác phẩm khác nhau, tồn tại ở nhiều mức Ä‘á»™ khác nhau.

Má»™t chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm trên sóng của Đài PT-TH Bắc Ninh

+ PV: Tuy nhiên, theo nhà báo Lê Quang Minh - Giám đốc Trung tâm tin tức VTV 24, Trưởng Ban giám khảo Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 37 Ä‘ã từng nhận xét: Mặc dù Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm là thể loại khó nhÆ°ng thá»±c tế cho thấy má»™t số Ä‘ài địa phÆ°Æ¡ng cÅ©ng Ä‘ã tìm cho mình những lợi thế riêng bằng việc Ä‘i sâu vào các câu chuyện. Vậy Đài PT-TH Bắc Ninh Ä‘ã phát huy lợi thế riêng ấy nhÆ° thế nào?

- NB Thanh Hoàn: Chúng tôi chọn những vấn đề Ä‘ang được dÆ° luận xã há»™i quan tâm, những câu chuyện giản dị nhÆ°ng có ảnh hưởng trá»±c tiếp tá»›i phát triển kinh tế, xã há»™i, an ninh, quốc phòng ở từng địa phÆ°Æ¡ng cụ thể. Có thể là “Bắc Ninh học tập và làm theo lời Bác”, “Bắc Ninh vá»›i phong trào thi Ä‘ua yêu nÆ°á»›c” “ 30-4: Cảm xúc tháng TÆ°”, “Nói không vá»›i thuốc lá”… CÅ©ng có thể là má»™t chÆ°Æ¡ng trình được tổ chức thường niên tại Đài PT&TH Bắc Ninh 11 năm nay, Ä‘ó là chÆ°Æ¡ng trình giao lÆ°u “Thắp sáng đất học Kinh Bắc”. Thông qua má»—i chÆ°Æ¡ng trình giao lÆ°u, những học sinh tiêu biểu Ä‘ó Ä‘ã cùng chia sẻ nhiêÌ€u kinh nghiệm, phÆ°Æ¡ng pháp học tâÌ£p, rèn luyêÌ£n để đạt được kết quả cao. Đồng thời các chÆ°Æ¡ng trình được tổ chức sản xuất cÅ©ng được Ban Giám đốc Đài định hÆ°á»›ng về việc giao lÆ°u vá»›i đại diêÌ£n Ä‘ôÌ£i ngÅ© giáo viên. Từ những chia sẻ Ä‘ó giúp cho những người làm công tác quản lý giáo dục lắng nghe, Ä‘ón nhâÌ£n những tâm tÆ°, nguyêÌ£n vọng và băn khoăn của cán bá»™, giáo viên trong sá»± nghiệp trồng người, đề ra quyết tâm cùng ná»— lá»±c Ä‘ể thắp sáng truyêÌ€n thống hiếu học, khoa bảng của quê hÆ°Æ¡ng Bắc Ninh. Đồng thời Ä‘ó cÅ©ng là cÆ¡ sở để ngành GD- ĐT Bắc Ninh tiếp tục nâng cao hÆ¡n nữa chất lượng dạy và học, nhân rá»™ng những tấm gÆ°Æ¡ng tập thể, cá nhân Ä‘iển hình tiên tiến trong những năm học tiếp theo.

+ PV: Vá»›i thể loại này, bên cạnh yếu tố đề tài, cách thể hiện cÅ©ng Ä‘òi hỏi những yêu cầu khác hÆ¡n, nhÆ° việc có sá»± tham gia nhiều hÆ¡n của yếu tố digital (kỹ thuật số) khiến cho hình thức giao lÆ°u thay đổi khá nhiều. Là những người trá»±c tiếp tham gia làm chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u -Tọa Ä‘àm của Đài, các anh chị Ä‘ã Ä‘ón nhận và thích ứng yêu cầu má»›i và “không dá»…” này ra sao?

- NB Thanh Hoàn: Quả là má»™t sá»± “cân não” thú vị đối vá»›i chúng tôi, nhÆ°ng cÅ©ng phải cảm Æ¡n sá»± phát triển nhÆ° vÅ© bão của công nghệ thông tin Ä‘ã giúp chúng tôi mời khán giả đến gần hÆ¡n vá»›i sá»± kiện, vá»›i chính bản thân má»—i chÆ°Æ¡ng trình. Đài PT&TH Bắc Ninh Ä‘ang có 1 trang FanPage có tên là “BTV kết nối”. Từ trang mạng xã há»™i này, chúng tôi dùng để tÆ°Æ¡ng tác vá»›i khán, thính giả má»—i khi tổ chức sản xuất 1 chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm. Khán giả có thể đặt câu hỏi gá»­i đến khách mời thông qua trang mạng xã há»™i này. Hoặc chúng tôi “nhờ” yếu tố kỹ thuật số làm hấp dẫn hÆ¡n cho các clip, tổng hợp, phóng sá»± ngắn Ä‘an xen. Sá»± khác biệt và hấp dẫn ở chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u- Tọa Ä‘àm là ná»™i dung Ä‘an xen mang tính minh họa. Giao lÆ°u- Tọa Ä‘àm chính là má»™t cách chuyển tải thông tin đặc biệt và bản thân nó có khả năng tạo ra thông tin má»›i thông qua các ý kiến của người tham gia. NhÆ°ng, sẽ càng thu hút khán giả hÆ¡n khi có các phóng sá»± ngắn, chùm phỏng vấn ankét minh họa, khắc sâu hÆ¡n cho má»—i chủ đề được luận bàn, trao đổi.

Nhà báo Thanh Hoàn (áo dài vàng) được nhiều đồng nghiệp nhận xét là người rất "có duyên" vá»›i các chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm trên Đài PT-TH Bắc Ninh

+ PV: Các chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm mang tính chất chính luận rất cao. Từ thá»±c tế của các chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ã thá»±c hiện, theo chị Ä‘iều gì là yếu tố quan trọng tạo ra sá»± hấp dẫn và lôi cuốn, nâng tầm giá trị thÆ°Æ¡ng hiệu cho chÆ°Æ¡ng trình?

- NB Thanh Hoàn: Theo tôi cảm nhận thì Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm là má»™t chÆ°Æ¡ng trình tổng hợp mà ở Ä‘ó cần sá»± vào cuá»™c, sá»± phát huy hết năng lá»±c ná»™i tại của cả má»™t chuá»—i ekip tổ chức sản xuất chÆ°Æ¡ng trình. Từ kịch bản, vai trò của người dẫn chÆ°Æ¡ng trình, đến khách mời, rồi đạo diá»…n, quay phim, hậu kỳ. NhÆ°ng theo kinh nghiệm thá»±c tế của tôi thì yếu tố khách mời rất quan trọng, tạo ra sá»± hấp dẫn và lôi cuốn, nâng tầm thÆ°Æ¡ng hiệu cho chÆ°Æ¡ng trình. Đó phải là những người có sá»± hiểu biết sâu rá»™ng về đề tài được Ä‘Æ°a ra. Có chính kiến, quan Ä‘iểm và phải có giọng nói rõ ràng, trôi chẩy; có khả năng lập luận chặt chẽ.

Những người được chọn cÅ©ng có thể là những người có quyền quyết định má»™t lÄ©nh vá»±c nào Ä‘ó hay là người đại diện hợp pháp có tÆ° cách pháp nhân. Hoặc là nhân vật có thành tích tiêu biểu, có Ä‘óng góp Ä‘iển hình cho cá»™ng đồng… Những người tham gia chÆ°Æ¡ng trình là những người có uy tín, có kinh nghiệm, có chuyên môn hoặc có vị trí xã há»™i nhất định. Những ý kiến của họ nêu ra trong các cuá»™c giao lÆ°u, toạ Ä‘àm thường mang tính chất cá nhân nhÆ°ng có Ä‘á»™ tin cậy cao. Má»—i cuá»™c giao lÆ°u, tọa Ä‘àm dù có được chuẩn bị từ trÆ°á»›c nhÆ°ng bao giờ cÅ©ng có những yếu tố bất ngờ do sá»± phong phú của ná»™i dung ý tưởng mà những người tham gia mang tá»›i. Chính từ yếu tố khách mời sẽ là câu trả lời cho “nhà Đài” chúng tôi trong việc người xem có sẵn sàng ngồi trÆ°á»›c màn hình để theo dõi chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm Ä‘ó hay không?

Phó Trưởng phòng Thời sá»± (Đài PT-TH Bắc Ninh) - NB Thanh Hoàn dẫn chÆ°Æ¡ng trình trong má»™t chÆ°Æ¡ng trình giao lÆ°u.

+ PV: Vậy còn vai trò của người dẫn chÆ°Æ¡ng trình sẽ quyết định bao nhiêu phần trăm vào thành công của má»™t chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Toạ Ä‘àm?

- NB Thanh Hoàn: Vai trò của người dẫn chÆ°Æ¡ng trình Giao lÆ°u - Tọa Ä‘àm là hết sức quan trọng để ghi dấu ấn trong lòng khán giả, có thể quyết định tá»›i 50% vào thành công của má»™t chÆ°Æ¡ng trình. Cần làm sao để “tìm nét duyên” cho thể loại này. Họ không chỉ có vai trò dẫn dắt, gợi mở và chủ trì cuá»™c trò chuyện mà còn tham gia tranh luận. Nhiệm vụ chủ yếu của người dẫn chÆ°Æ¡ng trình trong khi tiến hành giao lÆ°u, toạ Ä‘àm là bảo đảm tính mục Ä‘ích, tính Ä‘a dạng sinh Ä‘á»™ng tạo cÆ¡ há»™i cho tất cả các thành viên được trình bày quan Ä‘iểm của mình, thay đổi tiếng nói của các thành viên sao cho cân đối, không để má»™t người nói quá dài hoặc có người không được nói.

Người dẫn chÆ°Æ¡ng trình cÅ©ng là người tổng kết ý kiến của các thành viên tham gia chÆ°Æ¡ng trình nhằm làm sáng tỏ chủ đề. Dẫn chÆ°Æ¡ng trình phải hiểu rõ những khía cạnh có liên quan đến chủ đề của cuá»™c giao lÆ°u, tọa Ä‘àm Ä‘ó và phải có mục Ä‘ích rõ ràng xuất phát từ những chủ định của Ban Biên tập và quyền lợi của công chúng. Để có thể tổ chức và liên kết các thành viên tham gia, ứng phó nhanh trÆ°á»›c mọi tình huống, Ä‘òi hỏi người dẫn chÆ°Æ¡ng trình bên cạnh sá»± nhạy cảm cao, có bản lÄ©nh vững vàng còn cần có uy tín nghề nghiệp và có khả năng thuyết phục. Luôn chủ Ä‘á»™ng, sáng tạo, mềm mại nhÆ°ng cÅ©ng cần kiên quyết trong những câu hỏi để đạt được mục Ä‘ích cao nhất trong khi thá»±c hiện chÆ°Æ¡ng trình..

+ PV: Xin cảm Æ¡n chị! 

 Theo Ngọc Lành/ Báo Nhà báo và Công Luận