Chui vào hang hổ má»›i bắt được hổ

Tôi Ä‘ã từng phỏng vấn nhà báo Liên Liên cách Ä‘ây mấy năm và cÅ©ng luôn theo dõi những công việc của chị hàng ngày. Cùng làm nghề nhÆ°ng không ít những lần “thót tim” khi biết chị Ä‘ang Ä‘iều tra về những vụ việc khó, nguy hiểm. Điều dá»… nhận thấy nhất ở chị, Ä‘ó là sá»± quyết liệt, dấn thân và dÄ© nhiên, cả sá»± thông minh, linh hoạt cần có để an toàn khi tác nghiệp.

TrÆ°á»›c khi trao đổi về loạt bài, chúng tôi đặt ra câu hỏi vá»›i Liên Liên rằng, phóng viên Ä‘iều tra thì có nên xuất hiện công khai hay không khi mà thường trá»±c những mối nguy hiểm rình rập?

Liên Liên chia sẻ: Lẽ thường, làm Ä‘iều tra thì nên ẩn danh. Là vì sẽ thuận lợi cho công việc của mình về sau, ít người biết thì cÅ©ng ít người đề phòng mình hÆ¡n. Thêm nữa, ít người biết thì cÅ©ng sẽ an toàn hÆ¡n sau khi tác phẩm của mình đến vá»›i khán giả. Vậy tại sao khán giả vẫn thường xuyên nhìn thấy tôi xuất hiện trên truyền hình. Tôi có nhiều nguồn thông tin từ người dân nhờ sá»± xuất hiện của mình cùng dòng địa chỉ email kèm theo. Có những nguồn thông tin Ä‘á»™c, lạ mà giá»›i làm nghề ai cÅ©ng mong muốn nhận được. Tôi Ä‘ã từng nhận được email của người dân: Mong chị quan tâm và tìm hiểu thông tin này. Nếu chị không làm thì cÅ©ng mong chị đừng chuyển hay nói ra cho bất kỳ ai khác. Tôi Ä‘ã cảm thấy rất vui vì nhÆ° vậy là họ Ä‘ã rất tin tưởng tôi. Ưu Ä‘iểm, nhược Ä‘iểm của việc xuất hiện công khai Ä‘ã thấy rõ. NhÆ°ng Ä‘iều quan trọng là tôi Ä‘ã khắc phục được bá»›t những nhược Ä‘iểm. Tôi vẫn xuất hiện và tôi vẫn làm Ä‘iều tra hÆ¡n 10 năm nay. Còn tôi tác nghiệp bằng cách nào thì thuá»™c về vấn đề kỹ năng...

Vá»›i loạt bài về "Phức tạp hoạt Ä‘á»™ng bảo kê tại chợ Long Biên" càng khẳng định bản lÄ©nh nghề nghiệp và kỹ năng đặc biệt của chị. “Đây là đề tài chúng tôi nhận được nguồn tin từ báo Phụ nữ. Vì đề tài này cần nhiều người tác nghiệp nên chúng tôi Ä‘ã phối hợp cùng vá»›i nhau. Khi chúng tôi bắt tay vào cuá»™c Ä‘iều tra, mọi thứ gần nhÆ° bế tắc bởi những căn cứ chÆ°a đủ. Chúng tôi có lúc vò đầu bứt tai tưởng nhÆ° ngõ cụt. Dần dần, mọi thứ sáng tỏ hÆ¡n và chúng tôi quyết định Ä‘Æ°a nó ra ánh sáng. Và lúc này, câu chuyện không còn dừng lại ở Ä‘á»™i bốc xếp kia nữa” – nhà báo Liên Liên nhấn mạnh.

Có rất nhiều khó khăn mà nhà báo phải trải qua, chẳng hạn nhÆ° hoàn cảnh và thời gian thá»±c hiện đề tài này khá khó khăn nên phải tiến hành thá»±c hiện từ 21h, 22h đến sáng hôm sau. Việc tác nghiệp diá»…n ra ban Ä‘êm nên sá»± phối hợp giữa các lá»±c lượng chức năng rất khó nếu có bất trắc. Vì vậy, cả nhóm phóng viên xác định, khi cần phải thức trắng Ä‘êm. Nếu có, chỉ có thể tranh thủ ngủ gà gật ở mọi chá»— có thể chừng 15 phút cho tỉnh táo. Thế nhÆ°ng, loạt bài liên tục được phát sóng Ä‘ã thấy được sức làm việc không ngừng nghỉ và má»™t quyết tâm theo bám đến cùng vấn đề của nhóm tác giả.

Hỏi về cách thức tác nghiệp của người làm báo khi buá»™c phải lục tung hiện trường tìm kiếm chứng cứ thuyết phục, kiểu nhÆ° “chui vào hang hổ má»›i bắt được hổ”, nhà báo Liên Liên tâm sá»±: Chúng tôi Ä‘ã mất khá nhiều thời gian để thu thập thông tin trÆ°á»›c khi chính thức tiến hành Ä‘iều tra. Trong quá trình thá»±c hiện, để lấy được những bằng chứng cụ thể, nhóm chúng tôi phải phối hợp nhiều người quay cùng lúc, phải bàn tính thật chi tiết để có những cảnh quay làm bằng chứng thuyết phục nhất.

Chúng tôi phân công má»—i người má»™t vị trí, trong các vai khác nhau để tiếp cận những người trá»±c tiếp thá»±c hiện hành vi bảo kê ở chợ Long Biên. Trong thời gian tiến hành theo dõi, dù biết họ sẽ "hành Ä‘á»™ng" nhÆ°ng vì nhiều lý do, lúc thì trời mÆ°a, lúc thì họ Ä‘i xe máy thông thuá»™c địa hình hÆ¡n… nên nhiều lần chúng tôi bị mất dấu vết. Đó là những khó khăn trong quá trình thá»±c hiện dù Ä‘ã lên kế hoạch kỹ lưỡng bố trí người bám theo để khi phát hiện có hành vi vi phạm sẽ ghi hình đầy đủ nhất.

Quyết không để sá»± việc chìm xuồng

Đề tài về hoạt Ä‘á»™ng thu tiền bảo kê ở chợ Long Biên là đề tài khá gai góc và rất nguy hiểm khi thá»±c hiện.Thế nhÆ°ng Ä‘iều Ä‘ó dường nhÆ° không khiến cho má»™t nhà báo bản lÄ©nh nhÆ° Liên Liên chùn bÆ°á»›c. Chị chia sẻ rằng, gần nhÆ° không ai biết chúng tôi Ä‘ang thá»±c hiện đề tài gì, ở Ä‘âu? Đó cÅ©ng là má»™t trong những “chìa khóa” khiến nhóm tác nghiệp mở được bức màn Ä‘en Ä‘ã bị những thế lá»±c ngầm che giấu nhiều năm. Do tính chất nguy hiểm khi thá»±c hiện đề tài, nhóm phóng viên Ä‘ã phải giữ bí mật tuyệt đối. Thông tin đề tài phóng sá»± Ä‘iều tra cÅ©ng được giữ kín tá»›i sát giờ phát sóng nhằm tránh những áp lá»±c không Ä‘áng có. 

“Là người làm phóng sá»± Ä‘iều tra lâu năm nên tôi có kinh nghiệm trong việc dá»± Ä‘oán để làm sao tránh ảnh hưởng, áp lá»±c nhằm đảm bảo thông tin và phóng sá»± được lên sóng. Đề tài này có đặc thù Ä‘ó là áp lá»±c trá»±c tiếp trong khi tác nghiệp khá nặng nề do tính chất nguy hiểm. Chúng tôi xác định, Ä‘ây là những đối tượng họ có thể manh Ä‘á»™ng nếu phát hiện ra việc ghi hình của chúng tôi. Cả quá trình, chúng tôi phải bí mật tuyệt đối. Bí mật vá»›i cả người nhà”, nhà báo Liên Liên chia sẻ.

Điều đặc biệt là, sau khoảng thời gian “bí mật vá»›i cả người nhà”, cÅ©ng ngay khi phóng sá»± đầu tiên được phát sóng trên VTV, tôi Ä‘ã thấy Liên Liên và nhóm tác giả liên tục đăng tải, kêu gọi mọi người cùng chia sẻ rá»™ng rãi trên facebook, mạng xã há»™i. Nhờ Ä‘ó, hàng loạt cÆ¡ quan báo chí khác Ä‘ã vào cuá»™c mạnh mẽ. Khi thì là má»™t status kêu gọi ủng há»™, share bài, khi là những đường link Ä‘ã được phát sóng...

Chia sẻ về Ä‘iều này nhà báo Liên Liên khẳng định: “Chúng tôi cÅ©ng nhận được phản hồi và ủng há»™ mạnh mẽ của khán giả. Mục Ä‘ích của việc chia sẻ này là mong muốn mọi người cùng lên tiếng để vụ việc được xá»­ lý má»™t cách triệt để. Nếu sau phóng sá»±, những đối tượng trên không bị xá»­ lý, thanh thế của họ lại càng lá»›n khiến tiểu thÆ°Æ¡ng càng sợ hãi hÆ¡n và Ä‘ành chấp nhận việc ná»™p tiền bảo kê mà không dám lên tiếng. Vì vậy, chúng tôi mong muốn, sá»± việc này phải được xá»­ lí triệt để, không có bất cứ áp lá»±c nào đằng sau dung túng khiến sá»± việc bị ‘chìm xuồng’.

 Nhà báo Liên Liên: Chúng tôi mong muốn, sá»± việc này phải được xá»­ lí triệt để, không

có bất cứ áp lá»±c nào đằng sau dung túng khiến sá»± việc bị "chìm xuồng"

“Quyết không để sá»± việc chìm xuồng” - có lẽ tâm thế này Ä‘ã giúp nhà báo Liên Liên và đồng nghiệp có thêm nhiều quyết tâm để vượt qua những thách thức lá»›n. Bởi có những hoàn cảnh rất “bÄ© cá»±c”, khi tiểu thÆ°Æ¡ng bị ná»™p tiền bảo kê đều cảm thấy e ngại, sợ bị ảnh hưởng đến việc làm ăn do các tiểu thÆ°Æ¡ng chÆ°a biết những đối tượng kia sẽ bị xá»­ lý thế nào.

Đặc biệt, sau khi phóng sá»± phát sóng trên VTV, những đối tượng Ä‘ó bị triệu tập lên cÆ¡ quan công an nhÆ°ng ngay tối hôm Ä‘ó, những người này vẫn vui vẻ nhÆ° chÆ°a có chuyện gì xảy ra. NhÆ°ng rồi sá»± cổ vÅ©, Ä‘á»™ng viên của khán thính giả, những đồng nghiệp Ä‘ã giúp cho ekip thá»±c hiện tiếp tục ná»— lá»±c hÆ¡n. Liên Liên chia sẻ: " Nhiều khán giả Ä‘ã thể hiện quan Ä‘iểm ngay khi theo dõi phóng sá»± phát sóng, trên mạng xã há»™i và cả các cÆ¡ quan báo chí khác cÅ©ng vào cuá»™c mạnh mẽ để loạt phóng sá»± thành công ngoài mong đợi đối vá»›i ê kíp. Hiện chúng tôi Ä‘ang phối hợp vá»›i các lá»±c lượng chức năng để làm sao trong thời Ä‘iểm nhạy cảm này chúng tôi được đảm bảo an toàn nhất. Chúng tôi an toàn thì người dân má»›i có lòng tin những việc chúng tôi lên tiếng".

Theo An An/ Báo Nhà báo và Công luận