Nhà báo Bùi Thị Như Lan Ä‘i tác nghiệp trên biên giá»›i Lạng SÆ¡n cùng các
đồng chí lãnh đạo Lữ Ä‘oàn Công binh 575, Quân khu 1 (Ảnh: NVCC)
Luôn song hành vá»›i đồng bào dân tá»™c
Từng là giáo viên dạy Trưá»ng Thiếu sinh quân Việt Bắc - Quân khu I, Bùi Thị Như Lan chuyển công tác sang Báo Quân khu I. CÆ¡ quan chị công tác phụ trách địa bàn 6 tỉnh biên giá»›i phía Bắc: Cao Bằng, Lạng SÆ¡n, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc Ninh. Chị nói nếu như không viết, không Ä‘i, không song hành vá»›i đồng bào 6 tỉnh thì làm sao có được những tác phẩm hay. Nên sáng tác cá»§a chị, những bài báo hầu như là viết vá» ngưá»i lính, ngưá»i dân tá»™c thiểu số miá»n núi. Chị chia sẻ viết báo vì “nhiệm vụ” thôi, vì công việc trong quân đội lúc Ä‘ó viết báo cÅ©ng là trách nhiệm cá»§a má»™t ngưá»i lính. Trên tráºn tuyến cá»§a má»™t ngưá»i lính, tính ká»· luáºt bao giá» cÅ©ng phải đặt lên hàng đầu, kỉ luáºt là sức mạnh. Do váºy, quân đội phân công nhiệm vụ gì thì chị cố gắng hoàn thành ở mức độ cao nhất. Nhưng chính từ những nhiệm vụ quân đội giao phó mà chị thấy yêu và say mê viết báo.
Cầm chén nước chè xanh sóng sánh, chị bảo: “Kinh nghiệm làm báo cá»§a mình không có gì”. Chính cái khiêm tốn “không có gì ấy” lại ẩn trong “kho” kinh nghiệm hÆ¡n 20 năm chị tích lÅ©y. Ngưá»i làm báo – nhà báo chiến sÄ© phải thấm nhuần lá»i dạy tư tưởng đạo đức cá»§a Chá»§ tịch Hồ Chí Minh. Dưá»ng như câu nói ấy mang tính “khẩu hiệu” nhưng chị nói, ngưá»i làm báo chữ tâm phải Ä‘i Ä‘ôi vá»›i chữ tài, bút có sắc, lòng má»›i trong. Tính trung thá»±c phải đặt lên hàng đầu. Và đặc biệt là chịu khó Ä‘i cÆ¡ sở, lăn lá»™n vào cuá»™c sống. Nếu xa rá»i thá»±c tiá»…n thì tất cả má»i thứ Ä‘á»u là phù du: “Là Ä‘àn ông mà làm báo Ä‘ã vất vả rồi, nhưng là phụ nữ làm báo thì muôn phần vất vả hÆ¡n. Vì ngưá»i phụ nữ là ngưá»i giữ lá»a trong gia Ä‘ình, còn thá»i gian nào Ä‘i cÆ¡ sở”. Äúng váºy, báo chí là nghá» thá»±c hành, công việc báo chí đặc thù là phải Ä‘i liên tục, viết liên tục. Nếu như văn chương chị có thể tá»± sáng tác, thì làm báo phải có tính thá»±c tiá»…n cao, phải lăn lá»™n vào Ä‘á»i sống. Phải gần dân, để hiểu dân và chia sẻ vá»›i nhân dân.
Tiếp tục câu chuyện nghá», chị sẻ chia vá»›i chúng tôi những ká»· niệm không thể nào quên trong thá»i gian làm báo. Chị nhá»› lại năm 2009, trên địa bàn huyện Pắc Nặm, Bắc Kạn xảy ra lÅ© ống, lÅ© quét, vùi nhiá»u há»™ gia Ä‘ình trong bản Khên Ná»n. Khi chị cùng đồng nghiệp tá»›i ban chỉ huy quân sá»± huyện Pắc Nặm, lúc Ä‘ó trá»i mưa tầm tã. NÆ¡i bị lÅ© lụt cách Pắc Nặm hÆ¡n chục cây số đưá»ng rừng nhưng lối vào chỉ có má»™t con đưá»ng độc đạo duy nhất. Thị trấn Bá»™c Bố cá»§a huyện Pắc Nặm nằm trên bá» sông Năng, chị và đồng nghiệp phải men theo má»™t bên là những ụ đất cá»§a sưá»n núi, má»™t bên là dòng sông năng cuồn cuá»™n chảy. Chị cháºm rãi kể lại Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sá»± huyện Pắc Nặm lúc Ä‘ó là Thượng tá Hoàng Ngá»c Äa Ä‘ã nói: “Chưa có nữ nhà báo nào vào được đến Ä‘ây”. Câu nói Ä‘ó càng thôi thúc chị đến vá»›i đồng bào. Từ xã Công Bằng lên đến Khên Ná»n Ä‘i bá»™ mất 6 tiếng đồng hồ má»›i vào tá»›i nÆ¡i vì nước lÅ© chia cắt toàn bá»™ con đưá»ng mòn. Chị bồi hồi kể vá» những kỉ niệm trong chuyến Ä‘i bão táp vô cùng. Vào đến nÆ¡i cả vệt dài lÅ© quét trên núi xuống hàng mấy trăm mét đổ áºp vào má»™t cái bản, hình ảnh Ä‘ó mãi khắc sâu trong chị. Chị chợt ngưng lá»i, tÄ©nh lặng. Cách nói chuyện gần gÅ©i cá»§a chị Ä‘ã giúp tôi hiểu được sá»± trải nghá» là vô cùng quan trá»ng khiến má»—i ngưá»i làm báo trưởng thành hÆ¡n.
Làm báo không được “ăn sổi”
“Ngưá»i làm báo cốt ở cái tâm, có cái tâm Ä‘ó, sẽ tá»± thoát ra được cám dá»— trước mắt để giúp ngưá»i khác, Ä‘ó cÅ©ng là cái hướng thiện cá»§a nhà báo. Tính chiến đấu trong má»™t bài báo thể hiện ở nhiá»u góc cạnh, chiến đấu vá»›i những sai trái cá»§a xã há»™i, chiến đấu vá»›i sá»± bất cáºp”. Chị còn chia sẻ thêm báo chí có tính chiến đấu má»›i không phải là báo chí má»™t chiá»u. Thế nhưng viết thế nào để cho bạn Ä‘á»c có thể chấp nháºn và để công chúng thấu hiểu. Äó cÅ©ng là tính định hướng cá»§a báo chí.
Nhà báo Bùi Thị Như Lan cùng các đồng nghiệp tại Báo Quân khu I nháºn nhiệm vụ trước khi lên đưá»ng Ä‘i diá»…n táºp khu vá»±c phòng thá»§ (Ảnh: NVCC)
Trả lá»i phá»ng vấn cá»§a chúng tôi, Thiếu tướng Dương Äình Thông – Chính á»§y Quân khu I cho biết: “Trong thá»i gian cùng công tác vá»›i Lan, Lan là ngưá»i say mê, tâm huyết và rất nhiệt tình vá»›i công việc. Tích cá»±c bám nắm cÆ¡ sở, đến vùng dân tá»™c thiểu số, những địa bàn khó khăn để thể hiện và phản ánh trong tác phẩm cá»§a mình hÆ¡i thở cuá»™c sống. Những bài viết ấy Ä‘ã lan tá»a trong Ä‘á»i sống tinh thần cá»§a đồng bào.”.
Chia sẻ trong cách viết, chị cho biết để “giá»i” trong cách sá» dụng ngôn ngữ thì phải viết báo nhiá»u, ngôn ngữ được trau dồi, chắt lá»c khi má»—i ngưá»i làm báo xác định sống vá»›i báo chí. Vá»›i phương châm coi ngòi bút báo chí là hiện thá»±c, mang tính bút chiến, đỠcao tính chân thá»±c, bài báo cá»§a chị luôn phản ánh những cái hay, cái tốt để cổ vÅ© tinh thần ngày Ä‘êm vất vả Ä‘i lên cá»§a các cán bá»™, chiến sÄ©, động viên há» cùng vá»›i quân dân các tỉnh biên giá»›i bảo vệ chắc vùng trá»i Tổ quốc. Nhưng để làm được Ä‘iá»u Ä‘ó, nhà báo không được “ăn sổi”, phải đặt cái tâm cá»§a ngưá»i làm báo vào tâm cá»§a những ngưá»i chiến sÄ©, nhà báo phải đằm mình vào cái khổ cá»§a ngưá»i chiến sÄ© trong những cuá»™c diá»…n táºp.
Kết thúc câu chuyện vá»›i tôi, vá»›i những kinh nghiệm sau hÆ¡n 20 năm “vun rá»…, bón cành” cho nghá» báo, tôi tháºt sá»± ngỡ ngàng và thầm cảm phục chị. Những kinh nghiệm cá»§a chị như “túi” thông Ä‘iệp nhắc tôi phải liên tục rèn giÅ©a ngòi bút để tiếp tục thá»±c hiện Ä‘am mê trở thành nhà báo giá»i.
Theo Phương Vy/Báo Nhà báo và Công luáºn