Những năm 1969, 1970 do là học sinh có năng khiếu ngâm thÆ¡, tôi hay được Ä‘i phục vụ các há»™i nghị, đại há»™i của xã. Tôi thường ngâm bài "Bác Æ¡i", "Theo chân Bác" của nhà thÆ¡ Tố Hữu; "Chúng cháu canh giấc Bác ngủ" "Bác Hồ Æ¡i" của Hải NhÆ°.

"Trăng vào cá»­a sổ Ä‘òi thÆ¡

Bác vừa chợp mắt xin chờ trăng Æ¡i

Chúng ta bÆ°á»›c nhẹ chân,nhẹ nữa

Trăng trăng Æ¡i hãy yên lặng cúi đầu

Cả cuá»™c đời Bác có ngủ yên Ä‘âu

Nay Bác ngủ chúng ta canh giấc ngủ"...

Vì thế khi gặp nhà thÆ¡ lần đầu vào năm 1992 tại Báo Bắc Thái, chúng tôi mến phục, nể trọng bác Hải NhÆ°. Ngược lại bác Hải NhÆ° luôn thân thiện, cởi mở trong các cuá»™c phỏng vấn...

"Đến vá»›i Huỳnh Thúc Kháng, chúng tôi Ä‘ã làm phóng viên hoạt Ä‘á»™ng tại chiến khu. Đi từ Định Hóa, Chiêm Hóa xuống có mấy người trong Ä‘ó bên Sá»± Thật có Trung Chính, Nguyá»…n Hồng (Thép Má»›i), Trần Kiên. Chúng tôi tá»± hào vì được học tại Ä‘ó"...

3 lần sau Bác Hải NhÆ° về Thái Nguyên lúc ấy tuổi Ä‘ã cao nên thường có bác gái Ä‘i cùng để chăm sóc nhau sá»›m tối. Chúng tôi bố trí hai bác nghỉ tại Nhà khách Tỉnh ủy cho yên tÄ©nh, lại gần Ban chăm sóc bảo vệ sức khỏe. Vì là nhà báo lão thành, lại trong hành trình giúp tỉnh tìm địa chỉ đỏ má»™t thời, nên Hải NhÆ° là khách quý của Tỉnh ủy... Má»—i đợt nhÆ° vậy dá»… đến má»™t tuần. Lần nào về Hải NhÆ° đều có tác phẩm đăng báo, Ä‘á»™ng viên, giá»›i thiệu về Tỉnh rất nhiều. Lần cuối, Hải NhÆ° về dá»± 60 năm thành lập Há»™i Nhà báo Việt Nam năm 2010. Lần này, nhÆ° linh tính sẽ không trở lại nữa bác chốt lại:

Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng Ä‘óng tại xóm Bờ Rạ, Gốc Mít thuá»™c xã Tân Thái. CÆ¡ quan văn nghệ Cứu quốc Ä‘óng tại xóm Chòi xã Yên Mỹ cách nhau 10 cây số. Trường chỉ có 1 lá»›p khoảng 42 người, 29 giảng viên là lãnh đạo đến giảng. Đề nghị hậu thế cố gắng dá»±ng bia bên hồ Núi Cốc, vinh danh thiên cổ...

Nhà thÆ¡ bồi hồi nắm tay tôi, tặng cuốn sách, "Ở hai dòng văn chÆ°Æ¡ng- sách của nhà báo thời đổi má»›i ". Trên Ä‘ó ông ghi: " Phan Hữu Minh quý mến - người biết đổi má»›i, biết phát hiện và trân trọng những giá trị Ä‘ích thá»±c, chức năng cao quý của người làm báo chân chính mọi thời. Giữa anh và Hải NhÆ° có má»™t nhân duyên - nói theo nhà Phật...

Phong cách nhà báo, nhà thÆ¡ của Hải NhÆ° là thế này: 

"Tạm biệt Văn Cao

Từ nay địa chỉ anh không ở Yết Kiêu mà Mai Dịch

Cuá»™c chuyển đổi này

Nhạc sỹ sống mãi vá»›i TrÆ°Æ¡ng Chi...

Địa chỉ cuối cùng người nghệ sỹ

Nằm trong bá»™ nhá»› nhân dân, bá»™ nhá»› trung thành...."

Những ngày chuẩn bị cho Lá»… ká»· niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, tôi Ä‘ã tìm kiếm trong tủ tÆ° liệu và gặp những trang có giá trị về Hải NhÆ°. Tên thật: Nguyá»…n NhÆ° Hải; sinh 1923 tại Nam Định. Tham gia quân Ä‘á»™i tháng 12/1946; ThÆ° ký tòa soạn báo Sông Lô năm 1948; Học viên Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng năm 1949; Biên tập văn nghệ Cứu quốc quân năm 1950; Văn nghệ Cứu quốc năm 1955...

Tôi cÅ©ng Ä‘ã nhắn vào địa chỉ: Tổ 3, Khu phố 2, Hà Huy Giáp, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh báo tin nhân ká»· niệm 70 năm... Ä‘ã dá»±ng Bia di tích lịch sá»­ quốc gia nÆ¡i tổ chức Trường các ông học năm 1949 bên Hồ Núi Cốc./.

Theo Hữu Minh/Người làm báo