Báo Nhà báo và Công luận Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện vá»›i nhà báo Bích Yến - đại diện báo Văn nghệ (tại Áo, EU và Liên hiệp quốc tại Vienna). Câu chuyện giữa chúng tôi chỉ nhÆ° má»™t mảnh ghép nhỏ về nữ nhà báo này, vẫn mong là có dịp, sẽ được viết về chị nhiều hÆ¡n nữa.

Nữ nhà báo kết nối truyền thông giữa Việt Nam và Áo

+ Tốt nghiệp cá»­ nhân chuyên ngành kinh tế, Ä‘âu là Ä‘iều khiến chị có “ngã rẽ” đặc biệt để quyết định lá»±a chọn đến vá»›i nghề báo và hoạt Ä‘á»™ng truyền thông báo chí?

- Tôi tốt nghiệp kinh tế và làm việc tại báo Văn nghệ năm 2005 vá»›i vị trí công việc là kế toán nhÆ°ng lạ lùng là tôi lại cứ thích viết văn, viết báo và những thành tá»±u bÆ°á»›c đầu trong sá»± nghiệp của mình đều gắn vá»›i nghề báo. Say mê viết đến mức dần dà tôi đắm Ä‘uối vá»›i công việc nhÆ° là hÆ¡i thở. Năm 2008, tôi Ä‘ã nhận được học bổng há»— trợ quốc tế DFI (thuá»™c Quỹ Ford) cho chÆ°Æ¡ng trình thạc sÄ©. Vì vậy, tôi Ä‘ã chọn ôn thi cao học chuyên ngành báo chí tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền. CÅ©ng trong năm Ä‘ó, tôi Ä‘ã xuất bản tập truyện ngắn “Má»™t ná»­a là người” và Ä‘oạt giải thưởng “Tác giả trẻ” của Ủy ban Liên hiệp các Há»™i văn học nghệ thuật Việt Nam, được bình chọn “5 GÆ°Æ¡ng mặt được công chúng ghi nhận năm 2008” của báo Lao Ä‘á»™ng Thủ Ä‘ô… Năm 2009, tôi Ä‘ã có cÆ¡ duyên được Há»™i Hữu nghị Áo -Việt, Liên Ä‘oàn Lao Ä‘á»™ng Cá»™ng hòa Áo mời tham dá»± chÆ°Æ¡ng trình giao lÆ°u văn hóa tại Cá»™ng hòa Áo.

+ Được biết, sau dịp Ä‘ó chị Ä‘ã xin thá»±c tập tại tờ báo Wiener Zeitung - tờ báo lâu đời nhất thế giá»›i còn hoạt Ä‘á»™ng, nay Ä‘ã trở thành Tập Ä‘oàn. Ở Ä‘ó có gì thú vị không, thÆ°a nhà báo?

- Rất nhiều Ä‘iều ý nghÄ©a vá»›i tôi! Vá»›i học bổng há»— trợ, tôi Ä‘ã mạnh dạn đặt vấn đề vá»›i ban lãnh đạo tập Ä‘oàn báo Wiener Zeitung, để thá»±c Tập tại tòa soạn này. Ở Ä‘ó, tôi Ä‘ã đề xuất ý tưởng xuất bản chuyên san chung đầu tiên vá»›i họ, nhân dịp ká»· niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Ná»™i. Và vá»›i sá»± há»— trợ của các nhà báo, chuyên gia hai nÆ°á»›c, những hình ảnh về thủ Ä‘ô Hà Ná»™i nghìn năm văn hiến Ä‘ã lần đầu tiên xuất hiện trên Chuyên san ngoại giao “Dossier 1000 Jahre Ha noi - Chào Hà Ná»™i 1000 năm” - tờ báo hoàng gia của Cá»™ng hòa Áo, Wiener Zeitung. Chuyên san này Ä‘ã bán được hÆ¡n 50.000 bản bằng tiếng Đức tại thị trường châu Âu; hàng nghìn bản tại thị trường Bắc Mỹ cÅ©ng nhÆ° hÆ¡n 10.000 bản bằng tiếng Anh tại Việt Nam. Đây được coi là ấn phẩm xuất bản chung đầu tiên, Ä‘ánh dấu mối quan hệ hợp tác trong lÄ©nh vá»±c báo chí truyền thông giữa Cá»™ng hòa Áo và Việt Nam. 

+ Bên cạnh những công trình nghiên cứu khoa học, cung cấp tài liệu tham khảo cho các hoạt Ä‘á»™ng nghiên cứu và hoạt Ä‘á»™ng thá»±c tiá»…n của báo chí Việt Nam, chị còn tham gia tích cá»±c vào việc kiến tạo các chÆ°Æ¡ng trình giao lÆ°u trao đổi Ä‘oàn giữa các nhà báo quốc tế và nhà báo Việt Nam. Chị có thể chia sẻ thêm về Ä‘iều này?

- Đúng vậy, ngay từ những năm đầu tiên định cÆ° tại Áo, tôi Ä‘ã tìm cách kết nối các cÆ¡ sở Ä‘ào tạo về báo chí giữa hai nÆ°á»›c. Bởi chỉ có bằng cách này, người Áo cÅ©ng nhÆ° người châu Âu má»›i biết và hiểu rõ hÆ¡n về báo chí Việt Nam để qua Ä‘ó có thể cùng nhau hợp tác nghiên cứu về lÄ©nh vá»±c này. Chẳng hạn nhÆ° từ năm 2013 đến nay, tôi Ä‘ã cùng Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Giáo sÆ° Thomas A Bauer, Ä‘ã đặt nền móng xây dá»±ng chÆ°Æ¡ng trình Khóa học mùa hè tại Áo. Theo Ä‘ó, hàng trăm lượt nhà báo, nghiên cứu sinh, giảng viên, nhà khoa học, lãnh đạo báo chí của Việt Nam Ä‘ã sang học tập, nghiên cứu tại các trường đại học và các cÆ¡ quan báo chí lá»›n của Áo, EU, đồng thời, hai bên Ä‘ã thá»±c hiện má»™t số công trình nghiên cứu khoa học chung. Đặc biệt Học viện Báo chí Tuyên truyền (AJC) và Viện Truyền thông - Đại học Tổng hợp Wien, Ä‘ã hai lần thá»±c hiện việc ký kết biên bản ghi nhá»› và nâng cấp mối quan hệ hợp tác quốc tế trong Ä‘ào tạo và nghiên cứu báo chí truyền thông. Tôi vẫn Ä‘ang ấp ủ dá»± định thành lập má»™t quỹ truyền thông để há»— trợ những nhà báo trẻ Việt Nam sang Áo và châu Âu học tập, nghiên cứu cÅ©ng nhÆ° Ä‘óng góp cho các hoạt Ä‘á»™ng giao lÆ°u, trao đổi về báo chí truyền thông của hai nÆ°á»›c.

+ Để tạo dá»±ng được chá»— đứng trong làng báo chí của Áo, EU cÅ©ng nhÆ° gây dá»±ng được tên tuổi của mình trong giá»›i nghiên cứu khoa học báo chí truyền thông tại Áo, hẳn là không ít thách thức, thÆ°a chị?

- Thá»±c ra, Ä‘ã có những lúc tôi nghÄ© sẽ bỏ cuá»™c. Nếu tôi làm ở Việt Nam thì sẽ dá»… dàng hÆ¡n nhiều ở nÆ¡i đất khách quê người này. NhÆ°ng vì Ä‘am mê và thấy những công việc Ä‘ang làm thật nhiều ý nghÄ©a, mang giá trị của sá»± kết nối báo chí truyền thông giữa Việt Nam và Áo, EU nên những tâm huyết cho công việc dường nhÆ° cứ “níu kéo” tôi hằng ngày. Không những thế, tôi cập nhật các thông tin diá»…n ra tại Áo, EU, Liên hiệp quốc tại Vienna, đồng thời tích cá»±c truyền tải các thông tin về đời sống của người Việt tại châu Âu tá»›i bà con ở những nÆ°á»›c sở tại. Những chuyến Ä‘i thá»±c tế đến Hungary, Séc, Slovakia và nhiều quốc gia châu Âu khác giúp tôi hiểu hÆ¡n về cuá»™c sống của bà con người Việt tại châu Âu, Ä‘Æ°a thông tin về các hoạt Ä‘á»™ng, về cuá»™c sống của cá»™ng đồng người Việt Nam tại châu Âu đến vá»›i người dân trong nÆ°á»›c, đến vá»›i kênh truyền hình đối ngoại trong nÆ°á»›c... Và cuá»™c sống sôi Ä‘á»™ng ấy cho tôi rất nhiều cảm xúc, giúp tôi không dừng lại.

Hãy sống má»™t cách hiền lÆ°Æ¡ng và có ý nghÄ©a

+ Có người nhận định về chị: Có má»™t Bích Yến nồng ấm, khiêm nhường! Tôi thì  thích Ä‘iều mà chị từng tâm niệm: “Hãy sống má»™t cách hiền lÆ°Æ¡ng và có ý nghÄ©a”. Tôi thấy Ä‘iều ấy có trong từng tác phẩm báo chí của chị?

- Tôi nghÄ© mình cÅ©ng có nhiều may mắn để có má»™t cuá»™c sống tinh thần phong phú, an nhiên. Những con người tôi gặp, những nhân vật trong tác phẩm của tôi Ä‘ã giúp tôi hiểu được Ä‘iều ấy. Chẳng hạn nhÆ° trong cuốn sách “Những mảnh ghép Quân vÆ°Æ¡ng” của tôi có 86 câu chuyện - nhân vật Ä‘ã tận hiến cho các lÄ©nh vá»±c văn hóa - nghệ thuật bao gồm Ä‘iện ảnh, âm nhạc, há»™i họa, văn chÆ°Æ¡ng; các học giả, chính khách, các nguyên thủ quốc gia - những nhà hoạt Ä‘á»™ng chính trị, xã há»™i; các nhà hoạt Ä‘á»™ng trên lÄ©nh vá»±c báo chí - truyền thông; hÆ¡n chục doanh nhân người Việt ở trong và ngoài nÆ°á»›c, người nÆ°á»›c ngoài ở Việt Nam. Tất cả những gÆ°Æ¡ng mặt ấy mang đến má»™t thông Ä‘iệp: Muốn tỏa sáng thì hãy cháy lên niềm Ä‘am mê và khát vọng, để Ä‘i đến thành công trong sá»± nghiệp, bắt đầu từ những công việc thường ngày, những phận sá»± dù nhỏ nhất. Và vá»›i tôi, má»—i công việc mình làm, tôi đều nghÄ© sẽ có ý nghÄ©a cho cuá»™c sống, chí ít thì sẽ chắc chắn rằng, cho ai Ä‘ó Ä‘ang cần.

+ Ý nghÄ©a nhÆ° là Dá»± án “Ngày Quốc tổ Việt Nam toàn cầu” mà cách Ä‘ây vài ngày chị cùng cá»™ng sá»± vừa tổ chức lần thứ 2 tại Lào phải không chị?

- Thá»±c sá»± tôi vẫn còn cảm xúc lâng lâng khi sá»± kiện vừa khép lại. Vá»›i mong muốn thông qua sá»± kiện này, nền văn hóa Việt Nam có thể đối thoại được vá»›i nền văn hóa của các nÆ°á»›c trên thế giá»›i. TÆ° thế của kiều bào Việt ở nÆ°á»›c ngoài sẽ ngày càng có Ä‘iều kiện nâng cao và đối thoại được vá»›i người bản xứ. Họ sẽ ngày càng hiểu nhau hÆ¡n, xích lại gần nhau hÆ¡n trong sá»± tôn trọng và tôn vinh lẫn nhau. Dá»± án Ä‘ã nhận được sá»± ủng há»™ nhiệt tình của bà con kiều bào, bởi những ai xa quê đều mang trong mình ná»—i niềm Ä‘au Ä‘áu được duy trì và gìn giữ văn hóa Việt ngay tại nÆ°á»›c sở tại, nhân lên lòng tá»± hào dân tá»™c. Và là má»™t nhà báo, tôi muốn mình góp má»™t chút sức lá»±c nhỏ bé vào niềm kiêu hãnh, tá»± cường của người Việt Nam ở nÆ°á»›c ngoài.

+ Vâng, xin cảm Æ¡n chị!

Theo Hà Vân (Thá»±c hiện)/ Báo Nhà báo và Công luận