Ngoài sá»± thi vị, đầy lãng mạn, những nhà báo nữ cÅ©ng phải trải gian truân, vất vả và chịu những thá»­ thách hiểm nguy của nghề, ý kiến của chị về vấn đề này?

Ngoài sá»± vất vả, khó nhọc, nghề báo còn được coi là nghề nguy hiểm, vì đặc thù công việc nên lắm lúc các nhà báo gặp không ít tình huống cam go. Vá»›i tính chất nghề nghiệp Ä‘ó thì nhà báo nữ hay nam ở bất kỳ Ä‘âu cÅ©ng sẽ trải qua những gian truân nhÆ° nhau.

Các nhà báo nữ cÅ©ng phải đối mặt vá»›i những cản trở trong quá trình tác nghiệp nhÆ° không được cung cấp thông tin, mua chuá»™c, thu giữ phÆ°Æ¡ng tiện tác nghiệp, cố tình làm hÆ° hỏng phÆ°Æ¡ng tiện tác nghiệp, giữ người, quấy rối tình dục, vu khống, tấn công, gây thÆ°Æ¡ng tích, trả thù…và vô số những việc làm khác gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả tinh thần và thể xác của các nhà báo.

Nói nhÆ° thế để thấy được, công việc của nhà báo làm hàng ngày để ra được những sản phẩm là những bài báo, tờ báo mà Ä‘á»™c giả cầm trên tay, Ä‘ôi khi có cả máu và nÆ°á»›c mắt. Ở những nÆ¡i vinh quang nhất hay những nÆ¡i khốc liệt nhất họ đều có mặt. Bất chấp mọi hiểm nguy phải đối mặt, nhiều nhà báo nữ vẫn can đảm xông pha để theo Ä‘uổi sá»± nghiệp được mệnh danh là "chim báo bão thời đại".

Tôi nhá»› có má»™t Há»™i thảo dành cho các nữ Tổng biên tập, ở Ä‘ó hầu nhÆ° các chị đều cho rằng mình là phụ nữ nên làm việc gặp rất nhiều khó khăn, làm báo thì Ä‘ã khó khăn, làm tổng biên tập thì càng khó khăn. Theo tôi thì đừng chia ra phụ nữ làm khó hay Ä‘àn ông làm khó vì Ä‘àn ông làm được thì phụ nữ cÅ©ng làm được. CÆ¡ há»™i để làm tốt là nhÆ° nhau.

Đừng nghÄ© là tôi là phụ nữ Ä‘i làm báo, tôi cÅ©ng Ä‘i làm báo, Ä‘àn ông cÅ©ng có cái khó của làm ông và phụ nữ cÅ©ng thế cho nên thá»±c ra đặt ra câu hỏi phụ nữ làm báo có khó không là không nên bởi phụ nữ ở Việt Nam thật ra là khó ở tất cả mọi việc chứ không chỉ làm báo. Người phụ nữ bị quá nhiều gánh nặng và bó buá»™c trong những công thức truyền thống công, dung, ngôn, hạnh, anh hùng bất khuất - trung hậu đảm Ä‘ang...đủ thứ danh hiệu phải gồng lên cho xứng Ä‘áng thì phụ nữ còn khổ, bao giờ người phụ nữ cảm giác mình được tá»± do, được giải phóng, được làm công việc mình thích thì má»›i hết khổ.

Ná»—i lo về nghề nghiệp, đặc biệt là lo toan cho con cái và các mối quan hệ gia Ä‘ình Ä‘ã khiến nhiều nhà báo nữ bỏ nghề báo sau nhiều năm gắn bó, phải chăng nhề báo rất khắc nghiệt vá»›i phái nữ thÆ°a chị?

Chuyện Ä‘ó cÅ©ng không khó hiểu ở má»™t nghề nhạy cảm và đầy áp lá»±c nhÆ° làm báo. Tôi cho rằng, không có công việc nào tốt nhất, chỉ có công việc phù hợp nhất vá»›i bản thân người Ä‘ó ở từng thời Ä‘iểm mà thôi. Khi ai Ä‘ó bỏ nghề, không hẳn là vì nó khó, nó khổ mà là do nhiệt huyết cảm hứng vá»›i nó còn nữa hay không. Nếu còn nhiệt huyết vá»›i nghề, thì khó khăn đến Ä‘âu cÅ©ng ở lại vá»›i nó, còn khi Ä‘ã hết lá»­a, công việc suôn sẻ, Ä‘ãi ngá»™ tốt đến Ä‘âu thì người ta cÅ©ng chán mà bỏ.

Đối vá»›i các nhà báo nữ để theo được nghề thì Ä‘iều cần nhất là sá»± Ä‘am mê.

Tất nhiên, vá»›i phụ nữ chọn nghề báo là Ä‘ã gánh lên vai má»™t gánh nặng: Ở má»™t đầu là áp lá»±c công việc, là trách nhiệm đối vá»›i bạn đọc, vá»›i xã há»™i...còn đầu kia là gia Ä‘ình riêng, trách nhiệm nuôi dạy con cái.

Vậy những nhà báo nữ muốn sống được vá»›i Ä‘am mê, muốn gắn bó vá»›i nghề thì cần phải có tố chất hay cần trang bị cho mình những Ä‘iều kiện gì thÆ°a chị?

Trong nghề báo, hầu nhÆ° không có sá»± phân biệt yếu tố giá»›i tính cÅ©ng nhÆ° sá»± Æ°u tiên đối vá»›i nữ giá»›i trong cuá»™c chạy Ä‘ua để Ä‘Æ°a những thông tin nhanh nhất, tin cậy nhất đến cho bạn đọc trong sá»± cạnh tranh thông tin từng phút từng giờ trên các tờ báo đặc biệt là báo Ä‘iện tá»­. Vì vậy, nhà báo nữ hiện nay, để Ä‘áp ứng yêu cầu cạnh tranh thông tin cần có sá»± năng Ä‘á»™ng, linh hoạt, nhạy bén và cả sức khỏe, sá»± dẻo dai má»›i có thể trụ vững đối vá»›i công việc luôn đầy áp lá»±c này.

Đi nhiều, va chạm không ít và đầy rủi ro, nghề báo là má»™t chọn lá»±a thách thức cho cả nam giá»›i và nữ giá»›i. Đặc biệt, đối vá»›i nữ giá»›i, vá»›i đặc trÆ°ng giá»›i tính cÅ©ng nhÆ° những khó khăn và ná»—i niềm của phái yếu, vì vậy, để có thể gắn bó vá»›i công việc đầy vất vả, áp lá»±c và cạnh tranh ngày càng khốc liệt nhÆ° hiện nay, Ä‘am mê vá»›i nghề chính là Ä‘iều cần có đối vá»›i các nhà báo nữ khi chọn lá»±a nghề báo là công việc để theo Ä‘uổi suốt đời. Suy cho cùng, phải yêu nghề thá»±c sá»± trÆ°á»›c Ä‘ã, có yêu nghề thì má»›i dốc hết tâm huyết cho công việc. Xã há»™i không còn quá khắt khe vá»›i việc chọn nghề của phụ nữ nên Ä‘ã chọn thì yêu và cống hiến hết mình.

Nói chung nghề nào cÅ©ng thế cả, nên chọn nghề thích hợp vá»›i mình. Nếu bạn chọn nghề này thì bạn có thể phải hy sinh má»™t vài thứ. Nếu bạn là người ná»™i trợ thì hãy là người ná»™i trợ tốt, nếu bạn là người làm báo thì bạn hãy là người làm báo tốt. NhÆ°ng mà thá»±c ra thì đời sống ngày nay thì cÅ©ng không khó lắm, ví dụ nhÆ° người phụ nữ phải chăm sóc gia Ä‘ình bây giờ Ä‘âu có khó khăn nhÆ° ngày xÆ°a? PhÆ°Æ¡ng tiện há»— trợ rất nhiều mà quan niệm giờ cÅ©ng Ä‘ã khác rồi.

Thêm nữa, bây giờ làm báo có rất nhiều hình thức, không chỉ cứ làm báo là phải Ä‘i viết, Ä‘iều tra phỏng vấn, làm phóng sá»±. Bây giờ vá»›i trang mạng xã há»™i, những trang nhiều người đọc, nhiều like, nhiều view thậm chí các bạn chỉ post má»™t món ăn lên rồi viết má»™t bài báo nho nhỏ thôi Ä‘ã thu hút được nhiều đối tượng tham gia xem rồi. Và ít ra thì Ä‘iều Ä‘ó cÅ©ng thể hiện ý định, mong muốn làm báo của mình mà không cần phải qua má»™t cố gắng nào quá.

HÆ¡n nữa, trong giai Ä‘oạn báo chí thịnh vượng nhÆ° hiện nay, có rất nhiều các tòa soạn báo được mở ra theo ngành nghề, nhắm vào những đối tượng riêng biệt. Các nhà báo nữ có thể tham gia vào làm hoặc trở thành cá»™ng tác viên theo Ä‘úng năng lá»±c, sở trường, Ä‘iều kiện hoàn cảnh của mình. Đó cÅ©ng là má»™t cách để các bạn được sống vá»›i Ä‘am mê làm báo của minh.

Tức là người phụ nữ làm báo có thể linh Ä‘á»™ng, thông minh trong nhiều trường hợp không theo quan niệm làm báo truyền thống là Ä‘i thật nhiều, va chạm thật nhiều, gai góc thật nhiều?

Đúng vậy! Những người phụ nữ làm báo bây giờ cần bỏ bá»›t những gì người ta Ä‘ã định sẵn Ä‘i, cần tá»± tìm thấy những gì cân bằng cuá»™c sống và công việc của mình, cảm thấy thế nào là tá»± do, thế nào là mình thích, còn nếu cảm thấy mình quá thích cái gì Ä‘ó thì chấp nhận Ä‘ánh đổi và phải biết cách Ä‘iều hòa cuá»™c sống. Những người phụ nữ làm báo trÆ°á»›c Ä‘ây rất là khổ mà họ vẫn làm được.

Trong nghề báo, hầu nhÆ° không có sá»± phân biệt yếu tố giá»›i tính cÅ©ng nhÆ° sá»± Æ°u tiên đối vá»›i nữ giá»›i...

Tại sao người ta lại nói nghề báo là nghề khó nhọc? Nghề báo khó nhọc trÆ°á»›c hết là nghề không dập khuôn theo má»™t khuôn mẫu nào hết. Nghề báo khó là vì Ä‘òi hỏi người theo nghề phải luôn luôn sáng tạo và phải có phong cách riêng biệt.

Vậy muốn sáng tạo, muốn có phong cách riêng biệt thì buá»™c người làm nghề báo phải có kiến thức, phải Ä‘am mê, phải sáng tạo. Tất cả những cái Ä‘ó làm cho người làm báo vất vả hÆ¡n, khó nhọc hÆ¡n chứ không phải là vất vả do nhà báo phải Ä‘i rừng sâu, núi xa, phải lặn lá»™i lên thượng nguồn, xuống hạ lÆ°u; phải Ä‘i hải đảo xa xôi, phải Ä‘i ăn bụi, nằm bờ…thì Ä‘ó không phải. Đó chỉ là hiểu theo nghÄ©a thá»±c.

Má»™t khi Ä‘ã theo nghề, yêu nghề, nhà báo có nhiều trăn trở, suy nghÄ©, Ä‘au Ä‘áu về nghề ghê lắm. Nhiều khi các bài báo nó làm cho mất ăn, mất ngủ…Khi chÆ°a làm được, chÆ°a giải quyết được vấn đề còn Ä‘ang dang dở, còn Ä‘ang Ä‘au Ä‘áu thì còn khó nhọc…Vất vả của nghề báo là ở chá»— Ä‘ó. Nó Ä‘òi hỏi sá»± sáng tạo, Ä‘òi hỏi sá»± bứt phá, Ä‘òi hỏi sá»± cống hiến, Ä‘am mê.

Trên thá»±c tế, hầu hết các nhà báo nữ tôi thấy đều Ä‘ã và Ä‘ang làm tất cả những công việc được giao của má»™t nhà báo, không nề hà, không phân biệt nhiệm vụ Ä‘ó nặng hay nhẹ, của nam hay nữ. Có những lúc, nhiều khó khăn riêng trong cuá»™c sống tưởng chừng Ä‘ã quật ngã họ, nhÆ°ng sá»± thú vị của nghề cầm bút Ä‘ã tiếp thêm cho họ sức mạnh để trụ lại vá»›i nghề...Họ Ä‘ã khẳng định được mình không hề thua kém đồng nghiệp nam giá»›i cả về sá»± Ä‘am mê cÅ©ng nhÆ° chuyên môn, nghiệp vụ báo chí.

Trân trọng cảm Æ¡n chị!

Theo Hồ Nguyệt/Báo Nhà báo & Công luận