Đó là chia sẻ của nhà báo Lê Văn ChÆ°Æ¡ng- Phóng viên Báo Biên phòng đại diện tại TP. Đà Nẵng (nhÆ°ng thường xuyên lăn lá»™n vá»›i ngÆ° dân ở Quảng Ngãi và Bình Định) trong má»™t chuyến Ä‘i biển trên tàu cá cùng ngÆ° dân. Anh cÅ©ng là tác giả của nhiều phóng sá»±, công trình nghiên cứu khoa học về đề tài biển đảo, ngÆ° dân Ä‘ã được nhiều giải thưởng báo chí từ Trung Æ°Æ¡ng đến địa phÆ°Æ¡ng, Liên hoan Truyền hình toàn quốc, trong Ä‘ó có 2 giải Báo chí Quốc gia (năm Giải B năm 2012 và Giải C năm 2016)

Trong cuá»™c trò chuyện vá»›i PV, nhà báo Lê Văn ChÆ°Æ¡ng cho biết, sau những chuyến Ä‘i nhÆ° vậy, bên cạnh việc thá»±c hiện phóng sá»± báo chí, anh còn thá»±c hiện đề tài khoa học: “PhÆ°Æ¡ng pháp neo tàu trên bãi cạn ở quần đảo Hoàng Sa để trụ bão và bám đảo”.

Anh kể, ông thuyền trưởng nằm trên chiếc giường rá»™ng trong ca bin Ä‘ánh má»™t giấc say sau 7 giờ cầm lái. Chiếc bánh lái trong tay má»™t thuyền viên Ä‘ang phát ra âm thanh lạch tạch theo vòng quay. Sau gần 3 ngày Ä‘êm, con tàu hành trình Ä‘oạn đường cuối cùng để đến tọa Ä‘á»™ 15 Ä‘á»™ 45 phút Kinh Đông. Những người hiểu biết về hàng hải nghe từ “15 Ä‘á»™ Kinh Đông” thì cÅ©ng phải thảng thốt! Vì Ä‘ây là vị trí giữa biển Đông. Con tàu vỏ thép được Ä‘óng theo Nghị định 67 mà anh đồng hành Ä‘i đến má»™t vùng biển xa xôi đến mức muốn chạy vào đất liền trong Ä‘iều kiện thời tiết tốt cÅ©ng phải mất vài ngày. Còn nếu biển Ä‘á»™ng thì hoàn toàn không có cÆ¡ may trở về trong bình yên.

Ông thuyền trưởng Ä‘ang ngủ say, bá»—ng ngừng ngáy, bật dậy, nhìn qua ô cá»­a kính tàu vá»›i vẻ đăm chiêu suy nghÄ©. Cú bật người dậy vá»›i vẻ giật thá»™t của người thuyền trưởng tên Tuấn, quê ở Quảng Ngãi Ä‘ã báo hiệu Ä‘iều gì Ä‘ó thoáng chút bất an. Sau này tôi má»›i hiểu, do con tàu Ä‘ang chao lắc chòng chành, nhÆ°ng dường nhÆ° má»™t dịp lắc lạ Ä‘ã khiến thuyền trưởng này rÆ¡i vào trạng thái “báo Ä‘á»™ng, cảnh báo”. Đối vá»›i những thuyền trưởng có thâm niên, má»™t nhịp chao lắc khác thường thì giống nhÆ° tiếng chuông réo trong hệ thống thần kinh – má»™t dạng phản xạ có Ä‘iều kiện của người từng trải biển cả.

Giỏ cá nặng đầy trên tàu vỏ thép (Ảnh: NVCC)

Đến chiều hôm Ä‘ó, bản tin dá»± báo thời tiết cho biết, vùng biển giữa biển Đông, tọa Ä‘á»™ từ 15 Ä‘á»™ Kinh Đông trở ra sẽ có áp thấp nhiệt Ä‘á»›i mạnh cấp 6 cấp 7. Nghe gió, má»™t ngÆ° dân Ä‘i biển kể rằng, trong chuyến biển trÆ°á»›c, tàu này nghe gió bão nhÆ°ng vẫn nán lại Ä‘ánh cá, cá đổ la liệt trên sàn tàu. Trên đường lao thục mạng về bờ, thuyền trưởng tiếp tục hô anh em Ä‘ánh thêm mẻ nữa vì cá bu trắng lốp 2 bên mạn tàu giữa lúc biển sùng sục sóng gió. LÆ°á»›i được quăng xuống, nhÆ°ng chỉ kéo được ná»­a cá thì cắt lÆ°á»›i chạy tiếp vì sóng gió má»—i lúc má»™t hung dữ, gầm gào.

Nghề biển cÅ©ng khá nghiệt ngã. Đó là biển êm thì rất ít cá. Cá chỉ nổi và Ä‘i từng Ä‘àn khắp mặt biển nhÆ° Ä‘i vÅ© há»™i má»—i khi thời tiết chuyển làn, biển Ä‘á»™ng. Đi tác nghiệp trên tàu cá cÅ©ng phải chấp nhận nghịch cảnh trá»› trêu này. Ká»· niệm tác nghiệp trên con tàu này, tôi không nêu đầy đủ thông tin về số tàu, địa phÆ°Æ¡ng, vì có những Ä‘iều tế nhị liên quan đến việc Ä‘ánh bắt của thuyền trưởng.

Sau Ä‘êm trên tàu vang lên thông tin dá»± báo thời tiết, sóng biển cao dần, thỉnh thoảng ập vào thành tàu rồi vọt lên phía sau boong lái. Ông thuyền trưởng thoáng chút lo lắng, rồi sau Ä‘ó nở nụ cười. Không cần nói ra nhÆ°ng cÅ©ng ngầm hiểu, ông Ä‘ang nghÄ© tá»›i hàng chục tấn cá lọt vào vòng lÆ°á»›i vây, ngÆ° dân phải xẻ thành 10 mẻ lÆ°á»›i, má»—i mẻ kéo má»™t bịch cá to lên boong trong tiếng reo hò “1…2…3, lên ca…á!”.

Thuyền trưởng nghe tinh dá»± báo biến Ä‘á»™ng thì nhÆ° vậy, còn thuyền viên thì Ä‘an xen nhiều tâm trạng. Ai cÅ©ng muốn Ä‘ánh được nhiều cá, chuyến biển thắng lợi, khi tàu về bến thì sẽ giÆ¡ 4 đến 5 ngón tay ra hiệu vá»›i người trong bờ rằng: “40-50 tấn, có tiền ăn chia!”. NhÆ°ng rồi ở má»™t nÆ¡i quá xa xôi nên ngÆ° dân thoáng chút bất an. Tọa Ä‘á»™ 15 Ä‘á»™ Kinh Đông được lá»±c lượng tìm kiếm cứu nạn nhiều lần cảnh báo rằng: “Nếu tàu chết máy thì tá»± xoay xở, không ai có thể ra ứng cứu kịp”.  

Đứng giữa sá»± lá»±a chọn của thuyền trưởng, nhà báo tác nghiệp trên tàu cÅ©ng không tránh khỏi chút chá»™n rá»™n trong lòng khi nghÄ© đến hình ảnh tuyệt đẹp quay cảnh cá tràn ngập khoang tàu, tiếng reo hò và nụ cười trên biển cả. NhÆ°ng rồi không phải là dân Ä‘i biển chuyên nghiệp, nên có Ä‘iều gì Ä‘ó cÅ©ng thoáng lÆ°á»›t qua tim vá»›i hÆ¡i thở gấp gáp khi nghÄ© đến giây phút sóng gió bủa vây, tiếng hò hét “cứu...cứu” mà tôi từng nghe trên máy Icom. TrÆ°á»›c khi ra khÆ¡i, nhà báo Ä‘ã được thuyền trưởng dặn dò: “Anh em sao thì mình vậy, có gì cÅ©ng ráng chịu chứ đừng Ä‘òi vô bờ sẽ lỡ chuyến biển”. Vậy là bắt đầu chuẩn bị máy ảnh, camera vá»›i phÆ°Æ¡ng châm: “Chấp nhận mọi thứ, kể cả rủi ro”.  

Đêm biển Ä‘á»™ng, tiếng gió thổi khác thường, âm thanh của sóng cÅ©ng to hÆ¡n và Ä‘á»™ chao lắc của con tàu nghiêng hẳn về má»™t phía vì tất cả 14 ngÆ° dân hò dô kéo cá ở mạn trái. Giữa lúc vui nhá»™n thì Icom của tàu 45 Ä‘i gần Ä‘ó Ä‘iện sang thông báo: “Đài Hải quân Hoa Kỳ dá»± báo gió sẽ lá»›n hÆ¡n vào ngày hôm sau anh em Æ¡i…!”.

Nhà báo Lê Văn ChÆ°Æ¡ng chia sẻ niềm vui vá»›i ngÆ° dân (Ảnh: NVCC)

Nghe gió lá»›n, thuyền viên trên tàu thỉnh thoảng lại nói bâng quÆ¡ từ: “Vô bờ… khi xong lÆ°á»›i thì về…”. Còn thuyền trưởng thì tất nhiên lại Ä‘ang mỉm cười bởi con số sản lượng vào Ä‘êm biển Ä‘á»™ng là 12 tấn. Ông Tuấn cÅ©ng không giấu hy vọng: “Chuyến này mong thu về khoảng 1 tá»· đồng, phá vỡ ká»· lục hồi giờ”.  

Giữa lúc sóng gió bủa vây, thỉnh thoảng anh Tuấn lại gọi Ä‘iện về đất liền nhờ Đài canh cá»™ng đồng tra cứu thêm thông tin trên Đài khí tượng thủy văn. Anh dá»± Ä‘oán, thuyền trưởng Ä‘ang ở tâm trạng đứng giữa quyết định: “Neo lại hay quay về?”, vì trên tàu cÅ©ng Ä‘ã chở hÆ¡n 40 tấn cá.

Má»™t con sóng lá»›n phủ lên tàu, nÆ°á»›c biển văng tung tóe vào phòng ngủ. Vài giọt nÆ°á»›c li ti vào giờ phút Ä‘ó cÅ©ng có cảm giác lạnh buốt nhÆ° nÆ°á»›c Ä‘á. Thuyền trưởng quay mặt Ä‘i và nói vọng xuống khoang dÆ°á»›i: “Anh em ráng nốt Ä‘êm nay”.

Con tàu nhấp nhô trên sóng nhÆ° con lật đật. Toàn bá»™ cá»­a kính được hạ xuống để ngăn nÆ°á»›c biển bắn vào trong khoang. Lúc 20 giờ, biển bá»—ng thấp thoáng ánh Ä‘èn chiếu rọi nhÆ° những ngôi nhà ẩn hiện trên mặt biển Ä‘en. Thì ra Ä‘oàn tàu vỏ gá»— gặp lúc thời tiết xấu Ä‘ã bắt đầu co cụm lại, bám lấy tàu vỏ thép để làm Ä‘iểm tá»±a. Điểm tá»±a trên biển đối vá»›i ngÆ° dân là chạy vào đảo hoặc bám quanh má»™t con tàu nào Ä‘ó trông có vẻ vững chãi. Chiếc tàu Ä‘i bên cạnh có số Ä‘uôi là 46 Ä‘iện sang thông báo: “Đuối quá, chắc phải quay về”.

Thuyền trưởng Tuấn hô thả thúng xuống biển để thá»­ kéo lÆ°á»›i nhÆ°ng bị sóng cuốn trôi vùn vụt. NgÆ° dân trên thúng phải chèo chống vá»›i chiếc thúng sắp bị chìm nghỉm. Má»™t ngÆ° dân la lá»›n: “Giống nhÆ° có vòi rồng ở bên mạn trái”. Tá»›i lúc Ä‘ó, thuyền trưởng má»›i quyết định nhổ neo rút lui. Thủ tục nhổ neo không được thá»±c hiện ngay, vì ngÆ° dân còn phải mất vài phút làm thủ tục thắp hÆ°Æ¡ng, dâng rượu, đốt giấy vàng mã thả xuống biển và báo cáo vá»›i ông bà về chuyến biển Ä‘ã xong xuôi, giờ tàu phải trở về.

Âm thanh của tiếng máy Yanmar bị tiếng sóng biển lấn át. Con tàu bám theo lượn sóng giữa biển xám xịt, khung cảnh cô Ä‘Æ¡n và lạc lõng. Hành trình theo ngÆ° dân để tác nghiệp trên biển cả, nếu muốn có những hình ảnh đẹp thì phải chấp nhận sống chung vá»›i sóng gió. TrÆ°á»›c khi ra khÆ¡i thì phải tá»± hứa trÆ°á»›c vá»›i lòng mình: “Đừng bao giờ cất lời đề nghị tàu xuôi về trong khi thuyền trưởng vẫn phát lệnh trụ lại Ä‘ánh cá”./.

         PV (ghi)/Theo Cổng TTĐT Há»™i Nhà báo Việt Nam