Tác giả Tuấn Ngá»c - phóng viên báo Lào Cai ( bên trái) trong chuyến
tác nghiệp trên vùng cao Bát Xát
Bát mì tôm lúc 14h
Má»™t sá»›m tháng 5, tôi cùng ngưá»i bạn đồng nghiệp có mặt ở UBND xã Trịnh Tưá»ng để chuẩn bị cho hành trình viết vá» má»™t cung đưá»ng má»›i lên xã Y Tý mà tôi gá»i là “Cung đưá»ng hi vá»ng”. Má»i cố gắng để liên lạc vá»›i vị trưởng thôn ngưá»i Hà Nhì trên đỉnh núi Lao Chải Ä‘á»u vô vá»ng vì trên Ä‘ó sóng Ä‘iện thoại quá yếu.
Gần trưa, trá»i Ä‘ã nắng như đổ lá»a, khi chúng tôi đến được thôn Lao Chải cÅ©ng Ä‘ã gần 11 giá». Tháºt may mắn là trưởng thôn Lao Chải Lý Giá Xe Ä‘ang ở nhà. Mặc dù chưa ăn cÆ¡m trưa, nhưng ông vẫn nhiệt tình dẫn chúng tôi Ä‘i bá»™ vượt dốc lên đồi chụp ảnh khu vá»±c trồng cây đương quy. Nắng rát như táp vào mặt, mồ hôi túa ra ướt áo, miệt mài tác nghiệp, khi trở vá» thôn thì giáºt mình vì Ä‘ã gần 13 giá» chiá»u.
Sáng ăn vá»™i cái bánh mì, lúc này, bụng tôi Ä‘ã sôi ùng ục vì Ä‘ói, ngưá»i bạn Ä‘i cùng cÅ©ng Ä‘ã thấm mệt, nhưng vẫn còn má»™t chặng đưá»ng dài phía trước, nên chúng tôi vá»™i vã chia tay trưởng thôn Lao Chải để tiếp tục lên đưá»ng.
Qua Ä‘oạn đưá»ng nhá»±a, con ngá»±a sắt chở hai ngưá»i cứ chồm lên, hạ xuống vá»›i Ä‘oạn đưá»ng đất Ä‘á gáºp ghá»nh, nhiá»u chá»— sạt lở nguy hiểm chênh vênh sát mép vá»±c, hÆ¡n ná»a tiếng sau chúng tôi má»›i đến được thôn Phìn Hồ. Ở Ä‘ây chỉ có má»™t quán tạp hóa đơn sÆ¡ và không có gì ăn khác ngoài mì tôm.
Trong khi chị chá»§ quán ngưá»i Mông nhóm lá»a Ä‘un siêu nước thì chúng tôi năn nỉ mãi má»™t chị nhà gần Ä‘ó má»›i bán cho 2 quả trứng vịt để úp mì tôm. Giữa căn nhà nóng hầm háºp, mái thá»§ng lá»— chá»— xuyên những tia nắng xuống ná»n đất, bụng Ä‘ói cồn cào, bát mì tôm trứng Ä‘áºy bằng tấm bìa các tông lúc 14 giá» chiá»u sao mà ngon thế. Vì phải đợi đến táºn cuối chiá»u má»›i gặp được trưởng thôn Phìn Hồ để phá»ng vấn và chụp ảnh tư liệu, nên chúng tôi trở vá» thành phố khi trăng Ä‘ã sáng.
Hành trình trong Ä‘êm bão

Tác nghiệp bên dòng suối lÅ© Phìn Ngan là má»™t trong những kỉ niệm khó quên
Nói thêm vá» những chuyến Ä‘i xa vá» muá»™n, cách Ä‘ây má»™t năm, tôi và ngưá»i bạn cùng cÆ¡ quan thá»±c hiện đỠtài vá» gương thầy giáo “quân hàm xanh” vá»›i công tác xóa mù chữ ở thôn, bản vùng cao. Giữ lá»i hẹn vá»›i các chiến sÄ© Äồn biên phòng 257 Bát Xát, chiá»u muá»™n chúng tôi có mặt ở Äồn và Ä‘i xe máy vào thôn San Bang, xã Bản Vược.
Tuy nhiên, phải đợi đến hÆ¡n 19 giá» tối má»›i có những ánh Ä‘èn pin lấp lóa cá»§a các chị em ngưá»i Dao Tuyển đến nhà văn hóa thôn há»c chữ. Äợi lá»›p há»c Ä‘ông đủ, anh chiến sÄ© biên phòng táºn tình hướng dẫn những bà, những chị ngưá»i Dao viết chữ, Ä‘á»c bài. Có cụ Ä‘ã 60 tuổi, mắt Ä‘eo kính lão dày cá»™p, váºy mà vẫn cặm cụi viết từng con chữ.
Mải mê tác nghiệp, chúng tôi quay phim, chụp ảnh, phá»ng vấn xong xuôi, lá»›p há»c kết thúc lúc hÆ¡n 22 giá», nhìn ra ngoài trá»i trăng sáng vằng vặc giữa núi rừng mênh mông. Từ thôn San Bang ra trung tâm xã bản Vược còn gần chục cây số đưá»ng dốc quanh co triá»n núi, mặc dù trăng sáng và xe có Ä‘èn, nhưng chúng tôi vẫn phải mò mẫm bám từng mét đưá»ng, chỉ lo xe trượt bánh sa xuống vá»±c.
Äêm khuya, rừng núi vắng vẻ, Ä‘i mãi không thấy má»™t nhà dân. Bất chợt, trá»i nổi gió ào ào Ä‘ung đưa víu những ngá»n tre, mấy tia chá»›p xẹt rạch ngang bầu trá»i, có Ä‘oạn đổ Ä‘èo qua há»§m gió, chẳng biết có phải sương rét không, mà Ä‘ang lái xe bá»—ng nổi da gà, cảm giác rá»n rợn.

Tác nghiệp bên cá»™t mốc 87(2) khu vá»±c cầu Thiên Sinh, xã Y Tý
23 giá» Ä‘êm, chúng tôi thở phào nhẹ nhõm khi vỠđến chợ Bản Vược an toàn. Trá»i bá»—ng nổi cÆ¡n giông bão và mưa xối xả. Vừa Ä‘ói, vừa mệt sau Ä‘oạn đưá»ng dài, không thể Ä‘i tiếp vì mưa quá to, chúng tôi tạt vào quán ăn Ä‘êm. Mấy chiến sÄ© biên phòng gá»i ra má»—i ngưá»i má»™t bát cháo và mấy quả trứng vịt lá»™n, vừa ăn cho ấm bụng, vừa uống chén rượu cho ấm ngưá»i, chia sẻ câu chuyện công việc, cuá»™c sống gia Ä‘ình. Chiếc bạt má»ng căng trÄ©u nước chỉ chá»±c đổ ào xuống, váºy là Ä‘ang ăn lại phải di chuyển vào bàn phía trong cho khá»i ướt. Câu chuyện cứ dài mãi trong cÆ¡n mưa nặng hạt giữa vùng biên giá»›i. Äêm ấy, chúng tôi phải gá»i lại xe máy ở Bản Vược, Ä‘i nhá» xe ô tô cá»§a má»™t cán bá»™ biên phòng vá» thành phố.
Chuyến tác nghiệp vất vả nhưng để lại nhiá»u cảm xúc khó quên, chắp cánh cho tác phẩm thêm hấp dẫn đến vá»›i bạn Ä‘á»c…
Theo Tuấn Ngá»c/Báo Nhà báo và Công luáºn