“Tôi sinh ra trong gia Ä‘ình công chức nghèo ở má»™t tỉnh nghèo miền Trung, mảnh đất mà mọi người thường định danh là xứ “chảo lá»­a túi mÆ°a” vá»›i vô cùng nhiều những số phận khó khăn, bất hạnh. Từ nhỏ, nÆ¡i làng quê nghèo, tôi Ä‘ã sống cùng họ, tận mắt, trải lòng vá»›i bao cảnh đời ấy nên lòng trắc ẩn về những số phận con người khổ hạnh luôn có trong chúng tôi. Cha tôi là má»™t nhà báo - nhà thÆ¡, ông sống tình cảm, nhân hậu. Hồi nhỏ, sáng nào tôi cÅ©ng thấy cha tôi gọi má»™t người ăn xin bị tật nguyền vào cho chút tiền nhỏ, rồi thành lệ, sáng nào người Ä‘àn ông Ä‘áng thÆ°Æ¡ng ấy cÅ©ng chờ sẵn cha tôi ở cá»­a nhà. Ngày lá»… tết chúng tôi có miếng ngon, đồ mặc đẹp thì người ăn xin ấy cÅ©ng có phần.

NhÆ°ng rồi, má»™t sáng nọ, mở cá»­a, cha tôi không thấy người ăn mày ấy Ä‘âu, ông lo lắng, thắc thỏm chờ... Rồi 2,3,4,5... ngày sau Ä‘ó nữa, người ăn mày cÅ©ng không còn tìm đến. Cha tôi dò hỏi thì biết người tật nguyền xấu số ấy Ä‘ã lâm bệnh và mất. Cha buồn đến Ä‘á»™ Ä‘ã viết nên những câu thÆ¡ trắc ẩn sâu sắc về kiếp người...

Trong gia Ä‘ình tôi, những chuyện đại loại nhÆ° thế rất nhiều. Có lẽ, những Ä‘iều Ä‘ó, những hành xá»­ của cha mẹ, của người thân về cách sống, cách chia sá»›t, cảm thông vá»›i những số phận con người Ä‘ã được bồi đắp trong chúng tôi từ nhỏ. Và trong suốt hành trình sống, chị em chúng tôi há»… gặp trên đường những cảnh đời cần chia sá»›t, trong Ä‘iều kiện có thể chúng tôi luôn vui lòng, tá»± nguyện, dù là chút tấm lòng nhỏ.

Từ nhỏ, cha mẹ chúng tôi khá nghiêm khắc, không nuông chiều con cái, đặc biệt là chú trọng sá»± Ä‘àng hoàng, công chính, từ những việc nhỏ. Em trai tôi hồi nhỏ nghịch ngợm chọc trái cây trá»™m của nhà hàng xóm cho bạn bè ăn, về nhà cha nhìn thấy Ä‘ã Ä‘ánh cho má»™t trận nên thân, bắt sang nhà người ta xin lá»—i. Trong nhà không có sá»± phân biệt bất kỳ đứa con nào, ká»· luật được Ä‘Æ°a ra là đều phải lao Ä‘á»™ng và học hành tá»± giác, học giỏi cÅ©ng phải lao Ä‘á»™ng bình thường chứ không được Æ°u ái, giảm việc nhà. Cha mẹ bắt các chị em phải tá»± quản lý nhau bằng cách chị rèn em và phải làm gÆ°Æ¡ng. Cha mẹ tôi hay nói câu “đầu có xuôi thì Ä‘uôi má»›i lọt”, “làm ả thì ngả mặt lên”, cha mẹ Ä‘i vắng thì anh chị có trách nhiệm rèn cặp, chỉ bảo các em, nếu em mắc lá»—i thì anh chị phải chịu trách nhiệm. Có lần, em út tôi Ä‘ánh vỡ chiếc phích nÆ°á»›c (khi ấy nó nhÆ° má»™t tài sản có giá trong nhà), cha tôi về hỏi tá»™i xong thì Ä‘ánh tôi má»™t trận roi. Đứa em út tôi xanh mặt, vừa sợ vừa thÆ°Æ¡ng chị bị Ä‘ánh. Có lẽ kiểu dạy nhÆ° thế khiến chúng tôi cÅ©ng tá»± lập nề nếp ká»· luật trong nhà Ä‘âu ra đấy từ nhỏ.

Cuá»™c đời có ai là chỉ có thành công? Tôi cÅ©ng từng thất bại vài việc, thất bại lá»›n nhất là hôn nhân, cÅ©ng là Ä‘iều làm cha mẹ tôi buồn nhất. Vá»›i các thất bại khác của cuá»™c sống, tôi không bao giờ chia sẻ vá»›i cha mẹ, vì tôi chả bao giờ muốn cha mẹ phải bận lòng khi mình Ä‘ã trưởng thành, nhÆ°ng vá»›i chuyện hôn nhân thì có lẽ khó có thể chia sẻ vá»›i ai ngoài cha mẹ, và tôi thấy luôn có sá»± ấm áp của người thân.

Tôi may mắn được sống cùng cha tôi trong môi trường báo chí và thi ca rất sá»›m, nên tôi ảnh hưởng lá»›n từ người cha. Ông là người thầy chữ nghÄ©a đầu tiên của tôi. Hằng năm, ngày truyền thống Báo chí, người đầu tiên tôi thường gá»­i lời tri ân là cha tôi! Ông hài lòng về sá»± lá»±a chọn nghề của tôi. Thỉnh thoảng tôi được nhận giải thưởng báo chí, ông rất vui, coi nhÆ° má»™t sá»± báo hiếu, “mÆ°a đền cây”. Điều ông không hài lòng nhất về tôi Ä‘ó là tôi không cố gắng trong sáng tác thÆ¡ ca, Ä‘iều mà ông kỳ vọng ở tôi từ nhỏ.

Người ta thường có má»™t người để khi vui nhất và buồn nhất nghÄ© tá»›i. Còn tôi có hẳn cả má»™t ngôi nhà - ngôi nhà lá»›n: Ä‘ó là gia Ä‘ình, là cha mẹ, anh chị em ruá»™t của tôi. Giờ gia Ä‘ình lá»›n của chúng tôi Ä‘ã chia thành những gia Ä‘ình nhỏ, nhÆ°ng anh chị em chúng tôi có má»™t quy Æ°á»›c là chuyện vui buồn đều xắn tay cùng nhau. Ká»· luật gia Ä‘ình lá»›n được chuyển giao, tiếp nối sang các gia Ä‘ình nhỏ. Các cháu con của chúng tôi hiện nay cÅ©ng theo nếp nhà nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây.

Tuỳ theo Ä‘á»™ tuổi, hồi nhỏ tôi dạy con tính trung thá»±c phải cao nhất. Không được dối trá! Nó phải trở thành ý thức và dần là tính cách, nhân cách. Hồi cháu học lá»›p 3, má»™t lần Ä‘i học về, cháu ngồi vào bàn ăn rất uể oải, chỉ ăn má»™t chút rồi vào Ä‘i nằm, tôi thấy lạ bèn vào phòng, thấy mặt cháu căng thẳng. Tưởng con ốm, tôi liền áp mặt vào thái dÆ°Æ¡ng con kiểm tra xem có sốt không. Cháu liền ôm chầm lấy mẹ khóc và nói: “Con có lá»—i, hôm nay Ä‘i học con Ä‘ã cấu nhau vá»›i bạn khiến bạn chảy máu ở má, bị cô giáo mắng. Con định giấu mẹ nhÆ°ng con không chịu được nữa”... Hoá ra cháu căng thẳng vì phải giấu má»™t việc có lá»—i. Đại khái từ những việc nhỏ, tôi tin con Ä‘ã hình thành ý thức, phản xạ không biết nói dối, không làm việc xấu. Khi con lá»›n tôi dạy cháu sá»± tá»± lập, lòng tá»± trọng và nhân hậu.

Tôi nghÄ© và tôi xem Ä‘ó là những Ä‘iều cần thiết, cần thiết hÆ¡n cả những chuyện to tát khác. Tôi không tạo áp lá»±c nào cho con cả, kể cả trong học hành lẫn cuá»™c sống nói chung. Đối vá»›i con cÅ©ng vậy, tôi chăm sóc rất chu Ä‘áo nhÆ°ng cÅ©ng nghiêm khắc trong ká»· luật sống. Con tôi hiểu tính cách này của mẹ nên cÅ©ng sống lá»±a nhau. Tuy nhiên chúng tôi khá dân chủ. Con được quyền tranh luận và cÅ©ng có quyền phản bác. NhÆ°ng tôi giống cha tôi, không chấp nhận, dung túng cái sai, cái xấu. Còn vá»›i chuyện va vấp thì Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên không phải tôi mà hầu hết cha mẹ nào cÅ©ng đủ Ä‘á»™ lượng và sá»± chia sẻ vá»›i con khi con không may có vấp váp.

Tôi là người năng nổ công việc xã há»™i nhÆ°ng đặc biệt lại thích chăm sóc cuá»™c sống gia Ä‘ình, thích ná»™i trợ, nấu nÆ°á»›ng, săn sóc thẩm mỹ không gian mình sống.

Muốn gia Ä‘ình trở thành nÆ¡i luôn cần tá»›i và chá»— nÆ°Æ¡ng tá»±a cho các con thì hãy tạo cho nó là nÆ¡i có đủ hÆ¡i ấm và sá»± thoải mái, yêu thÆ°Æ¡ng. Để lúc nào cÅ©ng muốn về nhà khi mệt mỏi. Tôi có thói quen trÆ°á»›c khi ra khỏi nhà là thường dọn dẹp, trang trí từng góc nhà đẹp đẽ sạch sẽ tinh tÆ°Æ¡m, ngắm Æ°ng mắt rồi má»›i khép cá»­a Ä‘i làm. Bởi tôi muốn cảm giác khi về nhà mở cá»­a phòng ra thì thật khoan khoái. Tôi nghÄ© cả ngày Ä‘i làm mệt nhoài ra rồi thì bản thân mình và con cái chỉ muốn nhanh chóng về nhà, nÆ¡i có má»™t không gian êm ái, bữa cÆ¡m ngon và tinh thần thật sá»± thÆ° giãn.

Nếu ai Ä‘ó, cuối ngày, cuối con đường mệt mỏi mà không muốn trở về nhà thì quả là bất hạnh”.

Theo Việt Quỳnh - Huyền Trang/Báo Äáº¡i Ä‘oàn kết