Nhà báo Trần Quốc Việt, TTXVN Ä‘ang tác nghiệp tại hiện trưá»ng.
Những bức ảnh ghi lại không khí lao động, sản xuất cần cù và niá»m tin vui, lạc quan vá» tình trạng thoát nghèo cá»§a các dân tá»™c thiểu số trên khắp cả nước Ä‘ã cho thấy sá»± lan tá»a trong chính sách cá»§a Äảng, Nhà nước đồng thá»i, ghi nháºn sá»± đồng hành, cùng chung tay cá»§a báo chí trong công tác xóa Ä‘ói giảm nghèo. Tác giả Trần Quốc Việt Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện vá»›i báo Nhà báo & Công luáºn xung quanh tác phẩm Ä‘oạt giải.
- Theo anh, vá»›i những bức ảnh báo chí, để đạt giải và được ghi nháºn cần phải đạt được những yêu cầu nào?
Cuá»™c thi các tác phẩm báo chí vá» công tác giảm nghèo giai Ä‘oạn 2016-2020 lần thứ 3 Ä‘ã thu hút hàng trăm phóng viên, biên táºp viên đến từ các cÆ¡ quan thông tấn, báo chí trung ương, địa phương tham gia. Các tác phẩm dá»± thi Ä‘ã có sá»± đầu tư kỹ, đồng Ä‘á»u.
Là phóng viên nhiá»u năm đưa tin vá» công tác cho vay ưu Ä‘ãi vá»›i há»™ nghèo, gia Ä‘ình chính sách đầu tư phát triển kinh tế... Äể có tác phẩm vừa chính xác vừa sinh động, thông qua các chương trình cho vay tôi Ä‘ã liên hệ để đến táºn há»™ vay, khi tiếp cáºn há»™ vay, tôi Ä‘ã vỡ ra nhiá»u Ä‘iá»u để thể hiện cho tác phẩm cá»§a mình. Các tác phẩm ngoài sá»± công phu, chỉn chu cần phải đảm bảo Ä‘úng các ná»™i dung và tiêu chí mà cuá»™c thi đỠra. Äấy là Ä‘iá»u quan trá»ng.
- Má»™t đỠtài báo chí muốn truyá»n tải được thông Ä‘iệp đến công chúng thì việc chá»n lá»±a ná»™i dung, sắp xếp bố cục, chá»n câu từ Ä‘ã không phải là dá»… dàng, vá»›i những phóng sá»± ảnh việc Ä‘ó chắc hẳn còn khó khăn hÆ¡n rất nhiá»u?
Äể có tác phẩm tốt dá»± thi, má»—i tác giả cần bám sát ná»™i dung, tiêu chí cá»§a cuá»™c thi từ Ä‘ó xây dá»±ng cho mình kế hoạch đến hiện trưá»ng rồi tư duy và thá»±c hiện. Phóng sá»± ảnh dá»± thi vá» giảm nghèo là đỠtài vô cùng khó, chúng ta phải tìm hiểu vá» những đơn vị có những thành tích trong thá»±c hiện công cuá»™c giảm nghèo quốc gia, rồi Ä‘i thá»±c tế để tìm ra những há»™ gia Ä‘ình Ä‘iển hình trong việc phát triển kinh tế góp phần xóa Ä‘ói giảm nghèo và thể hiện như nào để có những bức ảnh thuyết phục, rồi những thông tin phải gắn liá»n vá»›i phóng sá»± ảnh để tư duy Ä‘úng vá»›i tiêu chí cuá»™c thi.
- Tác phẩm được thá»±c hiện vá»›i sá»± tham gia cá»§a những ngưá»i dân các dân tá»™c tại nhiá»u địa Ä‘iểm từ Bắc vào Nam. Những bức ảnh Ä‘ó Ä‘ã được thá»±c hiện như thế nào, thưa tác giả?
Trong phóng sá»± ảnh cá»§a mình tôi Ä‘i sâu phân tích, lý giải nguyên nhân nghèo Ä‘ói tại địa phương; so sánh vá»›i việc thá»±c hiện các nhóm chính sách giảm nghèo từng giai Ä‘oạn; đỠra khuyến nghị để thúc đẩy công tác giảm nghèo bá»n vững giai Ä‘oạn tá»›i, hướng tá»›i truyá»n thông Ä‘iệp "Mục tiêu giảm nghèo bá»n vững giai Ä‘oạn 2016-2020 không đơn thuần là giúp há»™ nghèo có đủ cÆ¡m ăn áo mặc, còn phải đảm bảo để há» có thể tiếp cáºn bình đẳng đầy đủ các dịch vụ xã há»™i cÆ¡ bản, Ä‘áp ứng nhu cầu sống tối thiểu vá» y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin".
Nhân váºt và địa Ä‘iểm cá»§a tôi trong các bức ảnh như bạn Ä‘ã thấy trải dài từ các tỉnh dân tá»™c miá»n núi phía Bắc như dân tá»™c Tày, ở xã Äoài Côn, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, đến ngưá»i ngưá»i nông dân ở dân tá»™c Ê Äê, ở xã Äăk Som, huyện Äăk Glong, tỉnh Äắc Nông, Lâm Äồng… Äó là những bức ảnh mà tôi Ä‘ã không ngại đưá»ng xa, khó khăn Ä‘ôi khi nguy hiểm và khi có bức ảnh đẹp tôi thấy có động lá»±c cho những chuyến tác nghiệp tiếp theo. Äã có những gia Ä‘ình, mô hình tôi phải Ä‘i bá»™ cả tiếng leo Ä‘èo, lá»™i suối, có những mô hình trên sông nước mà suýt phải trả giá khi trượt chân và cả ngưá»i và máy ảnh ngâm trong nước.
Quá trình tác nghiệp không hẳn lúc nào cÅ©ng thuáºn lợi. Khi đến phá»ng vấn và đỠnghị chụp ảnh thì nhiá»u gia Ä‘ình dứt khoát nói “không”, tưởng chừng “vỡ tráºn”, nhưng rồi lân la câu chuyện giải thích, há»i thăm gia Ä‘ình, cuá»™c sống…rồi chá»§ gia Ä‘ình thay đổi ý nghÄ© và rất vui vẻ, không ngại trả lá»i những câu há»i cá»§a phóng viên.
Tác phẩm “Chính sách lá»›n giúp đồng bào dân tá»™c thiểu số thoát nghèo” cá»§a tác giả Trần Quốc Việt, Ban biên táºp Ảnh, TTXVN được vinh danh Giải B trong cuá»™c thi các tác phẩm báo chí vá» công tác giảm nghèo lần thứ ba - năm 2019.
- Ná»™i dung bá»™ ảnh cá»§a anh Ä‘ã kể lại câu chuyện giảm nghèo cá»§a những đồng bào dân tá»™c thiểu số và vùng sâu vùng xa, những ngưá»i còn gặp rất nhiá»u khó khăn trong công tác thoát nghèo?
Äúng váºy. Äối tượng cá»§a tôi trong bá»™ ảnh chính là bà con dân tá»™c thiểu số. Chúng ta biết rằng việc thá»±c hiện quan Ä‘iểm nhất quán cá»§a Äảng vá» xóa Ä‘ói, giảm nghèo, những năm qua, Nhà nước Ä‘ã ban hành nhiá»u chính sách quan trá»ng, trong Ä‘ó dành sá»± quan tâm đặc biệt đối vá»›i công tác giảm nghèo và phát triển kinh tế xã há»™i vùng dân tá»™c thiểu số và miá»n núi, vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn thông qua Chương trình tín dụng ưu Ä‘ãi đối vá»›i há»™ dân tá»™c thiểu số. Nhá» chương trình này, cả nước có hàng triệu há»™ thiểu số được tiếp cáºn nguồn vốn vay ưu Ä‘ãi, giúp hàng chục ngàn há»™ vươn lên thoát nghèo, hàng trăm ngàn lao động có việc làm; nhiá»u công trình nước sạch, vệ sinh môi trưá»ng nông thôn được xây dá»±ng, Ä‘á»i sống váºt chất, tinh thần cá»§a ngưá»i dân vùng miá»n núi, vùng sâu, vùng xa từng bước được nâng cao, há»™ nghèo có cÆ¡ há»™i thoát nghèo bá»n vững.
- Váºy anh có kỳ vá»ng gì vào lÄ©nh vá»±c ảnh báo chí trong việc Ä‘óng góp vai trò, trách nhiệm cá»§a mình đối vá»›i công tác xóa Ä‘ói giảm nghèo nói riêng và trong việc phản ánh những nhiệm vụ cùng báo chí nước nhà nói chung?
Trong Ä‘iá»u kiện đất nước còn khó khăn, Äảng, Nhà nước vẫn đặc biệt quan tâm đến công tác giảm nghèo. Chính phá»§ hiện Ä‘ang tiến hành song song hai chương trình mục tiêu quan trá»ng: xây dá»±ng nông thôn má»›i và giảm nghèo bá»n vững trong giai Ä‘oạn 2016 - 2020. Do Ä‘ó, báo chí đương nhiên cần phát huy hÆ¡n nữa nhiệm vụ chính trị, cÅ©ng như trách nhiệm cá»§a báo chí là cầu nối giữa Äảng vá»›i nhân dân, để những chính sách cá»§a Äảng và Nhà nước thá»±c sá»± Ä‘i vào cuá»™c sống và Ä‘em lại hiệu quả thoát nghèo cho ngưá»i nông dân. Äồng thá»i, sá»± ghi nháºn những diá»…n biến Ä‘ang xảy ra trong quá trình các chính sách được Ä‘i vào Ä‘á»i sống sẽ phản ánh kịp thá»i những Ä‘iá»u kiện cần tiếp tục phát huy hay khắc phục những mặt tồn tại để chính sách ngày càng có hiệu quả.
Tôi Ä‘ã có Ä‘iá»u kiện Ä‘i tất cả các vùng miá»n tổ quốc, từ miá»n núi, hải đảo, được chứng kiến nhiá»u những “cảnh Ä‘á»i” nghèo vì khó khăn đủ Ä‘iá»u. Những há»™ là đồng bào dân tá»™c thiểu số nÆ¡i vùng sâu, vùng xa ngày Ä‘êm canh giữ từng mảnh đất thiêng liêng cá»§a tổ quốc còn vô vàn khó khăn, những cái Ä‘ói, cái rét vẫn đồng hành cùng há» khiến tôi nghÄ© phải làm gì hÆ¡n nữa để giúp há» vượt qua. Äã có lúc tôi nghÄ© “để giúp há» không bị Ä‘ói Ä‘ã là thành công chứ đừng hy vá»ng há» làm giàu!”. Tôi nghÄ© má»i ngưá»i, các cấp chính quyá»n, Ä‘oàn thể cần vào cuá»™c, cùng chung tay giúp ngưá»i nghèo vươn lên, báo chí cần nêu nhiá»u gương ngưá»i tốt để nhân rá»™ng, để ngưá»i nghèo có trí hướng vươn lên góp phần cho công cuá»™c giảm nghèo và giảm nghèo bá»n vững mà Äảng và Nhà nước Ä‘ã đỠra.
Trân trá»ng cảm Æ¡n anh!
Theo: Minh Khuê/ Báo Nhà báo và Công luáºn