Phóng viên tác nghiệp. Ảnh: Vietnam+
Nhiá»u nhà báo sinh ra, trải qua chiến tranh được công chúng trân trá»ng gá»i những cái tên ý nghÄ©a như “nhà báo chiến sÄ©”, “sứ giả đưa tin”, “ngưá»i lính xung kích trên mặt tráºn tư tưởng-văn hóa cá»§a Äảng”… Những câu cá»a miệng như “báo đăng Ä‘ây này”, “nói hay như Ä‘ài” cá»§a ngưá»i dân vá»›i hàm ý khẳng định những thông tin được đăng tải, phát sóng trên báo, Ä‘ài là những ná»™i dung Ä‘áng tin cáºy.
Sở dÄ© ngưá»i dân đặt trá»n niá»m tin vào cÆ¡ quan báo chí và nhà báo bởi báo chí không chỉ làm tròn chức năng cung cấp thông tin trung thá»±c, chuẩn má»±c cho công chúng mà còn là sản phẩm văn hóa chứa đựng những giá trị chân-thiện-mỹ góp phần làm đẹp thêm cuá»™c sống, làm giàu thêm Ä‘á»i sống tinh thần con ngưá»i và xã há»™i. Trong suy nghÄ© cá»§a nhiá»u ngưá»i dân, ngòi bút cá»§a nhà báo được ví như biểu trưng cá»§a công lý, lẽ phải và nhân văn. Vá»›i má»™t bá»™ pháºn giá»›i trẻ trong xã há»™i, được há»c, theo nghá» và làm việc ở các cÆ¡ quan báo chí là niá»m tá»± hào không chỉ cá»§a bản thân mà là niá»m vui cá»§a cả gia Ä‘ình và bạn bè thân thiết.
Thế rồi, cùng vá»›i sá»± phát triển cá»§a công nghệ truyá»n thông và sá»± bùng nổ cá»§a mạng xã há»™i, báo chí không còn là nguồn thông tin chính yếu, duy nhất nữa mà cÅ©ng phải đổi má»›i, bứt phá để tìm lại thị phần thông tin cho xã há»™i. Äáng tiếc, trên hành trình chạy Ä‘ua, tranh giành thông tin vá»›i mạng xã há»™i, má»™t bá»™ pháºn ngưá»i cầm bút Ä‘ã bị chênh chao bản lÄ©nh, ngả nghiêng tâm thế, bị đồng tiá»n chi phối, bị danh lợi mê hoặc nên không làm tròn bổn pháºn, sứ mệnh thiêng liêng cá»§a ngưá»i làm báo cách mạng. Má»™t trong những căn nguyên dẫn đến thá»±c trạng Ä‘áng buồn này là do nhà báo chưa được trang bị đầy đủ vá» kiến thức văn hóa, chưa có tầm nhìn văn hóa vá» nghá» báo, chưa có thái độ ứng xá» văn hóa Ä‘úng má»±c trong hoạt động báo chí.
Thá»i gian qua, giá»›i báo chí nước nhà không khá»i phiá»n lòng khi xã há»™i ngày càng có cái nhìn khắt khe, soi mói hÆ¡n vá» nhà báo. Dư luáºn xã há»™i Ä‘ã xuất hiện những từ ngữ không hay vá» nghá» báo, như: “Nhà báo đếm tầng”, “Ä‘ánh há»™i đồng”, “truyá»n thông bẩn”, “báo ít, chí nhiá»u”; tháºm chí có ý kiến cho rằng, thay vì phấn đấu theo tiêu chí nhà báo “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”, má»™t số ngưá»i làm báo thá»i nay được liệt vào diện “mắt cú, lòng Ä‘en, bút chém” để có được “ví đầy” (tức nhiá»u tiá»n). Ba năm qua (2016-2018), có 138 nhà báo và cÆ¡ quan báo chí bị xá» lý ká»· luáºt và xá» phạt hành chính, trong Ä‘ó 36 nhà báo bị thu hồi thẻ hành nghá», 11 tá» báo bị Ä‘ình bản. Con số Ä‘ó có ngưá»i ví như má»™t “vết dao lam” cứa vào làm xót xa lương tri, đạo đức cá»§a những nhà báo chân chính.
Äã theo Ä‘uổi, gắn bó vá»›i nghá» báo, đừng ai đơn thuần nghÄ© Ä‘ây chỉ là công việc “kiếm cÆ¡m” như má»™t số nghá» nghiệp phổ thông khác, mà phải coi Ä‘ây là má»™t sứ mệnh cao cả để có thái độ ứng xá», hành nghá» Ä‘úng đắn. Cần thấm nhuần rằng, Ä‘ã gá»i là tác phẩm báo chí, dù lá»›n hay nhá», dù ngắn hay dài, dù đỠcáºp bất cứ đỠtài nào, thể hiện ở thể loại báo chí gì thì cÅ©ng không bao giỠđược phép xa rá»i những chuẩn má»±c cÆ¡ bản cá»§a nghá» báo là phản ánh, soi chiếu, nháºn định, Ä‘ánh giá má»i sá»± kiện, vấn đỠcá»§a xã há»™i phải bảo đảm tính trung thá»±c, khách quan và thông qua lăng kính chính trị, đạo đức, văn hóa tốt đẹp cá»§a nhà báo.
Khi nhà báo có tri thức văn hóa dày dặn, tầm nhìn văn hóa sâu sắc, bản lÄ©nh văn hóa vững vàng thì ngòi bút sẽ góp phần tôn lên vẻ đẹp Ä‘á»i sống văn hóa con ngưá»i và xã há»™i. Ngược lại, tri thức nông cạn, tầm nhìn hạn hẹp, bản lÄ©nh non ná»›t sẽ làm cho ngòi bút cá»§a nhà báo dá»… bị bẻ cong sá»± tháºt, từ Ä‘ó tác động tiêu cá»±c đến môi trưá»ng thông tin xã há»™i và khiến vị thế, hình ảnh ngưá»i cầm bút bị coi thưá»ng, rẻ rúng trong con mắt công chúng.
Theo: Anh Thảo/ Báo QÄND