Nhà báo VÅ© Quang: Đâu là nguyên nhân khiến Anh PhÆ°Æ¡ng trở thành phóng viên thường trú của VTV ở Trung Đông?

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng: Giữa năm 2016, tôi nhận được Ä‘iện thoại từ Tổng Giám đốc Trần Bình Minh, vừa trở về sau chuyến khảo sát tại khu vá»±c này. Rất ngắn gọn, Tổng Giám đốc nói: “cháu suy nghÄ© nhé, nhÆ°ng hãy xem Ä‘ây là nhiệm vụ”. Từ giây phút Ä‘ó, tôi hiểu rằng má»™t phần cuá»™c đời mình sẽ gắn bó vá»›i mảnh đất này. Nói nhÆ° vậy, nhÆ°ng vá»›i tôi, trở thành phóng viên thường trú VTV tại Trung Đông là má»™t cảm giác vinh dá»±, tá»± hào, nhiều hÆ¡n là nghÄ©a vụ hay sá»± thá»­ thách. Thời gian qua, nhiều khán giả chắc cÅ©ng nhận thấy các phóng viên thường trú của VTV tại nÆ°á»›c ngoài Ä‘ã tạo nên má»™t thÆ°Æ¡ng hiệu và bản sắc rất riêng của VTV. Tôi khi Ä‘ó là má»™t trong số những người trẻ nhất được chọn Ä‘i phụ trách má»™t cÆ¡ quan thường trú VTV tại nÆ°á»›c ngoài. Càng cảm thấy mình không có lý do gì để không dám xông pha.

Nhà báo VÅ© Quang: Rào cản lá»›n nhất khi tác nghiệp tại vùng đất giàu có về lịch sá»­ và văn hóa này?

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng: Tôi Ä‘ã ở Trung Đông hÆ¡n 3 năm và càng lúc Trung Đông lại càng căng thẳng, nghi kỵ và đối đầu. Điều này khiến việc tác nghiệp trở nên rất khó khăn, vì người dân ngày càng dè chừng báo chí. Ví dụ, tại Vùng Vịnh, ngay cả khi phóng viên có thẻ nhà báo, khi Ä‘i quay phim, dù ở ngoài đường, phóng viên sẽ còn phải xin thêm giấy phép quay phim cho từng khu vá»±c nữa. Mà để có được giấy phép này, phóng viên phải khai rõ mục Ä‘ích quay phim là gì, lời lẽ ra sao?...

Tôi trÆ°á»›c Ä‘ây từng có 6 năm là phóng viên mảng quốc tế Ban Thời sá»± - VTV. Đã từng Ä‘i tác nghiệp tại nhiều nÆ°á»›c. NhÆ°ng những ngày đầu má»›i sang khu vá»±c này, Ä‘ó là má»™t cảm giác hoang mang thá»±c sá»±. Có đợt tôi Ä‘i tác nghiệp trong 3 ngày, thì có 4 lần lá»±c lượng an ninh mời về trụ sở kiểm tra giấy tờ. Khi Ä‘ang quay ngoài đường, bá»—ng nhiên có người đến Ä‘òi kiểm tra, xem mình quay gì, có dính người ta vào hình mà chÆ°a xin phép không?...

Văn hóa Trung Đông phần lá»›n là văn hóa hồi giáo, vốn Ä‘óng khép, lại trong má»™t bầu không khí xã há»™i nhiều nghi kỵ, làm báo và phản ánh má»™t cách chân thá»±c các câu chuyện tại Ä‘ây luôn là má»™t thách thức.

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng tác nghiệp tại Bờ Tây,Palestine

Nhà báo VÅ© Quang: Phát hiện riêng của Anh PhÆ°Æ¡ng sau 3 năm tác nghiệp ở Trung Đông?

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng: Chắc hẳn anh Ä‘ang băn khoăn, tác nghiệp vá»›i hàng hàng lá»›p lá»›p rào cản nhÆ° thế, vậy hÆ¡n 3 năm qua, chúng tôi Ä‘ã “tồn tại” vá»›i nghề báo nhÆ° thế nào tại khu vá»±c này!

Xin thÆ°a, Trung Đông có má»™t đặc Ä‘iểm khá thú vị. Đó là khi bạn tạo được niềm tin, thì bạn sẽ làm được nhiều việc. Và khi nói về niềm tin ở Trung Đông, là người Việt Nam là bạn Ä‘ã có má»™t lợi thế rồi. Tôi Ä‘ã Ä‘i khá nhiều quốc gia trong khu vá»±c, và trong hầu hết các tình huống, hai tiếng Việt Nam luôn tạo ra sá»± hào hứng cho người dân tại Ä‘ây. Người ấn tượng về lịch sá»­ của chúng ta, người lại thích thú khi nghe tá»›i sá»± phát triển ngoạn mục những năm qua của Việt Nam. Điều này giúp chúng tôi luôn tạo được thiện cảm ban đầu.

Ngoài ra, mấy năm thường trú tại Trung Đông, tôi má»›i cảm nhận được sâu sắc chính sách đối ngoại “làm bạn vá»›i tất cả các quốc gia” của Việt Nam có ý nghÄ©a nhÆ° thế nào. Đúng, khi chúng tôi tác nghiệp thường bị lá»±c lượng an ninh hỏi thăm, hay nhiều người dòm ngó. NhÆ°ng hầu hết, chúng tôi đều vượt qua má»™t cách tốt đẹp.

Người ta khi biết mình là các phóng viên Truyền hình quốc gia của Việt Nam, họ tin rằng Việt Nam sẽ không làm gì phÆ°Æ¡ng hại tá»›i họ. Cùng lắm thì họ bảo không được quay nữa. Nếu may mắn có khi họ còn giúp mình làm phóng sá»± hay tìm người phỏng vấn nữa.

Nhà báo VÅ© Quang: Sá»± kiện nào ở Trung Đông khiến Anh PhÆ°Æ¡ng ấn tượng nhất trong thời gian qua?

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng: Ná»­a đầu năm 2020, thế giá»›i bị bao trùm bởi đại dịch COVID-19. Khu vá»±c Trung Đông năng lá»±c xét nghiệm về cÆ¡ bản không cao, con số người nhiá»…m thá»±c tế có thể còn cao hÆ¡n con số được công bố nhiều lần. Việc tác nghiệp của chúng tôi vì thế bị ảnh hưởng rất nhiều. Các hoạt Ä‘á»™ng cuá»™c sống đều bị ngÆ°ng trệ.

NhÆ°ng trong sá»± ngÆ°ng trệ ấy, chúng tôi lại nhận được nhiều hÆ¡n các tin nhắn, cuá»™c gọi từ cánh bạn bè báo chí tại Ä‘ây. Họ rất bất ngờ, ấn tượng vá»›i thành quả chống đại dịch của Việt Nam. Họ muốn hỏi mấu chốt thá»±c sá»± cho sá»± thành công ấy từ Ä‘âu mà có? Khu vá»±c này vốn Ä‘ã thiện cảm vá»›i Việt Nam, tôi tin rằng, Ä‘ây là thời Ä‘iểm mà sức hấp dẫn Việt Nam lên cao hÆ¡n lúc nào hết. Có lẽ, chúng ta nên nhân cÆ¡ há»™i này để có thêm những bÆ°á»›c Ä‘i lan tỏa sức hấp dẫn Việt Nam, mà nói theo ngôn ngữ quan hệ quốc tế thì là “sức mạnh mềm Việt Nam”, tại khu vá»±c này.

 Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng tác nghiệp tại Iran

Nhà báo VÅ© Quang: Những kinh nghiệm quý mà anh có được sau 3 năm làm việc ở Trung Đông?

Nhà báo Anh PhÆ°Æ¡ng: TrÆ°á»›c khi Ä‘i, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Trần Bình Minh có căn dặn: “hãy xem Ä‘ây là cÆ¡ há»™i để rèn luyện”. Tôi nghÄ© rằng, mình thá»±c sá»± Ä‘ã được trao những cÆ¡ há»™i Ä‘áng quý để rèn luyện. Là phóng viên thường trú, kỹ năng nào là quan trọng nhất?

Theo tôi, Ä‘ó là kỹ năng tá»± lá»±c cánh sinh. Khi làm báo trong nÆ°á»›c, chúng ta có má»™t tập thể sau lÆ°ng, nếu cần luôn có sá»± vào cuá»™c của cả má»™t tòa soạn báo. NhÆ°ng phóng viên thường trú, dù anh gặp khó khăn gì đều phải tá»± vận dụng mọi khả năng để vượt qua.

Người ở nhà Ä‘ã trao cho chúng tôi niềm tin khi cá»­ chúng tôi Ä‘i. Chúng tôi phải đền Ä‘áp bằng thành quả, là những sản phẩm gá»­i về, dù phải đối mặt vá»›i bất cứ rào cản hay thách thức nào. Ngoài ra, 3 năm thường trú Ä‘ã rèn luyện tôi từ má»™t phóng viên chỉ viết và dá»±ng hình, giờ còn có khả năng quay phim nữa. Nhiều tình huống, cùng má»™t thời Ä‘iểm có nhiều sá»± kiện diá»…n ra, chúng tôi má»—i người phải tỏa Ä‘i mọi hÆ°á»›ng để ghi nhận sá»± kiện.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, khi tham dá»± má»™t khóa học của CNN, tôi có hỏi các bạn CNN “Ä‘âu là yếu tố quan trọng nhất để làm nên sá»± thành công cho các bạn ngày hôm nay?”. Họ trả lời Ä‘ó là khả năng “lập kế hoạch”. Đúng thật! Nếu bạn có được má»™t kế hoạch tốt, nhìn trÆ°á»›c được những sá»± kiện sẽ diá»…n ra, bạn sẽ có má»™t sá»± chuẩn bị kỹ lưỡng. Và khi chúng ta ghi nhận má»™t vấn đề nào Ä‘ó vá»›i sá»± chuẩn bị kỹ lưỡng, rõ ràng những sản phẩm sẽ có chiều sâu hÆ¡n nhiều.

Trong thời buổi thông tin Internet và mạng xã há»™i nhÆ° hiện này, việc Ä‘á»™c giả, khán thính giả tiếp cận thông tin là không khó, dù sá»± kiện ở bất cứ Ä‘âu. Lãnh đạo VTV xác định, các phóng viên thường trú phải tạo bản sắc và sức hút cho mình bằng các phóng sá»± có chiều sâu và hàm lượng phân tích cao. Thời gian tá»›i, chúng tôi sẽ càng phải ná»— lá»±c hÆ¡n nữa để mang đến cho khán giả của nhìn những góc nhìn từ sâu bên trong các lá»›p vỏ kiện./.

Theo VÅ© Quang/Người làm báo