Thính giả giờ Ä‘ây không còn ngồi hàng giờ để nghe các chÆ°Æ¡ng trình radio thu sẵn (gọi là cách nghe thụ Ä‘á»™ng), mà họ Ä‘ang chuyển sang cách nghe bất cứ lúc nào họ muốn, ở bất cứ Ä‘âu và trên bất cứ nền tảng nào. Xu hÆ°á»›ng nghe Ä‘ài chủ Ä‘á»™ng Ä‘ã được gọi tên, khi mà thính giả tìm kiếm thông tin họ quan tâm trên radio vá»›i thời gian ngắn nhất và phÆ°Æ¡ng thức truyền tải tiện lợi, hấp dẫn, tiết kiệm thời gian nhất.

Để biết những nhu cầu má»›i của công chúng phát thanh ở Việt Nam, chúng tôi Ä‘ã tiến hành cuá»™c khảo sát thính giả tại má»™t số địa phÆ°Æ¡ng ở Hà Ná»™i; các tỉnh miền Bắc: Nam Định, Bắc Giang; Cần ThÆ¡ và TP. Hồ Chí Minh; Đà Nẵng và Đắk Lắk. Đối tượng khảo sát là cán bá»™, công chức; người về hÆ°u; lái xe, công nhân, kinh doanh, học sinh, sinh viên; nông dân, lao Ä‘á»™ng tá»± do, ná»™i trợ...

Ná»™i dung khảo sát tập trung vào những ná»™i dung yêu thích; những thay đổi thói quen nghe Ä‘ài, thói quen tÆ°Æ¡ng tác của công chúng khi nghe Đài Tiếng nói Việt Nam. Chúng tôi chọn công chúng nghe kênh Thời sá»± VOV1, vì Ä‘ây là kênh phát thanh quan trọng nhất của Đài Tiếng nói Việt Nam, Ä‘á»™ phủ sóng rá»™ng nhất và đặc biệt những năm gần Ä‘ây VOV1 Ä‘ã và Ä‘ang thá»±c hiện đổi má»›i ná»™i dung và hình thức thể hiện, Ä‘áp ứng nhu cầu của công chúng. Nhóm nghiên cứu sá»­ dụng phÆ°Æ¡ng pháp khảo sát bằng phiếu hỏi, gặp gỡ phỏng vấn và quan sát nghiên cứu Ä‘iển hình, kết quả nhÆ° sau:

Về nhu cầu, thói quen và cách tiếp cận thông tin của thính giả của VOV1

Theo kết quả khảo sát, số người nghe kênh VOV1 sống ở khu vá»±c thành thị Ä‘ã gia tăng. Hiện có khoảng 42% số người sống ở Ä‘ô thị nghe Kênh VOV1 và khoảng 58% số người sống ở nông thôn nghe kênh VOV1.

Độ tuổi nghe VOV1 phần lá»›n là 45 tuổi trở lên, nhÆ°ng kết quả cÅ©ng cho thấy, số người nghe cÅ©ng Ä‘ang trẻ hóa vá»›i 16% số người có Ä‘á»™ tuổi từ 25 - 34 tuổi và 30% số người dÆ°á»›i 24 tuổi.

Số người là cán bá»™, công chức nghe VOV1 cÅ©ng chiếm tá»· lệ khá cao tá»›i 25% số người được khảo sát. Còn lại 28% là nông dân, lao Ä‘á»™ng tá»± do, ná»™i trợ; 26% là học sinh, sinh viên; 21% là lái xe, công nhân, kinh doanh.

Có thể thấy, Ä‘á»™ tuổi từ 45 trở lên có sá»± Ä‘ánh giá, nhìn nhận “Æ°u ái” nhất đối vá»›i phát thanh. Nhóm Ä‘á»™ tuổi này cho rằng Æ°u thế lá»›n nhất của phát thanh Ä‘ó là “thông tin nhanh, đầy đủ” và phát thanh tạo cho họ Ä‘iều kiện để “bày tỏ ý kiến của mình”. Theo kết quả khảo sát, nhóm công chức nghe VOV1 nhiều cho thấy Ä‘ây là đối tượng Ä‘ang rất cần thông tin và xá»­ lý thông tin phục vụ công việc và Ä‘óng góp vào quá trình phát triển kinh tế xã há»™i của đất nÆ°á»›c.

Câu hỏi: Gần Ä‘ây, quý vị thường dành bao nhiêu thời gian để tiếp nhận thông tin từ Đài Tiếng nói Việt Nam? Kết quả nhÆ° sau: Hàng ngày, nhóm cán bá»™, công chức dành thời gian 1 giờ đồng hồ nghe Ä‘ài nhiều nhất (57,7%); nhóm lái xe, công nhân, kinh doanh dành thời gian từ 1 - 3 giờ đồng hồ nghe Ä‘ài nhiều nhất (40,7%); nhóm nông dân, lao Ä‘á»™ng tá»± do, ná»™i trợ có thời gian nghe Ä‘ài nhiều nhất, 34,4% số người nghe Ä‘ài từ 1 - 3 giờ đồng hồ má»—i ngày và 26,2% nghe Ä‘ài trên 3 giờ đồng hồ má»—i ngày.

Cách thức nghe Ä‘ài của công chúng cÅ©ng Ä‘ã và Ä‘ang thay đổi rõ rệt. Nghe Ä‘ài tại nhà chiếm tá»· lệ cao nhất 52,6%, nghe Ä‘ài trên ô tô lên tá»›i 48,1%.

Nghe Ä‘ài trên nền tảng công nghệ số (nghe Ä‘ài bằng cách tải app trên Ä‘iện thoại thông minh) giúp mọi người có thể nghe Ä‘ài mọi lúc, mọi nÆ¡i, vô cùng thuận tiện. Mặt khác, thói quen nghe Ä‘ài trên nền tảng công nghệ số giúp các nhà sản xuất chÆ°Æ¡ng trình, hay ê-kip thá»±c hiện có thể dá»… dàng Ä‘ón nhận phản hồi từ thính giả, từ Ä‘ó kịp thời Ä‘iều chỉnh ná»™i dung theo hÆ°á»›ng hấp dẫn, thu hút và giữ chân lượng thính giả của kênh mình.

Trong 7 lý do khiến thính giả chọn nghe VOV1 là vì các chÆ°Æ¡ng trình phát sóng trên VOV1 có nhiều thông tin (60%); tin tức có Ä‘á»™ tin cậy cao (55,2%) và thông tin nhanh (51%); và thính giả dá»… dàng tÆ°Æ¡ng tác hai chiều (30,2%) cÅ©ng nhÆ° bày tỏ quan Ä‘iểm cá nhân (26,9%).

Thính giả Quốc Trường ở Thái Nguyên cho rằng: “Khi mạng xã há»™i phát triển, người dân tiếp cận thông tin bằng nhiều nguồn khác nhau, nhÆ°ng không lấy gì làm bảo đảm cho Ä‘á»™ chính xác và Ä‘áng tin cậy của những thông tin Ä‘ó. Vì vậy, thính giả, nghe VOV1 để kiểm chứng Ä‘á»™ tin cậy, chính xác của thông tin”.

Còn thính giả HÆ°Æ¡ng Lan ở TP. Hồ Chí Minh thì Ä‘ánh giá: “Vá»›i những sá»± kiện, thông tin nóng hổi, kênh VOV1 lập tức mở sóng để cập nhật tin tức. Những vấn đề thu hút sá»± quan tâm của dÆ° luận, kênh VOV1 mời chuyên gia cùng bàn luận, thính giả có thể tÆ°Æ¡ng tác trá»±c tiếp vá»›i khách mời bằng cách đặt câu hỏi hoặc bày tỏ ý kiến, quan Ä‘iểm của cá nhân. Sá»± tÆ°Æ¡ng tác Ä‘ó, giúp ná»™i dung Ä‘ang trao đổi có cách tiếp nhận nhiều chiều, tạo cho người nghe có cái nhìn về bức tranh toàn cảnh vấn đề”.

Thông tin thính giả của VOV1 quan tâm

Vá»›i các loại thông tin phát sóng trên VOV1, có tá»›i 76,7% thính giả được khảo sát quan tâm đến thông tin thời sá»± chính trị quốc tế và có 63,1% thính giả quan tâm đến thời sá»± chính trị trong nÆ°á»›c. Trong những thông tin trong nÆ°á»›c, người tham gia khảo sát thể hiện họ quan tâm thông tin trong lÄ©nh vá»±c kinh tế (58,8%); thông tin về thể thao (57,6%); những tin liên quan đến công tác phòng chống tham nhÅ©ng (46,2%) và có tá»›i 43,3% số người quan tâm đến thông tin thời tiết hàng ngày.

Về nhu cầu, thói quen và cách tÆ°Æ¡ng tác của thính giả của VOV1

Khi đặt câu hỏi “Quý thính giả có muốn kết nối Ä‘iện thoại để trao đổi ý kiến vá»›i VOV1 không?” có tá»›i 62,4% số người tham gia khảo sát trả lời “có muốn kết nối Ä‘iện thoại”; 38,1% số người muốn kết nối đặt câu hỏi vá»›i khách mời và 28,8% số người muốn trao đổi, đặt câu hỏi qua fanpage của chÆ°Æ¡ng trình. Kết quả này cho thấy, có nhiều người quan tâm đến ná»™i dung chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ang phát sóng và muốn được đồng hành cùng chÆ°Æ¡ng trình.

Nhu cầu nghe thông tin má»›i của thính giả của VOV1

Hiện nay, trên sóng VOV1 của Đài TNVN có các khung chÆ°Æ¡ng trình mở, liên tục cập nhật tin tức, sá»± kiện Ä‘ang diá»…n ra ở trong nÆ°á»›c và quốc tế.

Khi được hỏi, “Bạn có thấy cần thiết phải chèn tin tức má»›i vào chÆ°Æ¡ng trình hay không?”. Có tá»›i 55% số người được hỏi cho rằng cần thiết cập nhật tin tức; 31% số người được hỏi cho rằng cần thiết, nhÆ°ng nên chọn lọc sá»± kiện để ngắt chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ang phát sóng để cập nhật tin tức..

Trong tổng số người Ä‘iều tra khảo sát về việc “Khi Ä‘ang nghe chÆ°Æ¡ng trình, có sá»± kiện Ä‘á»™t xuất quan trọng diá»…n ra hoặc sá»± việc nghiêm trọng xảy ra, biên tập viên chÆ°Æ¡ng trình tạm dừng chÆ°Æ¡ng trình phát sóng để cập nhật thông tin”, có tá»›i 61% số thính giả trả lời muốn nghe tin tức được cập nhật ngay lập tức; 19% số thính giả trả lời là thấy bình thường khi cập nhật tin tức, sá»± kiện má»›i.

Từ kết quả khảo sát trên cho thấy, công chúng phát thanh Ä‘ã và Ä‘ang thay đổi. Có những nhu cầu má»›i Ä‘ang cần được Ä‘áp ứng nhÆ° nhu cầu tÆ°Æ¡ng tác, nhu cầu được nghe tin tức tức thì, nhu cầu được nghe trong quá trình di chuyển, được nghe qua các nền tảng, hạ tầng ngoài chiếc radio truyền thống...

Vá»›i kết quả này, Ä‘òi hỏi người biên tập chÆ°Æ¡ng trình, dẫn chÆ°Æ¡ng trình và Ä‘á»™i ngÅ© phóng viên của kênh VOV1 - Đài Tiếng nói Việt Nam phải đổi má»›i mạnh mẽ từ khung chÆ°Æ¡ng trình, kết cấu chÆ°Æ¡ng trình, cách cập nhật tin tức, cách dẫn dắt và tạo cÆ¡ há»™i tÆ°Æ¡ng tác má»›i có thể Ä‘áp ứng nhu cầu má»›i của công chúng phát thanh hiện nay./.

ThS. Đồng Mạnh Hùng, ThS. Nguyá»…n Lan Anh/Người làm báo