Äáº¡i tá, nhà báo Đỗ Phú Thọ, Bí thÆ° Đảng ủy, Phó Tổng biên tập Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân

-ThÆ°a ông, mạng xã há»™i (MXH) là công cụ đắc lá»±c giúp há»™i viên, nhà báo cập nhật thông tin, tìm kiếm và kiếm chứng nguồn tin cÅ©ng nhÆ° kết nối và theo dõi phản hồi từ công chúng. Thế nhÆ°ng, không có nghÄ©a là họ có thể nói những Ä‘iều trái vá»›i tôn chỉ, mục Ä‘ích hay chuẩn má»±c của tòa soạn và vi phạm đạo đức của nhà báo. Trên thá»±c tế, vấn đề này Ä‘ã được đặt ra rất nhiều nhÆ°ng vẫn...là chuyện “nói rồi, khổ lắm, nói mãi”. Nguyên nhân của vấn đề này từ Ä‘âu, thÆ°a ông?

+ Không thể kể hết được những lợi ích mà mạng xã há»™i mang lại. Vá»›i các nhà báo thì MXH là công cụ đắc lá»±c giúp họ cập nhật thông tin, tìm kiếm và kiếm chứng nguồn tin cÅ©ng nhÆ° kết nối và theo dõi phản hồi từ công chúng. Thá»±c tế thời gian qua, nhiều nhà báo Ä‘ã sá»­ dụng tài khoản mạng xã há»™i của cá nhân mình để tÆ°Æ¡ng tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp, định hÆ°á»›ng thông tin có ích cho xã há»™i và đất nÆ°á»›c. Thông qua MXH, nhiều nhà báo Ä‘ã phát hiện, khai thác có chọn lọc thông tin về những vấn đề má»›i của xã há»™i để phục vụ tác nghiệp báo chí.

Tuy nhiên, bên cạnh Ä‘ó, Ä‘ã có  nhà báo sá»­ dụng thông tin từ MXH chÆ°a được kiểm chứng mà Ä‘ã  Ä‘Æ°a lên báo dẫn tá»›i thông tin không Ä‘úng sá»± thật. Có nhà báo  còn có biểu hiện bị dẫn dắt bởi các trang mạng xã há»™i. Đặc biệt  Ä‘ã có  nhà báo sá»­ dụng trang thông tin cá nhân Facebook đăng tải các ná»™i dung có tính chất cổ xúy, kích Ä‘á»™ng dÆ° luận ủng há»™ cho các hành vi sai trái. Gần Ä‘ây, má»™t số vấn đề gây bức xúc dÆ° luận là má»™t vài cá nhân Ä‘ã tá»± ý “livestream” bôi nhọ, xúc phạm cá nhân, tổ chức, tạo hiệu ứng truyền thông không lành mạnh. Má»™t số phóng viên, cá»™ng tác viên của các tờ báo Ä‘iện tá»­, trang tin Ä‘iện tá»­ lại “chính thống hóa” thông tin trên mạng thành bài báo của mình, gây rối loạn thông tin, tiếp tay cho tin đồn thất thiệt trên mạng xã há»™i.  Có nhà báo, cùng má»™t sá»± việc, nhÆ°ng viết trên báo lại khác vá»›i việc đăng tải trên MXH.

Từ năm 2018,  Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã ban hành Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam, trong Ä‘ó có những quy định cụ thể về Ä‘iều người làm báo Việt Nam được hoặc không được làm khi tham gia mạng xã há»™i. Thời gian qua Ä‘ã có má»™t số nhà báo bị xá»­ lý ká»· luật về việc  vi phạm Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i. Thế nhÆ°ng tình trạng nhà báo sai phạm liên quan đến MXH vẫn không giảm.  

Nguyên nhân dẫn đến những sai phạm nói trên có nhiều, trong Ä‘ó có trách nhiệm của các cÆ¡ quan báo chí, cÆ¡ quan chủ quản của các cÆ¡ quan báo chí chÆ°a mạnh tay xá»­ lý. Nhận thức của má»™t số nhà báo về trách nhiệm xã há»™i của bản thân vẫn còn hạn chế.  Công tác giáo dục chính trị tÆ° tưởng, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã há»™i, nghÄ©a vụ công dân cho Ä‘á»™i ngÅ© nhà báo chÆ°a được coi trọng. Trong khi Ä‘ó MXH ngày càng bùng phát và rất khó quản lý. MXH cÅ©ng  là môi trường lý tưởng để tin giả sinh sôi, nảy nở và  là cạm bẫy đối vá»›i các nhà báo không giữ được bản lÄ©nh chính trị.  Äáº·c biệt trong thời gian gần Ä‘ây,  Internet Ä‘ang trở thành công cụ đắc lá»±c cho các thế lá»±c phản Ä‘á»™ng lợi dụng - nuôi cấy những mầm “nấm Ä‘á»™c”, gây phÆ°Æ¡ng hại cho an ninh quốc gia.

-  Má»™t phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông không có lá»—i nếu chúng ta biết sá»­ dụng nó má»™t cách phù hợp và vì những mục Ä‘ích nhân văn. NhÆ°ng báo chí – bao gồm cả tòa soạn và cá nhân các nhà báo – có thêm má»™t yếu tố là trách nhiệm xã há»™i. Quan Ä‘iểm của ông nhÆ° thế nào về vấn đề này?

+  Tôi cho rằng, nhà báo là công dân do vậy nhà báo cÅ©ng phải tuân thủ pháp luật nhÆ° những công dân khác. Bên cạnh Ä‘ó, nghề báo là nghề đặc biệt.  Hoạt Ä‘á»™ng báo chí là má»™t trong những hoạt Ä‘á»™ng mang tính xã há»™i rất cao. Nghề báo là nghề hoạt Ä‘á»™ng xã há»™i; người làm báo là người hoạt Ä‘á»™ng xã há»™i. Tác phẩm báo chí thường có tác Ä‘á»™ng xã há»™i rá»™ng lá»›n, có khả năng định hÆ°á»›ng tÆ° tưởng, định hÆ°á»›ng thông tin cao và hiệu quả.  Do báo chí có vai trò quan trọng, người làm báo nếu không có chuẩn má»±c đạo đức và quy định về trách nhiệm xã há»™i thì vô cùng nguy hiểm cho xã há»™i. Vì lẽ Ä‘ó, tôi hoàn toàn ủng há»™ Há»™i Nhà báo Việt Nam khi ban hành 10 Ä‘iều Quy định đạo đức nghề nghiệp và Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam. Qua nghiên cứu, tìm hiểu của tôi thì hầu hết các nÆ°á»›c trên thế giá»›i đều có quy định về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã há»™i của người làm báo.

- Ông từng chia sẻ rằng, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã có quy định cụ thể về việc nhà báo tham gia MXH, riêng Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân cÅ©ng có quy định chặt chẽ về việc tham gia MXH. Xin ông chia sẻ cụ thể hÆ¡n về việc này?

+  Äúng vậy! Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân là cÆ¡ quan của Quân ủy Trung Æ°Æ¡ng và Bá»™ Quốc phòng, tiếng nói của lá»±c lượng vÅ© trang và nhân dân Việt Nam. Cán bá»™, phóng viên, biên tập viên của Báo phần lá»›n là sÄ© quan Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam phải có trách nhiệm và nghÄ©a vụ thá»±c hiện nhiệm vụ chính trị của tờ báo, thá»±c hiện chức trách của má»™t quân nhân trong lá»±c lượng vÅ© trang. Chính vì lẽ Ä‘ó, ngoài thá»±c hiện nghiêm túc các quy định trong Quy định đạo đức nghề nghiệp và Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam, đối vá»›i các nhà báo trong Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân còn phải thá»±c hiện nghiêm ngặt các quy định của Bá»™ Quốc phòng trong phát ngôn, trách nhiệm sá»­ dụng mạng xã há»™i. NhÆ° vậy các quy định cụ thể về việc nhà báo tham gia MXH tại Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân chặt chẽ hÆ¡n so vá»›i quy định Há»™i Nhà báo Việt Nam.

Trong Ä‘ó có quy định cụ thể về thông tin mà nhà báo của Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân Ä‘Æ°a ra trên mạng xã há»™i phải là má»™t thông tin khách quan và bảo đảm “4 hợp” (hợp pháp, hợp lý, hợp tình, hợp thời). Hợp pháp nghÄ©a là tuân thủ Ä‘úng hiến pháp, pháp luật, Ä‘úng vá»›i đường lối của Đảng. Hợp lý nghÄ©a là bảo đảm tính xác Ä‘áng, logic, thá»±c chất của vấn đề. Hợp tình nghÄ©a là phù hợp vá»›i tình cảm lÆ°Æ¡ng tri con người và đạo đức xã há»™i. Hợp thời là Ä‘Æ°a ra Ä‘úng thời Ä‘iểm được công chúng  dÆ° luận xã há»™i quan tâm.

Thá»±c tế trong thời gian qua, các nhà báo của Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân đều tá»± giác chấp hành các quy định này.

- Thời gian qua, các thế lá»±c thù địch, má»™t số tổ chức, cá nhân thiếu thiện chí vá»›i Việt Nam, Ä‘ang ra sức tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nÆ°á»›c và nhân dân Việt Nam trên nền tảng MXH... Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân vá»›i trách nhiệm của mình đ㠓đối diện và đấu tranh” nhÆ° thế nào để phản bác những luận Ä‘iệu sai trái Ä‘ó, thÆ°a ông?

+  Hiện nay trên thế giá»›i có hàng tá»· website, blog cá nhân khác nhau, hằng ngày, hằng giờ thu hút vài tá»· lượt người xem và trao đổi thông tin. Sá»± phát triển kỳ diệu của Internet Ä‘ã khiến thế giá»›i ngày trở nên phẳng hÆ¡n, tạo ra má»™t “thế giá»›i phẳng” vá»›i xa lá»™ thông tin kết nối toàn cầu.  

Thế nhÆ°ng, trong thời đại truyền thông kỹ thuật số, phÆ°Æ¡ng tiện để lan truyền những thông tin sai lệch rất nhanh, mạnh mẽ, gây tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c đến tâm lý xã há»™i, làm cho người dân tiếp cận thông tin không chuẩn má»±c, bị phân tâm, hoang mang hay hiểu sai về chủ trÆ°Æ¡ng, quan Ä‘iểm, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c. Đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19 ngày càng phức tạp, các thế lá»±c thù địch, má»™t số tổ chức, cá nhân thiếu thiện chí vá»›i Việt Nam, Ä‘ang ra sức tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nÆ°á»›c và nhân dân Việt Nam thông qua các hình ảnh và ná»™i dung xấu, Ä‘á»™c trên nền tảng MXH, thúc đẩy “tá»± diá»…n biến”, “tá»± chuyển hóa” , xuyên tạc lịch sá»­, nói xấu lãnh tụ, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, xuyên tạc công tác phòng chống Covid-19 của chúng ta.  

TrÆ°á»›c tình trạng Ä‘ó,  Báo Quân Ä‘á»™i  nhân dân vá»›i trách nhiệm của người làm báo cách mạng  Ä‘ã thẳng thắn “đối diện và đấu tranh” để phản bác những luận Ä‘iệu sai trái  thông qua việc cung cấp kịp thời thông tin trung thá»±c và khách quan  trên các ấn phẩm của Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân, trên các nền tảng mạng xã há»™i. Các chuyên mục “Làm thất bại chiến lược “Diá»…n biến hòa bình”, “Phòng, chống “tá»± diá»…n biến”, “tá»± chuyển hóa”, “Bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng” luôn được quan tâm đầu tÆ° và nâng cao chất lượng. Đảng ủy, Ban biên tập của Báo Ä‘ã  thành lập má»™t bá»™ phận phóng viên chuyên sâu, làm nòng cốt trong cuá»™c đấu tranh vá»›i các quan Ä‘iểm sai trái, xuyên tạc của các đối tượng thù địch (bá»™ phận 35). Hàng tháng bá»™ phận này đều họp và xây dá»±ng kế hoạch viết tuyến tin, bài, sản xuất các tác phẩm báo chí để đấu tranh trá»±c diện vá»›i các quan Ä‘iểm sai trái. TrÆ°á»›c diá»…n biến thá»±c tế của mặt trận đấu tranh chống các quan Ä‘iểm sai trái, bá»™ phận 35 lại há»™i ý Ä‘á»™t xuất, xây dá»±ng kịch bản đấu tranh và phân công các cá nhân thá»±c hiện. Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân còn tổ chức Ä‘á»™i ngÅ© cá»™ng tác viên chuyên sâu là các chuyên gia giàu kinh nghiệm đấu tranh vá»›i các quan Ä‘iểm sai trái, bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng.

Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân còn phối hợp vá»›i các cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị quân Ä‘á»™i và các cÆ¡ quan báo chí ngoài quân Ä‘á»™i Ä‘Æ°a những tin, bài đấu tranh chống các quan Ä‘iểm sai trái, bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng trên các phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng và mạng xã há»™i đồng thời tổ chức đấu tranh trên không gian mạng để bảo vệ quan Ä‘iểm của mình.

 Xin  trân trọng cảm Æ¡n ông !

Theo Hà Vân (thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/thong-tin-ma-nha-bao-cua-bao-quan-doi-nhan-dan-dua-ra-tren-mang-xa-hoi-phai-khach-quan-bao-dam-4-hop-post158106.html