Khó khăn trong việc diá»…n tả chất liệu

Má»—i chất liệu thường có cách "diá»…n tả" khác nhau, má»—i chất liệu cÅ©ng mang ngôn ngữ, biểu cảm riêng. Đây chính là thách thức đối vá»›i người nghệ sÄ©. Khi ngắm các tác phẩm Ä‘iêu khắc, người ta khó cưỡng lại Æ°á»›c muốn được sờ vào chúng nhÆ° để cảm nhận được nhiều hÆ¡n sá»± hấp dẫn của chất liệu và sá»± gia công của người tạo ra chúng.

Điều Ä‘ó cho thấy không thể thiếu chất liệu khi nhắc đến má»™t tác phẩm Ä‘iêu khắc hay nói cách khác nếu thiếu chất liệu, tượng Ä‘iêu khắc không thể gọi là tác phẩm được.

Đáng buồn là việc "diá»…n tả" chất liệu đối vá»›i các sinh viên Ä‘iêu khắc hiện nay lại trở thành vấn đề "bất khả thi" nếu không muốn nói là "mù chất liệu".

Hầu nhÆ° họ không có kiến thức kỹ năng xá»­ lý chất liệu, không thể cảm nhận được vẻ đẹp, sá»± biểu cảm của chất liệu... Vì thế những tác phẩm Ä‘iêu khắc ngày nay khó tìm thấy sá»± đồng cảm từ người thưởng ngoạn.

Thậm chí, không ít tác giả tuy xuất thân từ trường lá»›p chuyên nghiệp nhÆ°ng gần nhÆ° không làm chủ được chất liệu, từ thao tác kỹ thuật cho đến ngôn ngữ tạo hình, biểu cảm chất liệu... Từ Ä‘ó dẫn đến sá»± nghi ngại: Ä‘iêu khắc Việt sẽ Ä‘ánh mất tinh thần má»™t ngày không xa.

Có thể nói sá»± tiếp nối của nghệ thuật Ä‘iêu khắc xuất phát từ môi trường Ä‘ào tạo. Thế nhÆ°ng, trong chÆ°Æ¡ng trình giảng dạy của nhiều trường Mỹ thuật hiện nay, mảng Ä‘iêu khắc chất liệu gần nhÆ° bị bỏ quên. Công việc của má»™t sinh viên Ä‘iêu khắc không Ä‘Æ¡n giản là sá»± gọt đẽo mà là má»™t quá trình "diá»…n tả" chất liệu.

Điêu khắc Việt Ä‘ang có những biểu hiện thá»±c sá»± Ä‘áng buồn. Lịch sá»­ hình thành và phát triển của Ä‘iêu khắc Việt tuy không có những cao trào nhÆ°ng cÅ©ng để lại nhiều dấu ấn trong giá»›i mỹ thuật bằng những tác phẩm tuyệt đẹp. Trong nghệ thuật, niềm Ä‘am mê và tình yêu sẽ "hóa giải" mọi khó khăn.

Hạn chế không gian trÆ°ng bày

Bên cạnh vẻ đẹp không thể chối bỏ của các tác phẩm Ä‘iêu khắc thì "bệ phóng" cho sức lan tỏa vô giá chính là không gian trÆ°ng bày. Tạo ra tuyệt tác là má»™t chuyện, nhÆ°ng tìm cho nó nÆ¡i "nÆ°Æ¡ng tá»±a" phù hợp má»›i là Ä‘iều quan trọng. Trong khi Ä‘ó, hạn chế về không gian đối vá»›i Ä‘iêu khắc Việt lại chính là "rào cản" khiến các tác phẩm mất Ä‘i sức lan tỏa.

"Tấm tắc" trÆ°á»›c những tác phẩm đẹp, ngưỡng má»™ khả năng lao Ä‘á»™ng nghệ thuật của thế hệ nhà Ä‘iêu khắc trẻ, nhÆ°ng khán giả thá»±c sá»± quan tâm đến Ä‘iêu khắc Việt không khỏi băn khoăn: Những đứa con tinh thần này sẽ Ä‘i Ä‘âu, về Ä‘âu khi triển lãm kết thúc?

Nhiều nhà Ä‘iêu khắc, lý luận phê bình cÅ©ng phải thừa nhận, Ä‘iêu khắc Việt tuy phát triển nhÆ°ng vẫn khó khăn để tìm không gian sống cho mình.

Cùng vá»›i sá»± phát triển của há»™i họa, Ä‘iêu khắc giống nhÆ° cánh tay phải của mỹ thuật thế giá»›i, tác Ä‘á»™ng lá»›n đến nền kiến trúc phÆ°Æ¡ng phÆ°Æ¡ng Đông và phÆ°Æ¡ng Tây.

Người ta càng tôn thờ và nâng niu nghệ thuật Ä‘iêu khắc bao nhiêu thì họ càng không thể tưởng tượng má»™t ngày nào Ä‘ó, "cánh tay phải" này sẽ không còn nữa... Vậy mà, Ä‘iều Ä‘áng sợ ấy Ä‘ang có nguy cÆ¡ xảy ra đối vá»›i ngành Ä‘iêu khắc Việt.

"Cảm" được chất liệu không phải không phải việc quá khó, vấn đề là khi Ä‘ã có được tác phẩm Ä‘iêu khắc đẹp, chúng ta sẽ trÆ°ng bày nó ở Ä‘âu? Có lẽ để "hóa giải" được khúc mắc này, trÆ°á»›c mắt, người trong cuá»™c cần giải được "bài toán" kinh tế.

Theo VÅ© Quang/Báo GD&TĐ