Xuất phát không quan trọng… tất cả ở quá trình

Theo họa sÄ© Nguyá»…n Thị Tâm, Ä‘iều quan trọng nhất của việc vẽ tranh là ở quá trình phấn đấu chứ không phải Ä‘iểm xuất phát. Bà chia sẻ con đường mình đến vá»›i há»™i họa nhÆ° là má»™t cÆ¡ duyên. Thuở bé, bà yêu thích và mong muốn trở thành bác sÄ© để chữa bệnh cứu người, nghề nghiệp mÆ¡ Æ°á»›c tiếp là ca sÄ©.

Và há»™i họa có thể nói là má»™t lá»±a chọn thứ ba, khi hai Æ°á»›c mÆ¡ trÆ°á»›c Ä‘ó không thể thá»±c hiện được. Năm 19 tuổi, cô Tâm thi Ä‘á»— vào trường há»™i họa. Bằng sá»± ná»— lá»±c phấn đấu không ngừng nghỉ, cùng má»™t ít năng khiếu bẩm sinh, khi tốt nghiệp cô Ä‘ã xuất sắc giành ngôi vị thủ khoa khóa SÆ° phạm Há»™i họa.

Là má»™t họa sÄ© kỳ cá»±u của nền há»™i họa Việt Nam, vá»›i trên 25 cuá»™c triển lãm cá nhân trong và ngoài nÆ°á»›c, cô Tâm cho rằng: “Không thể nói nền há»™i họa xứ mình không xứng tầm vá»›i há»™i họa thế giá»›i”.

Về há»™i họa, má»—i má»™t quốc gia sẽ thể hiện má»™t nét riêng biệt, vấn đề nằm ở chá»— chúng ta chÆ°a nhìn nhận Ä‘úng giá trị của những tác phẩm chân chính, cÅ©ng nhÆ° chÆ°a thấy được hết tiềm năng há»™i họa Việt Nam.

Đây cÅ©ng là má»™t vấn đề khiến cô trăn trở: Làm thế nào để nền há»™i họa nÆ°á»›c nhà được bay xa, bay cao?

Có thể thấy, sen là má»™t đề tài phổ biến trong những tác phẩm của cô Tâm. Chia sẻ về lý do tại sao lại dành tình cảm đặc biệt cho loài hoa ấy, cô nói rằng: “Sen tượng trÆ°ng cho sá»± luân hồi: Sinh, lão, bệnh, tá»­, nhÆ° chính đời người”.

Tranh sen của cô được vẽ bằng cách tối giản, loại bỏ Ä‘i những màu sắc, đường nét rườm rà, không cần thiết và thường được vẽ trên nền lụa trắng.

Hiện tại, ngoài việc Ä‘i thá»±c tế vẽ tranh, cô Tâm còn mở lá»›p dạy vẽ tại nhà riêng. Cô cho biết, mình khá khó tính trong việc lá»±a chọn học viên, cô chỉ chấp nhận dạy cho những ai thật sá»± yêu, thật sá»± muốn sống và gắn bó vá»›i há»™i họa.

Vá»›i cô, việc lập ra phÆ°Æ¡ng pháp, kế hoạch cụ thể cho từng mục tiêu ở má»—i giai Ä‘oạn là Ä‘iều tiên quyết để dẫn đến sá»± thành công. Cô Ä‘ã tá»± sắp xếp và lên kế hoạch cho sá»± nghiệp của mình trong suốt mấy mÆ°Æ¡i năm qua và luôn dạy các học viên của mình làm nhÆ° thế.

Đó cÅ©ng chính là lời nhắn nhủ mà cô muốn dành cho thế hệ trẻ tÆ°Æ¡ng lai: “Hãy luôn đặt mục tiêu và lên kế hoạch cho cuá»™c đời mình, Ä‘iểm xuất phát không quan trọng, tất cả nằm ở quá trình”

Ngoài việc truyền thụ kiến thức chuyên môn, cô Tâm còn là người luôn đồng hành gắn bó và chia sẻ vá»›i các học viên của mình. Việc nhìn thấy sá»± thành công của họ chính là niềm vui to lá»›n không thể diá»…n tả thành lời.

Nhiều thế hệ học trò của cô hiện tại Ä‘ã trở thành những cái tên rất Ä‘á»—i quen thuá»™c của làng há»™i họa Việt Nam: Họa sÄ© Diệu Thúy, Trần Quốc Định, Đặng Minh PhÆ°Æ¡ng, VÅ© Hà Nam, Nguyá»…n Phi Long, Võ Ngọc Phượng…

Vui buồn với nghề vẽ

Gần 60 năm qua, Ä‘i và vẽ Ä‘ã trở thành má»™t phần tất yếu trong đời sống của nữ họa sÄ© Nguyá»…n Thị Tâm. Ở Ä‘âu có phong cảnh đẹp là ở Ä‘ó có những chuyến Ä‘i đầy ắp ká»· niệm. Dấu chân cô Ä‘ã in đậm trên mọi nẻo đường quê hÆ°Æ¡ng đất nÆ°á»›c, từ địa đầu Móng Cái đến đất mÅ©i Cà Mau.

Tâm sá»± về những ká»· niệm khó quên trong cuá»™c đời nghệ sÄ©, cô Tâm bùi ngùi: “Đi nhiều, vẽ nhiều, thấy được tình cảm mọi người dành cho mình má»›i thật Ä‘áng quý”.

Đó là những lần cô đến vẽ tại các vùng quê xa xôi hẻo lánh. Chính tình cảm chân thành, sá»± chất phác thật thà của những người chân quê Ä‘ã để lại trong cô những cảm xúc ngọt ngào. Lúc họ mời cô ly nÆ°á»›c, cái kẹo, miếng bánh và Ä‘ôi khi là những bữa cÆ¡m dung dị, thân thÆ°Æ¡ng từ những người xa lạ.

Còn nhá»›, vào má»™t lần tổ chức triển lãm tại Thụy Sỹ, diá»…n ra trong 10 ngày, cô Tâm không chỉ ra mắt, giá»›i thiệu những bức tranh lụa sẵn có của mình mà còn tiến hành vẽ tranh thủy mặc tại chá»—.

Tất cả những tác phẩm của cô vừa vẽ xong đều được du khách đến mua ngay, cô vẽ bức nào, bán hết bức đấy. Thế má»›i thấy được giá trị và tình cảm của bạn bè quốc tế dành cho người nữ họa sÄ© tài ba của Việt Nam.

Cả má»™t đời họa sÄ© Ä‘âu hẳn chỉ niềm vui… Lần ấy, cô Tâm đến vẽ tại chợ cá Cẩm Hòa thuá»™c thành phố Há»™i An, trong khi cô Ä‘ang loay hoay căng lụa, bày màu chuẩn bị vẽ thì những người phụ nữ xung quanh Ä‘ã xầm xì to nhỏ:

“Coi cái bà Ä‘ó kìa, đờn bà hổng lo ở nhà chăm chồng, chăm con, ra ngồi quÆ¡ quÆ¡, coi giống bà Ä‘iên”, câu nói ấy dá»™i thẳng vào tai… đến bây giờ khi nhắc lại, dù Ä‘ã trải qua hai mÆ°Æ¡i mấy năm cô vẫn cảm thấy Ä‘au lòng.

Bởi theo cô, Há»™i An được xem là nÆ¡i có sá»± am hiểu tÆ°Æ¡ng đối nhiều về há»™i họa, Ä‘ó cÅ©ng là nÆ¡i có số lượng du khách tham quan cao. Ấy thế mà, cô buồn lắm, thÆ°Æ¡ng và cảm lắm, cùng là phụ nữ vá»›i nhau nhÆ°ng tầm suy nghÄ© của họ quá hạn hẹp.

Đến bao giờ họ má»›i có thể hiểu được há»™i họa, đến bao giờ má»›i có thể hiểu nghệ thuật là gì? Phải chăng Ä‘ó cÅ©ng chính là má»™t trong những nguyên nhân kiềm hãm sá»± phát triển của há»™i họa nÆ°á»›c nhà?

Không chỉ vẽ tranh vá»›i trái tim chân thành, cô Tâm còn tích cá»±c tham gia các hoạt Ä‘á»™ng xã há»™i. Không ít lần, cô cùng vá»›i những học trò, đồng nghiệp của mình triển lãm bán tranh gây quỹ từ thiện, cứu trợ đồng bào lÅ© lụt, giúp đỡ trẻ em tàn tật, nạn nhân nhiá»…m chất Ä‘á»™c da cam, há»— trợ học sinh nghèo hiếu học…

Gia Ä‘ình vừa là Ä‘á»™ng lá»±c, vừa là thách thức

Họa sÄ© Nguyá»…n Thị Tâm sinh năm 1936 tại tỉnh Tiền Giang (Mỹ Tho), lá»›n lên và sinh sống tại Sài Gòn. Năm 1959 cô tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định (nay là Trường đại học Mỹ thuật TPHCM).

May mắn sinh ra trong má»™t gia Ä‘ình công chức và được thừa hưởng năng khiếu há»™i họa từ cha mình, có thể nói, gia Ä‘ình vừa là Ä‘á»™ng lá»±c, vừa là thách thức để cô phấn đấu theo Ä‘uổi Ä‘am mê. Theo cô Tâm, thành công chính là má»™t cách đền Ä‘áp tuyệt vời nhất mà cô muốn dành cho đấng sinh thành.

Bên cạnh Ä‘ó, chồng cô cÅ©ng là má»™t họa sÄ©. Điều này Ä‘ã tạo Ä‘iều kiện thuận lợi để cả hai cùng tiến bá»™. Vợ chồng cô thường có những cuá»™c tranh luận về há»™i họa rất gay gắt, và sau những lần nhÆ° thế, cả hai đều học hỏi được rất nhiều Ä‘iều.

Tuy vậy, đặc thù công việc thường xuyên phải Ä‘i xa, không có nhiều thời gian để chăm sóc gia Ä‘ình cÅ©ng chính là má»™t thách thức Ä‘áng kể của má»™t người phụ nữ. Hiểu rõ được Ä‘iều Ä‘ó, cô Tâm cố gắng thu xếp, vun vén nhà cá»­a trÆ°á»›c má»—i chuyến Ä‘i và luôn dành tình yêu thÆ°Æ¡ng, bù đắp cho gia Ä‘ình má»—i khi trở về.

Ngoài ra, kinh tế cÅ©ng là má»™t vấn đề nan giải đối vá»›i gia Ä‘ình má»™t họa sÄ©. Được biết, trÆ°á»›c Ä‘ó cô Tâm từng dạy vẽ cho các trường trung học ở Mỹ Tho, Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định, nhÆ°ng thời gian sau cô nghỉ hẳn và dành thời gian toàn tâm toàn ý cho há»™i họa. Trang trải cho gia Ä‘ình, nuôi dạy năm người con và phụng dưỡng cha mẹ già… phụ thuá»™c hoàn toàn vào số tiền vẽ và bán tranh.

Đến nay, cả năm người con của cô Tâm đều trưởng thành và có được những thành công nhất định trong cuá»™c sống. Và má»™t Ä‘iều Ä‘áng mừng là hiện có bốn trong số năm người Ä‘ang nối bÆ°á»›c theo con đường há»™i họa của mẹ.

Má»™t ngày của cô Tâm tất bật từ sáng đến tối, ngoài thời gian vẽ tranh, cô còn phải lo đủ những việc linh tinh, kể cả làm từ thiện, tiếp khách, Ä‘Æ°a Ä‘oàn họa sÄ© Ä‘i thá»±c tế… Đối vá»›i nhiều thế hệ trẻ thì họa sÄ© Nguyá»…n Thị Tâm là má»™t tấm gÆ°Æ¡ng lao Ä‘á»™ng nghệ thuật không hề mệt mỏi. Sức Ä‘i, sức vẽ và thái Ä‘á»™ làm việc của cô khiến những ai tiếp xúc đều phải nể phục.

Chị Châu Thị Ngọc Thắm, học trò cô Tâm cho biết: “Hiện nay, cô Tâm vẫn Ä‘i và vẽ rất khỏe, cô tinh tế trong cách nhìn nhận và hăng say làm việc khiến tôi rất ngưỡng má»™. Trong công việc, cô tÆ°Æ¡ng đối nghiêm khắc nhÆ°ng sau Ä‘ó thì rất thÆ°Æ¡ng yêu và gần gÅ©i mọi người”

Ở tuổi 81, Ä‘áng ra phải được nghỉ ngÆ¡i, vui cùng con cháu thì dòng máu nghệ thuật vẫn cuồn cuá»™n chảy trong tâm khảm nữ họa sÄ© Nguyá»…n Thị Tâm. Hiện tại, cô cảm nhận cuá»™c sống của mình vô cùng thoải mái. Cô Tâm Ä‘ã vẽ, Ä‘ang vẽ và sẽ tiếp tục vẽ cho đến khi nào không còn đủ sức để cầm cọ.

Theo Trúc Đào/Báo GD&Đ