Nữ nhà báo Daphne Caruana Galizia Ä‘iá»u tra Hồ sÆ¡ Panama bị sát hại bằng bom
Há»™i nghị nhằm hưởng ứng "Ngày quốc tế chấm dứt tình trạng không trừng phạt các hành vi tấn công nhà báo 2/11".
Phát biểu tại há»™i nghị, ông Michael Crofti cho biết: Äể tưởng niệm vụ sát hại nhà báo Pháp tại Mali, tại phiên há»p thứ 68 ngày 2/11/2013, Äại há»™i đồng Liên Hợp Quốc Ä‘ã công nháºn ngày này là Ngày quốc tế chấm dứt tình trạng miá»…n trừ trách nhiệm cho các hành vi chống nhà báo.
Trong suốt 11 năm qua (từ 2006 đến 2016), Ä‘ã có gần 930 nhà báo trên khắp thế giá»›i bị giết trong khi Ä‘ang tác nghiệp. Nhiá»u nhà báo khác phải đối mặt vá»›i những khó khăn như sá»± kiểm duyệt gắt gao, áp lá»±c, bị Ä‘e dá»a, bị lạm dụng vá» thể chất, bị tấn công, quấy rối tình dục, bắt cóc, giam giữ, bị phá há»§y thiết bị và ngược Ä‘ãi.
Việc miá»…n trừ trách nhiệm đối vá»›i các hành vi chống nhà báo Ä‘ã trở nên rất phổ biến. 9/10 trưá»ng hợp tấn công nhà báo, những kẻ vi phạm không há» bị trừng phạt. Theo báo cáo cá»§a Tổng Thư ký UNESCO vá» an toàn nhà báo và mối nguy hiểm cá»§a việc miá»…n trừ trách nhiệm năm 2016, chỉ có 8% trong số 827 vụ giết hại nhà báo từ năm 2006 đến năm 2015 được xá» lý. Äiá»u Ä‘ó làm giảm nhẹ tá»™i cho những kẻ vi phạm nhưng gây nên ảnh hưởng rất lá»›n đối vá»›i xã há»™i trong Ä‘ó có các nhà báo.
Äại há»™i đồng Liên Hợp Quốc, Há»™i đồng Bảo an và Há»™i đồng Nhân quyá»n Ä‘ã lên án các hành vi chống lại các nhà báo và kêu gá»i đảm bảo sá»± an toàn cho há». Liên Hợp Quốc cÅ©ng Ä‘ã thông qua Kế hoạch hành động vá» an toàn cá»§a nhà báo và vấn đỠmiá»…n trừ trách nhiệm. Äầu năm nay, các bên liên quan trong Kế hoạch hành động Ä‘ã gặp nhau tại Geneva để thảo luáºn việc hợp tác trong tương lai và các hoạt động liên quan trong những năm tá»›i.
Trưởng Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Michael Croft đặc biệt lưu ý tác động xấu cá»§a việc
không xá» lý hành vi tấn công nhà báo đối vá»›i Ä‘á»i sống xã há»™i. Ảnh: Infonet
Ông Michael Croft cÅ©ng Ä‘ánh giá cao việc ở Việt Nam, nháºn thức được tầm quan trá»ng cá»§a nhà báo, Bá»™ TT&TT Ä‘ã hợp tác cùng UNESCO nâng cao nháºn thức cá»§a các nhà báo, cÆ¡ quan truyá»n thông và cÆ¡ quan thá»±c thi pháp luáºt vá» các văn bản pháp luáºt quốc tế cÅ©ng như Việt Nam liên quan đến sá»± an toàn cá»§a các nhà báo, và nâng cao năng lá»±c cá»§a cán bá»™ thá»±c thi pháp luáºt, đảm bảo nhà báo được làm việc trong má»™t môi trưá»ng an toàn, những kẻ vi phạm phải đưa ra trước công lý.
"Chỉ khi các nhà báo làm việc trong má»™t môi trưá»ng an toàn và độc láºp, há» má»›i có thể cung cấp thông tin má»™t cách tá»± do cho ngưá»i dân tiếp cáºn, có như váºy má»›i đạt được phát triển bá»n vững" - Ông Michael Croft dẫn lại.
Từng tham gia nhiá»u hoạt động ná»— lá»±c cải thiện sá»± an toàn cá»§a nhà báo và hiệu quả hoạt động báo chí tại Việt Nam, bà Kate Reekie, Tham tán phụ trách các chương trình hợp tác phát triển Äại sứ quán Canada chia sẻ: "Tại Việt Nam, trong những năm gần Ä‘ây, môi trưá»ng báo chí, truyá»n thông thay đổi nhanh chóng Ä‘ã làm cho công việc cá»§a các nhà báo trở nên thách thức hÆ¡n.
Má»™t nghiên cứu cá»§a RED Communication từ năm ngoái cho biết trong giai Ä‘oạn 2011 - 2015, có tá»›i 96% phóng viên được khảo sát Ä‘ã từng bị cản trở tác nghiệp, tăng hÆ¡n nhiá»u so vá»›i mức 88% trong khảo sát năm 2011. Tính riêng trong năm 2016, tại Việt Nam Ä‘ã có 36 trưá»ng hợp nhà báo bị tấn công, cản trở tác nghiệp.
Trong bối cảnh này, Luáºt Báo chí Ä‘ã được sá»a đổi và có hiệu lá»±c từ tháng 1/2017. Mặc dù Luáºt Báo chí sá»a đổi là căn cứ tốt hÆ¡n để bảo vệ sá»± an toàn cá»§a nhà báo, thá»±c tế vẫn Ä‘òi há»i phải có sá»± cam kết liên tục ở cấp cao hÆ¡n để có thể Ä‘em lại những thay đổi tích cá»±c. Do vai trò thiết yếu cá»§a các nhà báo trong việc cung cấp thông tin cho ngưá»i dân và định hướng dư luáºn cÅ©ng như thá»±c hiện chức năng giám sát, chúng tôi á»§ng há»™ việc đảm bảo sá»± an toàn cho nhà báo và phóng viên báo chí, những ngưá»i có quyá»n được làm việc mà không phải chịu bất kỳ má»™t hình thức bạo lá»±c hay lạm dụng nào".
Cung cấp thêm thông tin vá» hiện trạng tấn công nhà báo tại Việt Nam, ông Trần Nháºt Minh, Giám đốc RED Communication cho biết: Hành vi cản trở tác nghiệp báo chí tại Việt Nam không mất Ä‘i mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác, thay đổi theo thá»i gian. Năm 2017, số vụ tấn công nhà báo Ä‘ã giảm (còn 12 vụ, thấp hÆ¡n nhiá»u so vá»›i 36 vụ cá»§a năm trước). Cần nâng cao hÆ¡n nữa bản lÄ©nh nghá» nghiệp cá»§a ngưá»i làm báo trong thá»i gian tá»›i.
|
Liên quan tá»›i câu chuyện hành hung, cản trở nhà báo tác nghiệp, mở rá»™ng phạm vi ra tầm quốc tế, bà Widyasari Anisa, Äại diện Liên minh Báo chí Äông Nam Á (SEAPA) cho biết, hầu hết các vụ tấn công nhà báo trên thế giá»›i Ä‘á»u chưa bị xá» lý. Nổi báºt như vụ thảm sát 32 nhà báo ở Philippines, hoặc vụ 1 nhà báo ở Indonesia bị giết hại khi viết vá» vấn đỠmôi trưá»ng… vẫn chưa xác định được hung thá»§ và chưa thể đưa ra xá» lý. Vụ việc bị xá» lý ở mức cao nhất mà bà ghi nháºn được là 1 cảnh sát huyện ở Indonesia bị xá» phạt 3 tháng tù vì tá»™i hành hung, cản trở nhà báo tác nghiệp.
|
Theo Ngưá»i làm báo