Nhà báo giả

Nhà báo rởm từ Ä‘âu ra?

Hàng loạt các vụ giả danh nhà báo bị phanh phui thời gian qua Ä‘ã gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn nạn nhức nhối này...

Ngày 12/9, báo chí đồng loạt Ä‘Æ°a tin, Cục An ninh Văn hóa Thông tin Truyền thông (Bá»™ Công an) bắt tạm giam để Ä‘iều tra đối tượng Nguyá»…n Lê Hải Thanh (35 tuổi, ngụ Q.10, TP. Hồ Chí Minh), Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Truyền hình trá»±c tuyến Việt Nam (STV) về hành vi giả mạo thẻ nhà báo, thẻ tác nghiệp của Báo Thanh Niên, Đài Truyền hình Việt Nam, Báo Tuổi Trẻ Thủ Đô, Báo Kinh tế và Đô thị, Báo Dân tá»™c và Phát triển... để mời chào doanh nghiệp ký “hợp đồng bảo trợ truyền thông”, “vinh danh thÆ°Æ¡ng hiệu”, nhằm trục lợi từ quảng cáo.

Cục An ninh Văn hóa, Bá»™ Thông tin Truyền thông Ä‘ã chuyển toàn bá»™ hồ sÆ¡ cùng các chứng cứ có dấu hiệu vi phạm pháp luật khác của ông Nguyá»…n Lê Hải Thanh để thanh tra Sở Thông tin & Truyền thông TP. Hồ Chí Minh xá»­ lý vi phạm theo thẩm quyền.

TrÆ°á»›c Ä‘ó, trên mạng xã há»™i đăng tải clip má»™t phụ nữ xÆ°ng danh nhà báo rồi lăng mạ cảnh sát giao thông khi cô ta đến xin cho má»™t trường hợp vi phạm Luật Giao thông đường bá»™. Sau khi bị công luận phản ứng mạnh mẽ và cÆ¡ quan Ä‘iều tra vào cuá»™c, mọi chuyện Ä‘ã được làm sáng tỏ, người phụ nữ này không phải là nhà báo, tấm thẻ cô Ä‘Æ°a ra chỉ là tấm thẻ ra vào tòa nhà và trong tòa nhà ấy có má»™t cÆ¡ quan báo chí của má»™t há»™i Ä‘oàn cùng thuê văn phòng vá»›i Ä‘Æ¡n vị mà cô ta làm cá»™ng tác viên.

Những vụ việc trên chỉ là hai trong vô số các vụ mạo danh nhà báo hiện Ä‘ang diá»…n ra tràn lan. Những hành vi phạm pháp luật được phát hiện Ä‘ó chắc rồi sẽ bị nghiêm trị thích Ä‘áng. Vấn đề còn lại là hệ lụy của các hành vi Ä‘ó gây ra phần nào có thể làm xói mòn niềm tin của cá»™ng đồng vá»›i Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo chân chính, là rào cản rất lá»›n cho hành trình tác nghiệp của những nhà báo Ä‘ang ra sức cống hiến hoàn thành sứ mệnh cao cả và vẻ vang của mình.

Thá»±c tế Ä‘ã có nhiều vụ giả danh nhà báo bị phanh phui. Năm 2014, ba đối tượng giả danh phóng viên Đài Truyền hình Việt Nam để lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản của Công ty cổ phần kính nổi Chu Lai tỉnh Quảng Nam Ä‘ã bị truy tố về 2 tá»™i danh, lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản và làm giả con dấu của các cÆ¡ quan tổ chức. Tuy nhiên, dù có nhiều đối tượng giả danh bị cÆ¡ quan chức năng bắt giữ, nhÆ°ng xem ra tất cả chỉ nhÆ° “muối bỏ bể”.

Nếu nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây, việc mạo danh nhà báo má»›i chỉ dừng lại ở việc, các đối tượng đến các buổi họp báo, há»™i thảo để... kiếm phong bì thì nay, các đối tượng này ngày càng táo tợn, trắng trợn, hù dọa, gây sức ép vòi vÄ©nh, tống tiền doanh nghiệp, thậm chí nhiều cÆ¡ quan Nhà nÆ°á»›c cững bị lừa.

“Chiêu bài” chủ yếu của các đối tượng này là tá»± in danh thiếp, scan giấy giá»›i thiệu, giả con dấu để yêu cầu doanh nghiệp, cÆ¡ sở phải tiếp Ä‘ón, “hợp tác” ký hợp đồng quảng cáo, tuyên truyền. Thủ Ä‘oạn của bọn chúng là tìm ra những sai phạm của doanh nghiệp để từ Ä‘ó Ä‘e doạ, ép doanh nghiệp chi tiền nếu không, những sai phạm Ä‘ó sẽ được “bê” lên mặt báo. Tâm lý của doanh nghiệp lại muốn yên ổn làm ăn, tránh bị mang tiếng nên cái “sai phạm” mà nhà báo rởm Ä‘Æ°a ra, kể cả khi chẳng hiểu mình sai gì thường là “tặc lưỡi” chi tiền cho êm chuyện, vô hình trung Ä‘ã tiếp tay cho các nhà báo rởm ngang nhiên tung hoành.

Để xảy ra thá»±c trạng giả danh nhà báo hoành hành nhức nhối nêu trên, ngoài các nguyên nhân khách quan, còn có những nguyên nhân xuất phát từ việc buông lỏng quản lý hoạt Ä‘á»™ng của má»™t số cÆ¡ quan báo chí, văn phòng đại diện. Má»™t số báo, tạp chí ký kết, ủy quyền khai thác quảng cáo cho các công ty truyền thông mà không kiểm soát Ä‘á»™i ngÅ© nhân viên. Hiện tượng phóng viên thường trú cấp giấy giá»›i thiệu của cÆ¡ quan báo chí cho nhân viên truyền thông quảng cáo, cá»™ng tác viên nhÆ°ng cÅ©ng tá»± xÆ°ng mình là phóng viên báo A, Ä‘ài B bất chấp danh dá»±, nhân phẩm, pháp luật Ä‘i tác oai, tác quái khắp nÆ¡i.

Hàng loạt thẻ giả mạo phóng viên, nhà báo bị phát hiện. Ảnh: TL

Bảo vệ hình ảnh trong sáng của người làm báo

Để dẹp nạn giả danh nhà báo, trÆ°á»›c hết phải nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của các cÆ¡ quan báo chí, cÆ¡ quan chủ quản, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu trong việc nêu cao tinh thần trách nhiệm, quản lý tốt hÆ¡n phóng viên, biên tập viên của các văn phòng đại diện, cÆ¡ quan thường trú, quản lý tốt hÆ¡n các cá»™ng tác viên của mình, tránh để các cá»™ng tác viên lợi dụng danh nghÄ©a nhà báo để Ä‘i tác nghiệp nhÆ° nhà báo.

Trên cÆ¡ sở những quy định hiện hành, việc xá»­ lý nghiêm những hành vi giả mạo giấy tờ, con dấu của các cÆ¡ quan báo chí là cần thiết. Tuy nhiên, để ngăn chặn tận gốc việc giả mạo nhà báo thì chỉ luật pháp nghiêm minh thôi chÆ°a đủ, các cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng cần nâng cao trách nhiệm trong việc cấp thẻ ra vào, giấy giá»›i thiệu cho Ä‘úng người, Ä‘úng chức năng nhiệm vụ.

Làm sao để loại bỏ những kẻ mạo danh, sống “ký sinh” trên lÆ°ng những nhà báo Ä‘ang ngày Ä‘êm đấu tranh cho công bằng và lẽ phải? Làm sao để những người làm báo chân chính không bị Ä‘ánh đồng vá»›i những kẻ giả danh chỉ muốn trục lợi từ nghề báo? Câu hỏi cấp thiết Ä‘ó cần được các cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng nhÆ° quản lý báo chí trả lời rốt ráo.

NHÀ BÁO NGUYỄN ANH THẾ,
THƯ KÝ TÒA SOẠN, TRƯỞNG BAN BẠN ĐỌC BÁO ĐIỆN TỬ DÂN TRÍ:

Những hậu quả nguy hiểm

Vấn nạn giả danh nhà báo Ä‘ể thá»±c hiện các thủ Ä‘oạn vi phạm pháp luật nhằm trục lợi vốn không phải là hiện tượng má»›i xảy ra. Tuy nhiên, Ä‘iều Ä‘áng nói là tình trạng này Ä‘ang bùng phát ở mức Ä‘á»™ Ä‘áng báo Ä‘á»™ng. Các đối tượng thường dùng các giấy tờ giả mạo tÆ° cách báo chí để nhÅ©ng nhiá»…u, gây sức ép, tống tiền các doanh nghiệp, thậm chí là vá»›i cả các cán bá»™ mắc sai phạm trong hệ thống công quyền. Hiện tượng này thường xảy ra ở các tỉnh thành nÆ¡i mà thông tin báo chí còn hạn chế và thường những người bị mắc sai phạm có tâm lý lo sợ, muốn giải quyết nhanh gọn.

Tuy nhiên, cÅ©ng phải nói thêm, hiện tượng giả mạo nhà báo không nhiều không Ä‘áng ngại bằng hiện tượng “Ä‘á»™i lốt” nhà báo, mà bản chất không khác gì giả mạo nhà báo.

Điều chúng ta cần quan tâm là nguyên nhân nào dẫn đến việc bùng phát tình trạng này. Sá»± ra đời của hàng loạt tạp chí Ä‘iện tá»­, trang tin Ä‘iện tá»­ hoạt Ä‘á»™ng không Ä‘úng tôn chỉ mục Ä‘ích là nguyên nhân chính. Những cÆ¡ quan báo chí được cấp giấy phép này, đặc biệt là các tạp chí Ä‘iện tá»­ má»›i “ra lò” là lập tức ồ ạt tuyển quân. Số quân này không được trả lÆ°Æ¡ng, nhuận bút mà được trang bị cả tập giấy giá»›i thiệu liên hệ công tác và phải Ä‘Æ°a về các hợp đồng quảng cáo để ăn chia.

Số phóng viên dÆ°á»›i danh nghÄ©a này tập trung vào các mảng đề tài soi nhà sai phép, bãi xe chui, các vấn đề tiêu cá»±c nhÆ°ng lại không phải vá»›i mục Ä‘ích phản ánh làm rõ sai phạm nhằm phối hợp vá»›i cÆ¡ quan chức năng xá»­ lý mà lại mang thông tin Ä‘i gây sức ép trục lợi nhằm thá»±c hiện hợp đồng quảng cáo.

Giả danh nhà báo hay “Ä‘á»™i lốt” nhà báo đều là những hiện tượng để lại những hậu quả hết sức nguy hiểm. Không những gây ra sá»± rối loạn trong xã há»™i mà còn bôi bẩn hình ảnh của những người làm báo chân chính, khiến người dân hoang mang, suy giảm lòng tin vào báo chí. Vì vậy, các cÆ¡ quan quản lý báo chí cần phải có sá»± rà soát, có cÆ¡ chế quản lý chặt chẽ khi cấp phép cho những trang tin, tạp chí Ä‘iện tá»­ hiện nay.

NHÀ BÁO QUỲNH DUNG,
BÁO HÀ NỘI MỚI:

Môi trường báo chí truyền thông Ä‘ang bị “vấy bẩn”

Hiện nay, trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí xuất hiện má»™t số trường hợp mạo danh nhà báo dùng mọi thủ Ä‘oạn gây nhÅ©ng nhiá»…u, phiền phức cho cÆ¡ sở đến ná»—i chỉ nghe giá»›i thiệu nhà báo về viết bài họ đều từ chối vá»›i lý do bận họp.

Điều này cho thấy tình trạng mạo danh nhà báo Ä‘i xuống gây nhÅ©ng nhiá»…u cho cÆ¡ sở Ä‘ang ở mức báo Ä‘á»™ng, khiến báo chí mất Ä‘i tính định hÆ°á»›ng dÆ° luận, tuyên truyền những mặt tốt, hạn chế và tháo gỡ khó khăn vá»›i cÆ¡ sở theo Ä‘úng pháp luật. Má»™t số người mạo danh nhà báo Ä‘ã làm méo mó cÆ¡ quan báo chí khiến cho việc hợp tác giữa các cÆ¡ sở vá»›i Ä‘Æ¡n vị truyền thông trở nên phức tạp.

PHÓNG VIÊN VŨ NHUNG,
TẠP CHÍ MÔI TRƯỜNG:

Xá»­ lý nghiêm các trường hợp mạo danh nhà báo

Hiện nay, Ä‘a số nhà báo Ä‘ều hành nghề Ä‘úng pháp luật quy định và có đạo đức nghề nghiệp nên báo chí má»›i phát triển và thu hút được công chúng. Tuy nhiên, trong thời gian qua, xuất hiện má»™t số đối tượng mang danh “nhà báo” liên tiếp có những hành vi vi phạm pháp luật.

Vậy Ä‘âu là nguyên nhân? Để xảy ra tình trạng trên là do má»™t số “phóng viên” nắm bắt được tâm lý các cÆ¡ quan, tổ chức, doanh nghiệp thường nể nang hoặc ngại va chạm vá»›i báo chí; má»™t số cÆ¡ sở, cán bá»™ có sai sót, “phóng viên” biết được nên bị “mặc cả”.

Bên cạnh Ä‘ó, nhiều cÆ¡ quan báo chí thành lập văn phòng đại diện, cá»­ phóng viên thường trú tại địa phÆ°Æ¡ng, nhÆ°ng buông lỏng quản lý, không quan tâm giáo dục đạo đức, tác phong của phóng viên thường trú, cá»™ng tác viên, không có quy chế quản lý, giám sát chặt chẽ... nên dá»… nảy sinh tiêu cá»±c, vi phạm pháp luật.

Thiết nghÄ©, để làm trong sạch, lành mạnh lÄ©nh vá»±c báo chí, trÆ°á»›c hết, các cÆ¡ quan quản lý phải thường xuyên thanh, kiểm tra hoạt Ä‘á»™ng báo chí, các cÆ¡ quan báo chí phải cấp giấy giá»›i thiệu theo Ä‘úng quy trình và Ä‘úng quy định pháp luật. Mặt khác, người làm báo phải là những người có đạo đức nghề nghiệp. Đặc biệt, phải xá»­ lý nghiêm các trường hợp mạo danh nhà báo vi phạm pháp luật để làm trong sạch môi trường báo chí truyền thông.

Theo: Hoàng Lâm - Thùy Dung/Tạp chí Người Làm Báo