Ông nhận thấy đạo đức nghề nghiệp của người làm báo, nhất là người làm báo trẻ hiện nay nhÆ° thế nào?

Gần Ä‘ây môi trường báo chí thay đổi nhiều, đặc biệt vá»›i sá»± bùng nổ của mạng xã há»™i khiến báo chí bị tác Ä‘á»™ng mạnh mẽ, sâu sắc, Ä‘i kèm vá»›i những lợi thế, tiên tiến, cạnh tranh để tồn tại, phát triển cÅ©ng có không ít thách thức, cạm bẫy. Do Ä‘ó, vấn đề đạo đức báo chí cÅ©ng có những biến Ä‘á»™ng nhất định, đặc biệt là sá»± suy giảm về phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của má»™t bá»™ phận không nhỏ nhà báo, trong Ä‘ó có các nhà báo trẻ, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cả chủ quan lẫn khách quan… 

Điều này Ä‘ã được đồng chí Võ Văn Thưởng -Ủy viên Bá»™ Chính trị, Bí thÆ° Trung Æ°Æ¡ng Ðảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng - nêu lên tại Há»™i nghị toàn quốc triển khai công tác Há»™i của Há»™i Nhà báo Việt Nam năm 2018. Biểu hiện cụ thể nhÆ°: má»™t số cÆ¡ quan báo chí thông tin không Ä‘úng tôn chỉ, mục Ä‘ích, không Ä‘úng đối tượng phục vụ, thông tin thiếu nhạy cảm về chính trị, không phù hợp vá»›i lợi ích của đất nÆ°á»›c, của nhân dân, thông tin sai sá»± thật, gây phÆ°Æ¡ng hại đến lợi ích quốc gia, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dá»±, nhân phẩm của công dân... 

Có má»™t số người cầm bút có biểu hiện suy thoái, có những bài báo không mang tính dẫn dắt dÆ° luận mà Ä‘ôi khi có tác dụng xấu. Vẫn còn tình trạng há»™i viên, nhà báo vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Không ít nhà báo lao Ä‘á»™ng không nghiêm túc, hời hợt trong tác nghiệp, xào xáo tin bài của nhau.Có những cây bút làm báo vì tiền, vì lợi, vì danh, vì sá»± tác Ä‘á»™ng của lợi ích nhóm dẫn đến tha hóa…

TS, nhà báo Tri Thức thường xuyên được mời tham gia giảng dạy tại Trung tâm Bồi

dưỡng Nghiệp vụ Báo chí - HNBVN 

Theo ông, việc giáo dục đạo đức nghề báo cho sinh viên có ý nghÄ©a nhÆ° thế nào đối vá»›i sá»± phát triển của nền báo chí?

Thá»±c ra việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp cÅ©ng nhÆ° giáo dục con người, Ä‘ã được chú trọng ngay từ cấp tiểu học. Khi Ä‘ã là sinh viên, má»—i ngành nghề theo học  có những giá trị chuẩn má»±c đạo đức khác nhau, cách giáo dục đạo đức cÅ©ng có khác nhau nhất định.

Phải khẳng định rằng, việc giáo dục đạo đức nhà báo cho sinh viên báo chí là hết sức quan trọng, nó giúp sinh viên ra trường nắm được các chuẩn má»±c đạo đức nghề nghiệp, tôn chỉ mục Ä‘ích hoạt Ä‘á»™ng của tòa soạn, góp phần tạo dá»±ng được nền tảng Ä‘ể sống được vá»›i nghề, luôn giữ được những phẩm chất đạo đức trong sáng, liêm khiết và chính trá»±c, công bằng, khách quan…

Ông Ä‘ánh giá nhÆ° thế nào về chất lượng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ở các cÆ¡ sở Ä‘ào tạo báo chí ở nÆ°á»›c ta trong thời gian qua?

Nhìn chung ở các cÆ¡ sở Ä‘ào tạo, mục tiêu giáo dục đều đạt được đối vá»›i sinh viên, đặc biệt là trang bị cho sinh viên kiến thức, kỹ năng cÆ¡ bản để cho sinh viên ra trường có thể thích ứng được vá»›i nghề.

 Tôi có tham gia thỉnh giảng ở má»™t số cÆ¡ sở Ä‘ào tạo báo chí, thấy Ä‘a số các bạn sinh viên đều ham học, cầu thị và quyết tâm theo Ä‘uổi nghề. Trong quá trình theo dõi những sinh viên sau khi ra trường, tôi có  thấy má»™t số em trưởng thành, chín chắn, chững chạc trong nghề, nhÆ°ng cÅ©ng có má»™t số em sá»›m sa vào những hành vi lệch chuẩn đạo đức nghề nghiệp…

CÆ¡ quan ông từng tiếp nhận không ít sinh viên báo chí đến thá»±c tập và ông nhận thấy đạo đức nghề nghiệp của họ nhÆ° thế nào, những lá»—i nào họ thường mắc phải?

Nhìn chung phẩm chất đạo đức của các em đều tốt, sau khi ra trường các em đều trưởng thành cả, không để lại những Ä‘iều tiếng gì trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí. Tuy các em không mắc phải những lá»—i đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng, nhÆ°ng có xuất hiện tình trạng lười biếng, sao chép, copy-paste… chÆ°a trung thá»±c vá»›i nghề nghiệp, ý thức đạo đức nghề nghiệp chÆ°a thật cao.

Nhà báo Tri Thức: Chỉ khi ý thức, tá»± giác, quyết liệt, dÅ©ng cảm trong vấn đề này,

vấn đề đạo đức nghề nghiệp má»›i được thá»±c thi má»™t cách hiệu quả

Để góp phần giáo dục đạo đức nghề báo cho sinh viên trong thời gian kiến tập, thá»±c tập, cÆ¡ quan ông có những biện pháp gì?

Khi tiếp nhận sinh viên thá»±c tập, cÆ¡ quan yêu cầu phải có giấy giá»›i thiệu của cÆ¡ sở Ä‘ào tạo sau Ä‘ó sẽ cấp thẻ/giấy ra vào cho sinh viên thá»±c tập rồi phân công về các ban chuyên môn phù hợp vá»›i nhu cầu thá»±c tập của sinh viên. 

Các ban chuyên môn sẽ phổ biến những ná»™i quy, quy định của cÆ¡ quan, hÆ°á»›ng dẫn những vấn đề cÆ¡ bản nhất về nghề nghiệp cÅ©ng nhÆ° đạo đức nghề nghiệp nhằm Ä‘áp ứng yêu cầu cÆ¡ bản của cÆ¡ sở Ä‘ào tạo cá»­ sinh viên đến thá»±c tập. 

Trong quá trình thá»±c tập, sinh viên sẽ được hÆ°á»›ng dẫn về nghề nghiệp, cÅ©ng nhÆ° đạo đức nghề nghiệp má»™t cách nghiêm túc, chân thành và tận tình.

Ông có đề xuất những giải pháp nào vá»›i các cÆ¡ sở Ä‘ào tạo báo chí để việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên đạt hiệu quả tốt hÆ¡n?

Phải nói rằng sau khi sinh viên ra trường, hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp sẽ rất khác so vá»›i những gì Ä‘ã học trong nhà trường. Cho nên, việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp phải thường xuyên được duy trì giữa các môi trường báo chí, từ trang bị kiến thức cÆ¡ bản về đạo đức nghề nghiệp đến khi áp dụng vào thá»±c tiá»…n hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp má»™t cách phù hợp, linh Ä‘á»™ng, Ä‘úng chuẩn má»±c đạo đức nghề nghiệp cÅ©ng nhÆ° quy định của pháp luật.

Và Ä‘iều rất quan trọng, công tác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của má»—i sinh viên, phóng viên trẻ má»™t cách thường xuyên Ä‘óng vai trò hết sức quan trọng. Chỉ khi ý thức, tá»± giác, quyết liệt, dÅ©ng cảm trong vấn đề này, vấn đề đạo đức nghề nghiệp má»›i được thá»±c thi má»™t cách hiệu quả.

Xin chân thành cám Æ¡n ông!

Theo Trường Hùng/Báo Nhà báo và Công luận