Còn nhá»›, cách Ä‘ây gần 7 năm khi tôi má»›i ra trường về làm việc tại Báo Văn hóa và Đời sống. Lý thuyết trên giảng đường đại học thì “có thừa” nhÆ°ng kinh nghiệm thá»±c tế “giắt lÆ°ng” còn hạn chế. Tìm đề tài và triển khai đề tài sao cho phù hợp vá»›i tôn chỉ, mục Ä‘ích của tờ báo Ä‘ã khó, chÆ°a nói đến chất lượng, ná»™i dung bài báo. Không chỉ riêng tôi mà nhiều phóng viên trẻ khi má»›i tập làm báo đều lúng túng khi đặt bút viết bài, bởi còn thiếu kinh nghiệm. Hầu hết những bài viết dÆ°á»›i dạng phản ánh khá ngắn, má»›i chỉ nêu lên được ná»™i dung chính của vấn đề mà chÆ°a Ä‘i sâu khai thác nhiều khía cạnh má»›i của sá»± việc. Không những vậy, nhiều bài viết dùng từ ngữ chÆ°a chuẩn gây hiểu lầm cho Ä‘á»™c giả.

Cách Ä‘ây 4 năm, tôi được phân công Ä‘Æ°a tin về sá»± kiện “Đại há»™i đại biểu dân tá»™c thiểu số huyện Thường Xuân”. Đang mải miết chụp ảnh, bá»—ng có má»™t người Ä‘àn ông trung niên, tay cầm tờ báo, vẫy tôi lại gần. “Cháu có phải phóng viên Báo Văn hóa và Đời sống không?”. Tôi dõng dạc trả lời bác “vâng ạ”. Bác gật đầu mừng rỡ, tay lần giờ trang báo, chỉ vào tít in đậm trên trang Văn hóa - xã há»™i và hỏi tôi “bác đọc bài nhÆ°ng không hiểu từ này là gì cháu ạ. Cháu giải thích giúp bác được không?”. Vừa tá»± hào vì được giá»›i thiệu là phóng viên, tôi bá»—ng thần mặt lại vì chính tôi không hiểu ý nghÄ©a của câu mà bác nhờ giải thích Ä‘ang hiện hữu trên trang báo là gì. Tôi Ä‘ã Ä‘ành gọi Ä‘iện cho chính tác giả bài báo để giải thích cho bác ấy. Chỉ má»™t lần ấy thôi, giúp tôi, sá»±c tỉnh, nhá»› Bác Hồ Ä‘ã từng dạy: Viết cho ai, viết để làm gì… Ä‘á»ƒ có cách viết rõ ràng, dá»… hiểu, dá»… nhá»› và tránh gây hiểu lầm cho bạn đọc.

Bên cạnh việc sá»­ dụng câu chữ sao cho hợp lý, dá»… hiểu thì lá»±a chọn và việc triển khai đề tài nhÆ° thế nào cho hợp lý là bÆ°á»›c quan trọng để có bài báo hay. Tôi có cô bạn rất thân từ thời còn “tắm mÆ°a chung”, nàng học xong cấp 3, phải lòng anh hàng xóm rồi quyết định theo chàng về dinh mở má»™t trang trại chăn nuôi chứ nhất quyết không mài chữ để học lên đại học nhÆ° tôi. Ngoài công việc lúc rá»—i nằm khểnh xem ti vi và rất thích đọc báo. Ấy vậy, tôi đặt hẳn má»™t tờ báo và gá»­i về thường xuyên cho nàng đọc. Má»™t phần để tôi khoe các tác phẩm tôi đăng trên báo, má»™t phần Ä‘áp ứng nhu cầu lúc rảnh rá»—i của nàng. Nàng đọc không sót bài nào của tôi và thỉnh thoảng nàng gọi Ä‘iện cho tôi bá»™c bạch “Có những bài viết mày chả có tính thá»±c tế tí nào, viết dài dòng, rườm rà và phụ thuá»™c vào báo cáo quá. Có những vấn đề Ä‘áng lí phải làm rõ nhÆ° bài, giá lợn ngày càng giảm ấy? cái mong chờ nhất của bà con, trong ấy có tao là biết được vì sao giá lợn lại giảm, cán bá»™ Ä‘ã làm gì để giúp bà con qua cÆ¡n bÄ© cá»±c…thì chẳng thấy trong bài báo”. Từ lời nhận xét, góp ý của cô bạn thân, tôi bắt đầu biết lá»±a chọn đề tài “có vấn đề” và triển khai theo lối viết chuyên đề, chuyên sâu thay vì những bài báo chỉ mang tính phản ánh nhất thời. Không chỉ riêng tôi, nhiều phóng viên trẻ tìm cách tiếp cận đề tài và xây dá»±ng chuyên đề, vá»›i bài viết dài hÆ¡i. Tất nhiên, những bài viết chuyên đề thường được tòa soạn Ä‘ánh giá cao và nhận được phản hồi tích cá»±c từ phía Ä‘á»™c giả, trong số ấy có cô bạn tôi nÆ¡i quê nhà.

Để thấy, muốn tác phẩm chạm đến trái tim người đọc, hÆ¡n hết người viết phải rung cảm đầu tiên, biết đặt mình vào vị trí bạn đọc để hiểu họ cần gì.

Thiết nghÄ©, để có những tác phẩm báo chí chất lượng, ngoài việc tìm kiếm đề tài tốt, biết cách triển khai đề tài thì sá»± góp ý chân thành của Ä‘á»™c giả chính là nguồn cổ vÅ©, khích lệ má»—i người làm báo thêm Ä‘á»™ng lá»±c tìm tòi, sáng tạo.

Thảo Nguyên