Trương Thúy Hằng bên cá»™t mốc tuyến biên giá»›i Äắk Lắk.
1. Ai cÅ©ng nói rằng nghá» báo nhá»c nhằn bởi phải Ä‘i xa nhiá»u, phải đến má»i hang cùng ngõ hẻm, trên rừng xuống biển để khai thác thông tin, để đến vá»›i má»—i vùng đất, má»—i số pháºn, con ngưá»i. Thế nên, Ä‘ôi khi có những cuá»™c hành trình rất dá»… chùn bước, nản lòng. Nhưng vá»›i nhà báo Trương Thúy Hằng, chuyện Ä‘i lại trở thành cÆ¡m bữa, mà ít Ä‘i là cuồng chân. Thế nên nhiá»u năm trong nghá», há»i vá» nÆ¡i nào, từ chuyện rừng đến chuyện biển... nữ nhà báo ấy cÅ©ng có ti tỉ chuyện để hầu bạn Ä‘á»c.
Tôi thích Ä‘á»c phóng sá»± cá»§a Trương Thúy Hằng từ những ngày chị còn là má»™t cây bút có tiếng ở báo Lao Äá»™ng rồi khi chị vá» hẳn báo Biên phòng, quanh năm tác nghiệp vùng biên ải tôi lại càng mê phóng sá»± chị viết, bởi nó đầy hÆ¡i thở cuá»™c sống. Còn khi tiếp xúc chị luôn Ä‘em đến má»™t nguồn năng lượng tích cá»±c cho ngưá»i đối diện. Thế nên khi kể vá» những chuyến Ä‘i, chị chẳng mấy khi nhắc đến sá»± nhá»c nhằn. Có chăng chỉ là kiểu kể rất bụi bặm: Trước má»—i cuá»™c Ä‘i, mà Ä‘i lên Tây Bắc, hành trang tôi chuẩn bị kỹ lưỡng nhất không phải là khăn áo chống rét, thuốc bôi côn trùng đốt chẳng hạn hay là lương thá»±c, thá»±c phẩm, đồ nghá» chuyên dụng ngoài trá»i. CÆ¡ bản nhất vá»›i tôi vẫn là chuẩn bị tinh thần hứng khởi cho chuyến Ä‘i. Äèo sâu và núi cao, mùa bão gió sạt lở mưa nguồn hay lÅ© cuốn chưa bao giá» là thứ cản đưá»ng tôi. Mà má»™t sá»± chùng chân nào Ä‘ó rất có thể sẽ xuất hiện vào lúc Tây Bắc hoang vắng đến rợn ngưá»i, lúc qua má»™t Ä‘oạn mù sương trên đỉnh Ä‘èo, qua những thung lÅ©ng mây bay như từ ngàn năm qua vẫn thế - lúc ấy là để ngẫm ngợi vá» cuá»™c sống hữu hạn xung quanh mình, vá» sá»± biến thiên vô tình cá»§a thá»i gian! Và vì Tây Bắc là nÆ¡i tôi Ä‘ã gá»i trao mùa xuân cá»§a Ä‘á»i mình!...
2. Tôi thấy thích cái “chất” cá»§a nữ nhà báo này, rất riêng có, vừa có vị đằm cá»§a trải nghiệm, vừa có sá»± sinh động cá»§a má»™t tâm hồn cá tính, thích chu du. Chỉ ngặt má»™t ná»—i, nếu kể công cán trong nghá» viết, chị thưá»ng không thích nói. Chị thích được “tâm tình” vá» má»™t nÆ¡i nào Ä‘ó Ä‘ã qua, má»™t ngưá»i nào Ä‘ó Ä‘ã gặp hay trăn trở trước má»™t vấn đỠthá»i cuá»™c mà chị thấy bất bình. Trong cuá»™c trò chuyện, chị kể vá» chuyến Ä‘i công tác gần nhất từ Hà Ná»™i vào Tây Nguyên 3 kỳ Ä‘i dài, má»—i kỳ hÆ¡n ná»a tháng, và như váºy gần 2 tháng trá»i chị gắn bó vá»›i Tây Nguyên. “Má»™t ná»—i niá»m Ä‘au Ä‘áu vá»›i tôi và nhiá»u các bạn đồng nghiệp khác là Tây Nguyên Ä‘ã mất rừng, tiếp tục mất rừng và hÆ¡n thế nữa bắt đầu vào thá»i kỳ bá»™c lá»™ những hệ lụy rất Ä‘áng lo ngại từ việc mất tài nguyên rừng. Ai phá rừng Tây Nguyên? Tại sao Chính phá»§ ra sắc lệnh Ä‘óng cá»a rừng mà gá»— láºu vẫn được chuyển từ rừng ra? Ngưá»i ta sẽ sống thế nào khi rừng Ä‘ã mất? Äất rừng tá»± nhiên Ä‘ã biến thành đất tư hữu cá nhân theo con đưá»ng nào?... Chúng tôi nói vá»›i nhau: Ä‘ã nói đến Tây Nguyên là nói đến rừng. Muốn có tư liệu Ä‘á»i sống, tư duy luáºn giải các mâu thuẫn hiện có ở vùng đất này thì hãy Ä‘i thẳng vào nguồn gốc cá»§a má»i vấn Ä‘á», Ä‘ó là Rừng” – nhà báo Trương Thúy Hằng tâm sá»±. Và cÅ©ng vì thế, chị Ä‘ã dành nhiá»u thá»i gian và công sức để Ä‘i tá»›i, để nghÄ©, phân tích và biện giải cho mình, tháºm chí kể cả kêu cầu sá»± há»— trợ cá»§a bạn bè, tìm kiếm tư liệu và Ä‘ã viết nhiá»u bài viết vỠđỠtài mất rừng ở Tây Nguyên.
3. Mặc dù là nữ, nhưng nhà báo Trương Thúy Hằng Ä‘ã có rất nhiá»u năm kinh nghiệm Ä‘i rừng, tác nghiệp ở những vùng núi heo hút, khó khăn nên có vẻ câu chuyện tác nghiệp Tây Nguyên chỉ như “muá»—i đốt inox”. Chị kể vá» hành trình làm việc rất lý thú: “Chuyến Ä‘i vừa rồi, tôi say sưa theo Ä‘uổi đỠtài Ä‘ang cần làm sáng tá», Ä‘i sâu vào trong khu vá»±c biên giá»›i, nÆ¡i các đồn biên phòng Ä‘óng quân nằm lút trong rừng già. Suốt dá»c đưá»ng hàng mấy chục cây số không có dân cư, chỉ có hun hút rừng thẳm. ÄÆ°á»ng càng Ä‘i càng xa. Äèn pha ô tô cá»§a chiếc xe cà tàng tôi và má»™t đồng nghiệp cùng cÆ¡ quan lầm lÅ©i Ä‘i vùi trong mưa lá»›n. Tôi trá»™m nghÄ©, lúc Ä‘ó mà mưa gió lá»›n quáºt cây rừng đổ xuống đưá»ng, gặp nguy biến thì anh em tôi không biết phải thoát nạn cách nào. Äiện thoại thì chá»— Ä‘ó không có sóng, trá»i thì khuya, tiến thoái lưỡng nan. May sao sá»± say mê vá»›i nghá» nghiệp không vì thế mà hao hụt Ä‘i. Việc càng khó, khi làm được thì sá»± hứng thú vá»›i nghá» nghiệp càng được bồi đắp mà thôi”.
Sáng hôm sau, nhà báo Trương Thúy Hằng ra được khá»i rừng sau khi tá túc ở má»™t đồn biên phòng sát biên giá»›i Campuchia, cách thành phố Buôn Ma Thuá»™t gần 200km. Lúc Ä‘ó má»›i nghe tin Ä‘êm qua khu vá»±c gần Ä‘ó có lốc xoáy, sét Ä‘ánh chết ngưá»i và hàng trăm ngôi nhà công trình hư há»ng nặng, tình cảnh rất nguy cấp chá» cứu trợ. Nhà báo Trương Thúy Hằng cưá»i bảo: Chúng tôi thoát khá»i nguy hiểm trong gang tấc và ngay láºp tức đồng nghiệp cá»§a tôi nhảy lên chiếc xe chở bá»™ đội biên phòng quay lại biên giá»›i để giúp dân dá»±ng lại nhà cá»a, há»i thăm gia Ä‘ình ngưá»i bị nạn. Dù không nói vá»›i nhau nhưng ai cÅ©ng hiểu, vì sao Tây Nguyên giá» Ä‘ây thiên tai dữ dằn thế, lốc xoáy, thá»i tiết cá»±c Ä‘oan liên tục đổ xuống đầu con ngưá»i. Vì rừng – cái khiên chắn cho con ngưá»i Ä‘ã bị phá tan hoang còn Ä‘âu!
Äiá»u Ä‘áng quý là ná»—i trăn trở cá»§a nữ nhà báo ấy sau chuyến Ä‘i và khi đặt bút viết tác phẩm, lúc nào cÅ©ng Ä‘au Ä‘áu vá» trách nhiệm: “May mắn cho tôi, biết được mục tiêu cá»§a tôi, nhiá»u anh chị em đồng nghiệp, những ngưá»i có quan tâm đến rừng Tây Nguyên, những nhà quan sát thá»i cuá»™c, lãnh đạo các cÆ¡ quan liên quan, và đặc biệt là bà con đồng bào các dân tá»™c Tây Nguyên Ä‘á»u giúp chúng tôi, khai sáng á»§ng há»™. Và Ä‘iá»u Ä‘ó, cÅ©ng có nghÄ©a Ä‘ã đặt trá»ng trách vào tay những ngưá»i cầm bút, trong Ä‘ó có tôi”.
Nữ nhà báo say mê Ä‘i và chuyến Ä‘i nào cÅ©ng Ä‘em vá» những tác phẩm hay Ä‘ã tạo nên má»™t cây bút Trương Thúy Hằng có chất riêng biệt. Hình như chị sinh ra là để làm báo, má»™t thứ nghá» mà như chị nói “không dành cho những tiểu thư khuê các”.
Theo Hà Vân/Báo Nhà báo và Công luáºn