Nhạc sÄ© Dân Huyền hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam - (Ảnh: VOV)

Ba bài báo được Bác Hồ khen

Nhạc sÄ©, nhà báo Dân Huyền là má»™t trong những người làm báo cao tuổi mà tôi thân thiết và quý mến. Tôi may mắn gặp ông trong buổi Lá»… hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng báo chí Việt Nam vào chiều 18/3/2017. Khi ấy lần đầu tiên gặp ông, tôi Ä‘ã thá»±c sá»± ấn tượng về má»™t cụ già gầy gò nhÆ°ng rất nhanh nhẹn, tÆ°Æ¡i cười và hòa nhã. Do thời gian không có nhiều nên tôi định xin số Ä‘iện thoại của ông để trò chuyện sau nhÆ°ng lại bất ngờ khi ông “chìa” ra Card visit được in trang trọng và khẽ rỉ vào tai tôi: “Facebook của cậu là gì?”. Thế là từ Ä‘ó tôi thường xuyên trao đổi vá»›i ông qua mạng xã há»™i. CÅ©ng từ ấy những bản thảo bài viết của tôi về văn nghệ, tôi thường gá»­i qua email nhờ ông đọc giúp và chỉ vài phút là nhận được phản hồi ngay. Tôi luôn coi những lời nhận xét của ông là những bài học quý báu trong nghề.

Quay lại vá»›i lần hiến tặng ấy, ông mang đến ba bài báo viết về bốn tấm gÆ°Æ¡ng “người tốt việc tốt” đăng trên báo Thủ Ä‘ô Hà Ná»™i (nay là báo Hà Ná»™i má»›i) đầu năm 1966 Ä‘ã được Bác Hồ đọc và tặng thưởng Huy hiệu của Người cho các nhân vật trong những bài báo ấy mà ông là tác giả cÅ©ng được tiếng thÆ¡m lây. NhÆ° ông kể thì vào những năm 60 của thế ká»· trÆ°á»›c, nhà máy ô tô 1/5 là má»™t Ä‘Æ¡n vị nổi tiếng về “Giải phóng xe nhanh vì miền Nam ruá»™t thịt”. Đây cÅ©ng là Ä‘Æ¡n vị dẫn đầu về phong trào học bổ túc văn hóa của ngành giáo dục Thủ Ä‘ô, má»™t Ä‘Æ¡n vị “Chăm làm ham học” của Cục CÆ¡ khí, Bá»™ Giao thông Vận tải. Đặc biệt, Ä‘Æ¡n vị Ä‘ã từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm vào ngày 19/12/1963.

Khi ấy Dân Huyền Ä‘ang là cán bá»™ tuyên huấn của nhà máy nhÆ°ng rất hay viết bài cá»™ng tác cho các báo. Sau Tết năm 1966, Ban Biên tập báo Thủ Ä‘ô Hà Ná»™i có nhờ ông viết bài chung về thành tích “Chăm làm ham học” và các Ä‘iển hình trong phong trào Bổ túc văn hóa tại nhà máy. Ông Ä‘ã đến các phân xưởng tìm được hai tấm gÆ°Æ¡ng Ä‘ã kết hợp được công việc sản xuất, học tập, Ä‘ó là bác Võ Chiến Thắng (45 tuổi, thợ nhiệt luyện) và chị Trần Thị Bé (24 tuổi, thợ tiện) để viết. Muốn cho trang báo phong phú, Ä‘á»™c Ä‘áo, ông Ä‘ã quyết định viết thành truyện tranh minh họa bằng thÆ¡ lục bát về tấm gÆ°Æ¡ng chị Trần Thị Bé. Còn bài “Bác Thắng học giỏi”, do yêu cầu của tòa soạn nên ông Ä‘ã đổi bút danh thành Nguyên Đào - tên vợ ông. NhÆ° Ä‘úng hẹn báo Thủ Ä‘ô Hà Ná»™i số ra ngày 23/4/1966 Ä‘ã dành cả trang 4 viết về nhà máy và các tấm gÆ°Æ¡ng Ä‘iển hình người thợ. TrÆ°á»›c Ä‘ó, trên số báo Thủ Ä‘ô Hà Ná»™i ra ngày 15/2/1966, ông cÅ©ng có viết bài “Đôi vợ chồng tận tụy” nói về ông Trần Thiện Liêm (phòng Kỹ thuật) và bà Nguyá»…n Thị Quỳ (phòng Hành chính) Ä‘ã hết lòng vì công việc chung, không quản khó khăn vất vả và giành được danh hiệu tiên tiến xuất sắc trong phong trào thi Ä‘ua “Vì miền Nam ruá»™t thịt” của nhà máy.

Báo ra tất cả đều vui mừng nhÆ°ng thật không ngờ, ngày 15/5/1966, ông nhận được tin từ Bá»™ Giao thông Vận tải và UBND TP. Hà Ná»™i báo tin dÆ°á»›i sá»± ủy thác của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Văn phòng Phủ Chủ tịch (nay là Văn phòng Chủ tịch nÆ°á»›c) Ä‘ã ký tặng Huy hiệu của Người cho bốn nhân vật: Võ Chiến Thắng, Trần Thị Bé, Trần Thiện Liêm, Nguyá»…n Thị Quỳ được phản ánh trong ba bài báo của ông. Đó thá»±c là má»™t Ä‘iều vô cùng vinh dá»± vá»›i không chỉ cá nhân nhà báo Dân Huyền mà còn ghi dấu vào lịch sá»­ vẻ vang của báo Thủ Ä‘ô Hà Ná»™i khi được người lãnh đạo cao nhất đất nÆ°á»›c đọc, quan tâm và kịp thời có những phần thưởng xứng Ä‘áng cho các nhân vật.

Gìn giữ và phát triển dân ca

Ba bài báo có tiếng vang ấy dường nhÆ° Ä‘ã trở thành Ä‘á»™ng lá»±c nuôi dưỡng Ä‘am mê cho nhà báo Dân Huyền. Thế nên, cùng vá»›i năng khiếu sáng tác và Ä‘àn hát dân ca được rèn giÅ©a từ thời kỳ làm việc tại Đoàn Văn công Liên khu 4 dÆ°á»›i sá»± dìu dắt của Trưởng Ä‘oàn Đào Má»™ng Long (sau là NSND rất nổi tiếng), Ä‘ó là cÆ¡ há»™i vàng cho ông được chuyển về công tác tại Đài Tiếng nói Việt Nam - má»™t môi trường nghiên cứu, sáng tác, làm báo chuyên nghiệp. Sau nhiều năm phấn đấu, ông Ä‘ã giữ đến chức Trưởng phòng Dân ca và Nhạc cổ truyền trÆ°á»›c khi về hÆ°u. Tại Ä‘ây, song song vá»›i công việc viết báo giá»›i thiệu các tác giả, tác phẩm, các nghệ sÄ© về văn học nghệ thuật; nghiên cứu, sÆ°u tầm, soạn lời má»›i cho dân ca, ông còn sáng tác ca khúc, trong Ä‘ó có nhiều ca khúc mang âm hưởng dân ca tiêu biểu nhÆ°: “Lắng tiếng quê hÆ°Æ¡ng” - ca khúc đầu tiên viết về Đài Tiếng nói Việt Nam, “Bên lăng Bác Hồ” - ca khúc đầu tiên viết về lăng Bác, “Anh sẽ Ä‘Æ°a em bay vào vÅ© trụ” - ca khúc đầu tiên viết về chuyến bay của Phạm Tuân và Gorbatko bay vào vÅ© trụ năm 1980…

Vá»›i trách nhiệm của người con xứ Nghệ, nhạc sÄ© Dân Huyền Ä‘ã có công lá»›n trong việc Ä‘Æ°a dân ca Nghệ TÄ©nh về phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Và vá»›i sức lan tỏa mạnh mẽ, dân ca ví giặm của Nghệ TÄ©nh gần Ä‘ây Ä‘ã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ngoài ra, ông còn làm thÆ¡ rất hay cho nên các bài soạn lời má»›i của ông đều giàu chất thÆ¡, đặc biệt là rất vần.

Nay, Ä‘ã nghỉ hÆ°u gần 20 năm nhÆ°ng vẫn thấy ông bận rá»™n vá»›i những “Ä‘Æ¡n đặt hàng” viết báo của các tòa soạn, những buổi dạy và tổ chức cán bá»™ giảng dạy cho các học viên của CLB Đàn và Hát dân ca Đài Tiếng nói Việt Nam. Tôi Ä‘ã từng đến thăm CLB của ông và thấy không khí ở Ä‘ây thật vui tÆ°Æ¡i, sôi nổi, thầy trò thì gần gÅ©i, tình cảm biết bao. Được biết Ä‘ây là CLB do ông sáng lập từ ngày 5/7/1997 vá»›i mong muốn giữ gìn, bảo tồn, phát huy dân ca trong đời sống má»›i. Đi qua hÆ¡n hai thập niên, CLB Ä‘ã tập hát và biểu diá»…n hÆ¡n 300 bài hát dân ca thuá»™c nhiều thể loại nhÆ°: Chèo Bắc bá»™, Cải lÆ°Æ¡ng Nam bá»™, Dân ca Huế, Chèo Văn... Cho đến nay, CLB Ä‘ã có khoảng gần 100 học viên sinh hoạt thường xuyên. Họ dạy hát vào 4 buổi sáng chủ nhật trong tháng và má»—i quý luôn dành má»™t buổi để “Hát cho nhau nghe” tại Há»™i trường tầng 2, khu tập thể Đài Tiếng nói Việt Nam (phường Đồng Tâm, quận Hai Bà TrÆ°ng, TP. Hà Ná»™i). Nhiều học viên không chỉ tá»± khẳng định mình về khả năng văn nghệ mà còn trở thành những “hạt nhân” trong hoạt Ä‘á»™ng văn nghệ ở cÆ¡ sở. Qua Ä‘ây, Phòng Dân ca Đài Tiếng nói Việt Nam cÅ©ng phát hiện thêm nhân tố má»›i thường xuyên sáng tác và cá»™ng tác cho Đài. CÅ©ng không ít học viên sau trở thành sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng có chuyên ngành âm nhạc trên địa bàn Thủ Ä‘ô.

Dù Ä‘ã bÆ°á»›c vào tuổi 80 nhÆ°ng nhạc sÄ©, nhà báo, nhà thÆ¡ Dân Huyền vẫn được trời phú cho sức khỏe và trí tuệ minh mẫn để ngày ngày âm thầm nghiên cứu, gìn giữ và phát triển dân ca. Chính những ná»— lá»±c không biết mệt mỏi của những người nhÆ° ông mà dân ca vẫn Ä‘ang có chá»— đứng vững chắc trong đời sống tinh thần của người dân hôm nay. Và dù ở cái tuổi xÆ°a nay hiếm rồi nhÆ°ng nhà báo Dân Huyền vẫn miệt mài lao Ä‘á»™ng, làm việc để má»—i Ä‘á»™ xuân đến, ông lại có thÆ¡ vui trong niềm vui của má»™t người làm báo: “Báo tết viết được mấy bài/ Góp cho mâm cá»— thêm vài bánh chÆ°ng”.

Theo VÅ© Ngọc Hà Linh/ Cổng TTĐT Há»™i Nhà báo Việt Nam