Nhà báo Nguyá»…n Quang Vinh
Ná»™i dung quan trá»ng hÆ¡n
+ Hiện nay, ANTV phải vừa đối diện vá»›i bài toán phục vụ nhiệm vụ chính trị, lại phải tá»± hạch toán để tiếp tục đổi má»›i, phát triển má»™t kênh truyá»n hình Ä‘ã có thương hiệu trong gần 200 kênh truyá»n hình tại Việt Nam. ANTV Ä‘ã lá»±a chá»n con đưá»ng nào để Ä‘i trong thá»i kỳ 4.0, thưa ông?
- Chắc chắn ANTV phải có sá»± chá»§ động cho con đưá»ng đổi má»›i cá»§a mình. Công nghệ là vấn đỠhết sức quan trá»ng nhưng xây dá»±ng ná»™i dung, đổi má»›i ná»™i dung liên tục trên nhu cầu thá»±c cá»§a xã há»™i – theo tôi Ä‘ó má»›i là yếu tố cốt lõi đối vá»›i bất kỳ cÆ¡ quan báo chí nào. Tất cả Ä‘á»u hướng đến mục tiêu chung là sá»± tiếp nháºn cá»§a công chúng, nên cái gì thiết thá»±c vá»›i ngưá»i dân, có ảnh hưởng trong quá trình xây dá»±ng và phát triển cá»§a xã há»™i thì được ngưá»i dân quan tâm. Chúng ta Ä‘á»u biết má»—i cÆ¡ quan báo chí hay kênh truyá»n hình Ä‘á»u có tiêu chí đặc thù và có sá»± hấp dẫn khác nhau, nếu Ä‘i sang thế mạnh cá»§a báo khác, kênh truyá»n hình khác thì ANTV sẽ chỉ là ngưá»i Ä‘i sau và chắc chắn sẽ không Ä‘áp ứng được yêu cầu cá»§a ngưá»i xem. Váºy thì ANTV chỉ nên làm cái gì Ä‘ó bổ ích, thiết thá»±c cho ngưá»i dân và cuá»™c sống trên các khía cạnh vá» an ninh tráºt tá»±.
+ Có vẻ như nhà báo không quá lo lắng trước cuá»™c Cách mạng 4.0 và mạng xã há»™i Ä‘ang tác động tá»›i sá»± phát triển cá»§a báo chí?
- CÅ©ng chưa hẳn váºy. Chúng tôi nhìn thấy rõ Ä‘iá»u này và luôn tính đến phương pháp đổi má»›i toàn diện các chương trình phát sóng trên ANTV từ công nghệ đến ná»™i dung nhưng như tôi Ä‘ã nói: ná»™i dung quan trá»ng hÆ¡n. Hiện nay có tá»›i 70-80% chương trình trên ANTV phục vụ nhiệm vụ chính trị không chỉ cá»§a ngành công an mà còn là cá»§a đất nước. Chúng tôi Ä‘ang có lượng khán giả cá»§a riêng mình, tuy nhiên chúng tôi cÅ©ng ý thức rõ rằng Ä‘iá»u Ä‘ó không bất biến - khán giả cá»§a ANTV sẽ rá»i bá» láºp tức khi chương trình không còn Ä‘áp ứng được nhu cầu cá»§a há». Khi chương trình nào chỉ số ngưá»i xem thấp thì đương nhiên là hiệu quả chương trình Ä‘ó thấp, váºy thì Ä‘âu còn lý do gì để tồn tại? thay đổi thể loại khác vá»›i định dạng khác; còn vá»›i các chương trình Ä‘ang có khán giả thì cÅ©ng phải đổi má»›i, chương trình sau phải hiệu quả và hấp dẫn hÆ¡n chương trình trước, nhìn tổng thể thì ANTV tháng sau phải khác tháng trước, năm sau đặc biệt hÆ¡n năm trước… ANTV cÅ©ng Ä‘ang thuê má»™t số đơn vị độc láºp Ä‘o chỉ số ngưá»i xem từng phút, từng giá» và từng ngày để biết cụ thể má»™t chương trình có hiệu quả không, má»™t định dạng (format) có được khán giả yêu thích không, yêu thích đến mức nào, từ Ä‘ó sàng lá»c và thay đổi. Không thể nói chương trình chúng tôi hay lắm, có tác dụng xã há»™i lắm mà lại có ít ngưá»i xem.
+ Buá»™c lòng phải thay đổi theo chỉ số ngưá»i xem không chỉ là áp lá»±c cá»§a kênh mà cÅ©ng là áp lá»±c không nhá» vá»›i những phóng viên, kỹ thuáºt viên?
- Phóng viên và kỹ thuáºt viên cá»§a kênh ANTV hiện hÆ¡n 300 ngưá»i, ngưá»i thuá»™c thế hệ lá»›n tuổi có lợi thế là kinh nghiệm, nhưng thế hệ trẻ lại cáºp nháºt thông tin, tác nghiệp và tư duy nhanh nhạy. Vai trò ngưá»i quản lý cá»§a cÆ¡ quan báo chí là phải biết phát huy ưu thế cá»§a má»—i thế hệ và má»—i con ngưá»i. Ví dụ chương trình An ninh vá»›i cuá»™c sống trên ANTV đưa những bài há»c vá» an ninh tráºt tá»±, hướng dẫn cách để ngưá»i dân có thể phòng ngừa, tố giác tá»™i phạm. Má»—i phóng viên sẽ có cách thể hiện khác nhau, nếu buá»™c há» Ä‘i theo má»™t khuôn mẫu thì vô hình chung chúng ta Ä‘ã triệt tiêu sức sáng tạo cá»§a má»—i tác giả và đương nhiên ngưá»i xem sẽ thấy nhàm chán. Vì váºy, vá»›i má»—i thể loại thì format là má»™t định dạng cái khung cá»§a chương trình, còn cách thể hiện sẽ do má»—i phóng viên phát triển theo tư duy cá»§a mình, vì thế ngưá»i xem cÅ©ng sẽ được đổi “khẩu vị” liên tục nhưng rõ ràng vẫn là phổ biến kiến thức vá» cách phòng ngừa tá»™i phạm. Như váºy thì phóng viên mà không tư duy, không yêu nghá» thì làm sao có thể sáng tạo. Äó là cÆ¡ há»™i nhưng cÅ©ng là áp lá»±c như chị nói, còn mục tiêu cá»§a lãnh đạo kênh là giúp phóng viên trưởng thành qua từng chương trình.
+ Nhưng dù váºy, việc thu hút ngưá»i xem vào những chương trình mang tính chính trị khô cứng vẫn không phải là chuyện dá»…, đặc biệt trong bối cảnh số hóa, có quá nhiá»u thứ hấp dẫn xung quanh, thưa ông?
- Chính vì khi công chúng có quá nhiá»u thứ để xem thì chúng tôi lại càng phải thể hiện tháºt tốt thế mạnh cá»§a mình. Không phải cứ “chương trình chính trị” là khô cứng, và cÅ©ng không phải chương trình nào vá» an ninh tráºt tá»± cÅ©ng mang chá»§ đỠchính trị. Chú ý mà xem, ngưá»i dân Việt Nam Ä‘ang quan tâm đến vấn đỠcá»§a quốc gia, dân tá»™c má»™t cách hiếm thấy đấy thôi. Äặc thù cá»§a kênh ANTV là các khía cạnh liên quan đến an ninh tráºt tá»±: “Hành trình phá án”, “Phía sau bản án”, “An ninh vá»›i cuá»™c sống”, “Góc nhìn sá»± tháºt”, “ Bảo vệ pháp luáºt”, “Giải mã tâm lý tá»™i phạm”, “Äiá»u tra qua thư khán giả”, “Alo 389”, “An ninh nông thôn”…dù là thể loại nào, cách thể hiện nào thì cuối cùng vẫn là sá»± hữu ích vá» thông tin mà chương trình cung cấp, ngưá»i xem được thá»a mãn câu há»i mà hỠđặt ra. Äã qua rồi thá»i kỳ không thể Ä‘o, đếm được hiệu quả cá»§a má»™t chương trình, để má»—i phóng viên tá»± “chém gió vá» hiệu quả vô táºn” từ tác phẩm cá»§a mình. Má»™t ngày ANTV sản xuất từ 4 - 6 tiếng chương trình má»›i, chi phí trung bình cho việc sản xuất 1 phút phát sóng là 2 triệu thì má»™t năm tiá»n sản xuất chương trình đ㠓ngốn” hÆ¡n 200 tá»·, chưa nói thiết bị, phương tiện, lương cÅ©ng gần con số ấy... Như váºy buá»™c ANTV phải tính toán được khoản kinh phí ấy bằng sá»± hấp dẫn, bổ ích cá»§a chương trình.

Nhà báo Nguyá»…n Quang Vinh
ANTV luôn xác định được Ä‘âu là “Ä‘áº¥t” cá»§a mình
+ Thị hiếu cá»§a công chúng hiện nay cÅ©ng có nhiá»u thay đổi. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các kênh truyá»n hình, Ä‘iá»u ấy có là thách thức vá»›i ANTV thá»i Ä‘iểm này?
- Chúng tôi xác định, việc đổi má»›i là tá»± bản thân, không chạy theo thị hiếu, càng không được chạy theo các chương trình “cá»§a ngưá»i ta” Ä‘ang hấp dẫn. Tôi ví dụ có những chương trình giải trí trên VTV3 Ä‘ang có lượng ngưá»i theo dõi đạt chỉ số đến 10.0, trong khi Ä‘ó trung bình trên ANTV chỉ ở mức 1.5 đến 2.0 nhưng cái được cá»§a chúng tôi là sá»± ổn định chỉ số ngưá»i xem đứng trong top 5 phía Bắc và top 15 phía Nam trong gần 200 kênh truyá»n hình hiện nay. ANTV luôn xác định được Ä‘âu là “Ä‘áº¥t” cá»§a mình và cÅ©ng Ä‘âu là tôn chỉ, mục Ä‘ích cá»§a mình. Quan trá»ng là tạo được hành lang và con đưá»ng Ä‘i riêng biệt cho phóng viên cá»§a mình để ổn định và phát triển. Äồng chí Mai Văn Hà làm Cục trưởng hiện nay Ä‘ã phải nhắc lại câu nói “đổi má»›i hay là chết”, vì thế mà có những giai Ä‘oạn cứ 3 tháng ban lãnh đạo ANTV lại xem lại toàn bá»™ biểu đồ ngưá»i xem cá»§a má»—i format để quyết định dừng lại, thay má»›i hay chỉnh sá»a mặc dù khung chương trình Ä‘ã được xây dá»±ng cả năm.
+ Là ngưá»i có gần 40 năm lăn lá»™n vá»›i nghá», trong bối cảnh nhiá»u xáo trá»™n này, theo ông “nút thắt” cần thiết nhất hiện giỠđối vá»›i má»—i phóng viên là gì?
- Äó là tình yêu và trách nhiệm vá»›i nghá». Có những phóng viên xuất phát Ä‘iểm không phải từ “lò” Ä‘ào tạo báo chí nhưng hiện Ä‘ang là má»™t trong những phóng viên giá»i nhất cá»§a ANTV do chú ý quan sát, há»c há»i và đặc biệt say mê vá»›i nghá» mình Ä‘ang theo Ä‘uổi. Nếu vẫn cách sao chép thông tin, chắp vá cách thể hiện, không chịu trách nhiệm vá» thông tin mình đưa ra thì đừng hy vá»ng ngưá»i xem sẽ yêu mến truyá»n hình công an. Có lần tôi nói vá»›i phóng viên cá»§a mình, Ä‘ã làm nghá» thì phải yêu nghá», mình đừng nói cao xa là phục vụ nhân dân và Tổ quốc mà đơn giản nhất là nếu không yêu tác phẩm cá»§a mình, không chịu trách nhiệm vá» “thông Ä‘iệp” cá»§a mình thì đừng bắt ngưá»i xem phải “tiêu hóa” sản phẩm Ä‘ó. Hãy tìm con đưá»ng khác, đừng ở lại ANTV khi không yêu…
+ Vâng, xin cảm Æ¡n ông!
Hà Vân (Thá»±c hiện)/Báo Nhà báo và Công luáºn